Pandemia, zenbakitan
Zenbakiek ez dute inoiz giza tragedia baten benetako aurpegia erakusten, baina mundua aldatu zuen pandemiaren tamaina kuantifikatzeko balio dute. Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), 2020ko otsailetik —urte hartako hilaren 28an atzeman zituzten lehen kasuak— 2023ko irailera arte, 8.771 heriotza eragin zituen birus malapartatuak, betiere Osakidetzak emandako datuen arabera. Heriotza tasa, horrenbestez, % 1ekoa izan zen.
Koronabirusak lehen urte haietan kolpatu zuen gogorren, 2020an, 2021ean eta 2022an. Lehen aldian, sei olatu egon ziren, eta 800.000 kasu atzeman (% 24,6k 60 urte baino gehiago zituzten). Pandemiak 2021eko abendutik 2022ko urtarrilera jo zuen goia: 330.000 positibo izan ziren orduan, eta 4.000 erietxeratu zituzten.
Covid-19ak larriki tenkatu zuen Euskal Osasun Sistema. Lehen Arretak 800.000 kasu artatu zituen, eta 36.800 ospitaleratze izan ziren Osakidetzako erietxeen sarean. 3.000 pertsonak Zainketa Intentsiboetako Unitateetan (ZIU) bukatu zuten.
Munduko Osasun Erakundearen (MOE) datuek pandemiaren larria hedatzen dute. 2029ko abendutik, 760 milioi kasu zenbatu dira nazioartean. Hildakoak 6,9 milioi izan zirela kalkulatu du erakundeak, baina aitortu du are potologoa izan daitekeela datua. 2023ko ekainera arte, covid-19aren kontrako 13.000 milioi txerto jarri dituzte mundu osoan.
Zure interesekoa izan daiteke
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".
Arratiako Koruak 75 urte bete ditu santa eskean
1951n sortu zen, Artea eta Areatzan zeuden abesbatza bana batu zirenean, eta ordutik ez du inoiz hutsik egin otsailaren 4an. Bizkaiko hainbat herritan abestu ondoren, hiriburuan aritzen dira kantuan, azken urteetan bezala, Caritas elkartearentzat dirua biltzen.
Mouliaak Errejonen aurkako salaketa erretiratu du "osasun arrazoiengatik", baina ez du akusazioetan atzera egin
Herri-akusazioak bere horretan jarraitzen du "biktimaren eskubideak" babesteko. Bestalde, diputatu ohiak aktorearen kontrako kereilarekin jarraituko du.
Bideo bat zabaldu dute Iker Aranari foam bala batekin tiro egiteagatik ikertutako ertzainaren bertsioa gezurtatzeko
Justizia Aranarentzat plataformak bideo bat argitaratu du, ertzaintzaren abokatuak auzia artxibatzea eskatu ondoren. Iker Arana gazteak salaketa jarri zuen barrabil bat galtzeagatik Bilboko Etxarri Gaztetxea utzarazteko operazioan ertzainek tiro egin ostean.
Osasunbideako langile bati zortzi urteko espetxe zigorra ezarri diote, alabaren eta biloben datu klinikoak baimenik gabe ikusteagatik
Ama-alaben arteko harremanak hautsita zeuden aspalditik, eta emakumea bere lanbideaz baliatzen zen konfidentzialak diren datuak ikusteko, delitu dena. Altsasuko osasun zentroan administrari laguntzaile zela 1.300 aldiz baino gehiagotan sartu zen senitartekoen datu klinikoak ikustera.
Amaia, bularreko minbizia duen pazientea: "Orain hemen nago, baina oso gogorra izan da eta indarra erakusten saiatu naiz"
Urtero 16.000 minbizi-kasu berri diagnostikatzen dira Euskadin, baina biziraupena % 57tik gorakoa da. Bularreko minbizia edo prostatakoa dira gehien gainditzen direnak. Amaia kasu horietako bat da. 31 urterekin diagnostikatu zioten bularreko minbizia.
Nafarroako Gobernuak esan du "protokoloaren arabera" jokatu duela tutoretzapeko zentro batean adingabe bati ustez egindako sexu-erasoaren inguruan
Javier Remirez bozeramaileak "agente, komunikabide eta alderdi politiko guztiei erantzukizuna" eskatu die, "adingabeen babesgabetasun-egoerak sortzen dituzten informazio zehazgabeei bide ez emateko". Ildo horretan, "eskuin muturrak" egoera aprobetxatu nahi duela gaitzetsi du, "adingabe jakin batzuk jatorriaren edo nazionalitatearen arabera estigmatizatzen dituen diskurtso faltsu bat markatzeko".
Adina egiaztatzea, adingabeak sare sozialetan sartzea eragozteko oztopo nagusia
Aurpegiaren azterketa biometrikoak, kreditu-txartelaren zenbakiak edo NANak ez dute konbentzitzen, datu sentikorrak babesteko arriskuagatik. Gakoa da adina egiaztatzeko sistemak aurkitzea, baina behar bezalako anonimotasunarekin.