Bizi-itxaropena EAEn 81,2 urtera igo da gizonezkoen kasuan, eta 86,6ra, emakumezkoenean
Euskadiko bizi-itxaropena zazpi hamarren hazi zen 2023an gizonen kasuan, 81,2 urteko marka historikora heldu ere egin zen, eta bost hamarren emakumeen kasuan, 86,6 urtera arte.
Hala jasotzen du Eustat Euskal Estatistika Erakundearen azterketak, eta bizi-itxaropenaren, ugalkortasunaren, ezkontzen eta migrazioen bilakaera aztertu dira.
Bizi-itxaropenaren kasuan, pandemia garaian izan zen jaitsieraren ondoren, balio maximoetara iritsi da, eta, beraz, EAEko bizilagunena da Europar Batasun osokoa baino handiagoa oraindik ere, 2,3 urtean gainditzen baitu gizonen kasuan, eta 2,4 urtean, emakumeen kasuan.
Espainiako bizi-itxaropenarekin alderatuz gero, Europako herrialdeen artean altuenetakoa da, EAEko biztanleen kasuan hamarren bat txikiagoa da gizonetan eta hiru hamarren txikiagoa, emakumeetan.
Azken 50 urteotako bilakaera
1976an 69,6 urtekoa zen gizonen kasuan eta 76,9 urtekoa emakumeen kasuan; beraz, 11,6 urteko gorakadak izan dira EAEko gizonezkoen kasuan, eta 9,7 urtekoak bertako emakumeen kasuan.
Heriotzen arrazoiei dagokienez, tumoreak dira mehatxu nagusia. Erabat desagerraraztea lortuko balitz, gizonek 3,9 urtean luzeago biziko lirateke, eta emakumeak, 2,9 urte luzeago.
Ugalkortasunari dagokionez, kopuru bereziki apalak dira; izan ere, 2023an, batez beste, 1,15 jaiotza izan ziren emakumeko, aurreko urtean baino bost hamarren gutxiago eta Europar Batasunean baino 1,46 gutxiago.
Horrek esan nahi du emakume bakoitzak, batez beste, 0,59 lehendabiziko seme-alaba dituela —hau da, emakumeen % 41ek ez dute ondorengorik izango—, 0,41 bi seme-alaba eta 0,15 hiru seme-alaba edo gehiago.
Gainera, EAEko emakumeen ugalkortasunaren beste ezaugarrietako bat amatasunaren batez besteko adin altua da: 33,3 urte, Europar Batasunekoa baino 2 urte gehiago.
Ezkontza-tasari buruzko azterketak, berriz, erakusten du lehen ezkontzaren batez besteko adina, 2023an, 38,2 urtekoa izan zela gizonen kasuan eta 35,5ekoa emakumeenean.
Migrazioei dagokienez, Euskadiko herritar bakoitzak, batez beste, gutxi gorabehera lau aldiz emigratuko du; sarrienak, probintzian bertan, eta zertxobait gehiago gizonek emakumeek baino.
Zure interesekoa izan daiteke
Ertzaintzak 65 urtetik gorako pertsonen 11.976 biktimizazio erregistratu zituen 2025ean
Biktimizazio mota hauen erdia baino gehiago 50.000 biztanletik gorako udalerrietan kontzentratu ziren.
'Euskaltzaleon Martxak' euskaltzale guztiak batu nahi ditu ekainaren 13an Iruñean
Aldarrikapena eta ospakizuna uztartuko ditu jardunaldiak, "euskaraz bizitzeko baldintzak eskatzeko eta euskaltzale izatearen harrotasuna balioan jartzeko".
Gurutzaontzian hantabirusak kutsatutako hiru pertsonak Herbehereetara ebakuatuko dituzte
Espainiako Osasun Ministerioak adierazi duenez, pertsona horiek ebakuatu ondoren, "ez litzateke egongo arrazoi klinikorik" Kanariar Uharteetan eskala egiteko, Cabo Verde eta Uharteen arteko bidean "kasu sintomatiko berririk agertu ezean".
Seaskako ikasleek desobedientziara joko dute eta euskaraz erantzungo dute baxoko matematikako azterketa
Baionan dagoen Bernat Etxepare lizeoan egin duten agerraldian, Seaskako ikasleek iragarri dute desobedientziara joko dutela eta ekainaren 12an egin behar duten baxoko matematikako azterketa euskaraz egingo dutela. Azterketa guztiak frantsesez egitera behartuta daude, eta aspalditik ari dira baxoa euskaraz egiteko aldarrikapenarekin. Momentuz baina, ez dute aurrerapausorik lortu. Euskal gizarteari babesa eskatu diote, eta besteak beste, igandean Herri Urratsen izango diren mobilizazioetara batzeko deia egin dute.
Iñigo Urkulluk eta Patxi Lopezek Garaikoetxea gogoratu dute, zendu berritan
Lehendakari biek doluminak eta esker ona adierazi dituzte Carlos Garaikoetxea zendu ondoren. Iñigo Urkulluk adierazi du beretzat "gertukoa" zela Euskadiri buruzko planteamentuetan. Lopezek, berriz, "erreferentea" dela esan du.
Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola
Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.
Epaileak ikertu gisa deitu du El Bocaleko pasabidearen diseinatzailea
Egitura diseinu eta eraikuntza akatsen ondorioz erori izana posible dela adierazi du epaileak bere autoan. Ingeniariak ekainaren 5ean deklaratuko du.
OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira
Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.
Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Martxoaren 20an Ushuaiatik (Argentina) abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da, eta dagoeneko hainbat hildako utzi ditu. Agerraldiak gaixotasun zoonotiko horren gainera eraman du fokua.
Pertsona bat zauritu da BI-10 errepidean, Bilbon, istripu baten ondorioz
Ezbeharra Errekalde parean gertatu da, Galdakaorako noranzkoan, eta hiru erreietako bi itxi dituzte. Hala ere, 07:00ak aldera errepidea erabat zabaldu dute.