Profila: Robert Prevost, Frantzisko aita santuaren apustuetako bat
Adeitsua, moderatua, erreserbatua, Robert Francis Prevost Martinez kardinal estatubatuarra Frantzisko aita santuaren apustu handienetako bat izan zen. Mundu osoko apezpikuen eta Latinoamerikarako batzordearen arduradun izendatu zuen Bergogliok. San Agustinen ordenako misiolari hau, azken urteetan Frantzisko aita santu zenaren laguntzaile estua izan da eta haren estiloa jarraituz, diskrezioz sartu zen aita santu izendatzeko hautagaien zerrendan, beste izen handi batzuen artean, 'outsider' bat bezala.
Bere izaera moderatuak kontserbadoreen eta erreformisten arteko zubilana egiteko posizio onean jartzen du. Amerikaz duen jakintza handiak, berriz, kontinente horretako iparraldeko eta hegoaldeko kardinalen babesa eman diezaioke. Hain zuzen ere, horietako batzuk oso kritiko izan ziren Frantziskorekin.
Bost hizkuntza gutxienez hitz egiten ditu: inglesa, gaztelania, italiera, frantsesa eta portugesa. Eta latina eta alemaniera irakurtzeko gai da.
Prevost 1955ean jaio zen Chicagon (AEBak) sustrai frantsesak, italiarrak eta espainiarrak zituen familia batean. Ama, Mildred Martínez, jatorri espainiarrekoa zen, eta aita, Louis Marius Prevost, jatorri frantziar eta italiarrekoa. Bi anaia ditu.
Agustindarren Saint Louis apaizetxean hasi zuen bere ibilbidea eta han egin zituen botoak 1981ean. Ondoren Teologia ikasi zuen eta Erromara bidaiatu zuen Zuzenbide Kanonikoa ikasteko. 1982an 28 urterekin apaiztu eta lasterrera Perura bidali zuten, bere adopzio herrialdea izan denera. Piurako Chulucanasen misioan lehendabizi eta Trujillokoan ondoren, ibilbide luzea egin zuen artxidiozesi horretan. Irakaskuntzan ere eskarmentu handia izan du, Chicagoko Agustindarren priore nagusi gisa.
2014an, Peruko Chiclayoko elizbarrutiko buru jarri zuen Frantzisko aita santuak, administratzaile apostoliko gisa. Urtebete geroako bertako apezpiku izendatu zuen eta 2018tik 2023ra Peruko Gotzainen Batzarreko bigarren presidenteordea izan zen. Tarte horretan, besteak beste, Solidacio de Vida Cristiana taldearen sexu abusuen krisialdiari aurre egin behar izan zion.
Duela bi urte, Bergoglio aita santuak Erromara deitu zuen. Kardinal eta Gotzainen Dikasterioko (planeta osoko gotzainak aukeratzen dituen ministerioko) prefektu izendatu zuen. Erakunde boteretsu honen buru, Frantzisko aita santuaren eta kontserbadoreen arteko liskarretan hartu zuen parte, hala nola, Joseph Strickland gotzain estatubatuarra kargutik kendu zutenean, Egoitza Santuarekin desleial izan zelako. Frantziskok Latinoamerikarako Pontifize Batzordeko lehendakari ere jarri zuen, azpikontinentearen errealitateari eta periferiei buruz duen ezagutza handiari esker.
Beraz, apezpikuen "begirale" rola eta Hego Amerikako iragana eta oraina direla eta, Prevostek etengabeko harremana du elizaren hierarkiarekin, batez ere Amerikan, planetako katolikoen erdiak dituen kontinentean (637 milioi inguru 2004an).
Bere adierazpenetan zuhur ariatu izan bada ere, Frantzisko aita santuaren ildotik mintzatu izan da normalean; "herritik hurbil" dagoen kleroa defendatuz. Azken urteotan eliza astindu duen sexu-abusuen kasuei dagokionez, "gardena izateko eta biktimei laguntzeko" betebeharra daukala Elizak aldarrikatu izan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Barakaldon, Poliziarengandik ihesi zihoala bost ibilgailurekin talka egin eta zortzi pertsona zauritu ostean
Polizia iturrien arabera, agenteak berarengana hurbildu ziren, ustez estupefazienteak kontsumitu ostean kotxea gidatzera zihoalako.
Epaileak aske utzi ditu Hezbolarekin zerikusia dutelakoan Bizkaian atxilotutako bi lagunak
Pasaporteak kendu dizkiete eta hamabost egunean behin epaitegian agertu beharko dute. Bi gazteak Iranekin bat plataformako kideak dira; talde horrek "inperialismo genozida salatzearen" aurkako kanpaina bat salatu du.
Emakume bat hil da Tuteran, auto istripu batean
Ezbeharra NA-134 errepidean gertatu da, gaur arratsaldean. Hildako emakumeak gidatzen zuen autoak kamioi bat jo du aurrez aurre.
Osakidetzak gezurtatu egin du igandeko erizaintzako proba beroagatik bertan behera geratu dela
Osasun Sailak zehaztu du proba aurreikusita zegoen bezala egingo dutela, eta gogorarazi du Osakidetzak bere kanal ofizialen bidez ematen duela balizko aldaketen berri.
Iganderako aurreikusitako hainbat ekitaldi bertan behera utzi dituzte, bero handia dela eta
Bilbon, hiribilduaren sorreraren 726. urteurrenaren desfile ofiziala ez dute egingo. Bestalde, Gogorak bertan behera utzi du Artxandan egin behar zuen gudari eta milizianoen omenaldia. Sopelan, Kosta Trail mendi lasterketa bertan behera geratu da, eta Barakaldon hainbat ekitaldi moldatu dituzte.
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa eremuetako mugikortasuna aztertuta, EAEko herriguneetako 3 kotxeko 2 daude hiriguneetan
Saretzen txostenean aztertu dituzten Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa eremuetan metropolietan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta toki batzuetan bizilagunak baino gehiago dira kotxeak.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.