Euskaraldia, ezagutzatik erabilerara lerratzeko akuilua
Iritsi da Euskaraldiaren laugarren edizioa. Maiatzaren 15etik 25era, Ahobizi eta Belarriprestez beteko dira Euskal Herriko kale, etxe, lantoki eta eskolak, euskara gehiago, gehiagotan eta jende gehiagorekin erabiltzea bilatzen duen ariketa sozial masiboaren kari.
Parte hartzea oso erraza da.
Lehen hitza euskaraz egitea proposatzen du Euskaraldiak, horrela jokatzeak euskarari bide asko zabalduko dizkiolakoan, eta euskaraz ulertzen dutenekin euskarari eustea, beraiek erdaraz erantzun arren.
Ahobizi edo Belarriprest?
Euskaraldian parte hartzeko Ahobizi edo Belarriprest rolen artean aukeratzeko orduan, gakoa ez da zer euskara maila duzun, Euskaraldiaren antolatzaileek azaltzen dutenez, ezpada dakizun euskara hori nola erabiliko duzun.
Horra, hau eduki behar da kontuan rol bat edo bestea hartzerakoan:
Xaxatzaileak
16 urtetik beherakoak xaxatzaile izatera bultzatu dituzte Euskaraldiaren antolatzaileek. Haur eta nerabeek egiteko garrantzitsua dutela uste dute, "etorkizuneko parte-hartzaileak izateaz gain", erabileraren aldeko "ezinbesteko pedagogia" egin baitezakete Euskaraldiak proposatzen duena etxeetan egitera animatuz eta elkarrizketak ele bitan izatera sustatuz.
Laugarren Euskaraldia
Aurtengo Euskaraldia laugarrena izango da, udaberrian egingo den lehenengoa. Lehen Euskaraldia 2018an gauzatu zen, bigarrena 2020ko azaroaren 20tik abenduaren 4ra izan zen, covid-19aren pandemiak erdiz erdi zeharkatuta, eta hirugarrena 2022ko azaroaren 18tik abenduaren 2ra.
Ezagutzatik erabilerara
Ohi bezala, herritarren ezagutzatik erabilerarako urratsa egitea izango da Euskaraldiaren helburu nagusia, euskara ulertzen duten hiztunek hizkuntza ohiturak aldatzea.
Abestia
11 eguneko praktika sozial masiboak soinu-banda izango du laugarren edizio honetan. Bulego taldeak "Gure bihotzaren taupadak" konposatu eta grabatu du ekimenarekin bat egite aldera, "edonork entzuteko moduko abesti herrikoia".
Zure interesekoa izan daiteke
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.
1.778 ikaslek eskatu dute USaPeko euskara azterketa berrikustea
Behin betiko emaitzak datorren astelehenean argitaratuko dira. EHUko errektoreak zehaztu duenez, "ez dute baloraziorik egingo probaren emaitzari buruz"; izan ere, kalifikazioak, une honetan, "behin-behinekoak dira eta berrikuspen prozesuan daude".
Noiz jakingo ditugu USaPeko notak?
Datorren astelehenean, ekainaren 22an, unibertsitatera sartzeko probetako behin betiko notak argitaratuko dira, baina ikasleek azken aukera bat izango dute: azterketak ikustea.