Bilakaera demografikoa EAEn: Euskal gizartea nabarmen zahartu da azken 4 hamarkadatan
Astelehen honetan, ekainaren 16an, 45 urte betetzen dira Carlos Garaikoetxea lehendakari zuen lehen Eusko Jaurlaritzak lehen Gobernu Kontseilua egin zuenetik. Efemeridea kontuan hartuta, lau hamarkada eta erdi hauetan euskal gizarteak bizi izan duen bilakaera aztertu nahi izan du EITBk egunotan argitaratuko den EITB Data azterlanaren bidez.
80ko hamarkadarekin alderatuta, lehen ezberdintasuna biztanlerian dago. Euskal Autonomia Erkidegoko biztanleria % 3,7 igo da azken 40 urteetan. Zehazki, 2024aren amaieran 2.227.684 biztanle zeuden, 1985ean baino 80.513 gehiago.
Hala ere, daturik nabarmenena gizartearen zahartzean dago. Biztanleriaren batez besteko adina 34,6 izatetik 46,2 izatera igaro da denbora honetan.
Adin tarteei erreparatuz, haurren eta gazteen galera handia izan dela ikusten da. 20 urtetik beherakoak % 41,4 gutxiago dira gaur egun eta 20-39 adin tartekoen biztanleria % 36,7 erori da.
Zerrendaren beste aldean, pertsona helduenak nabarmen ugaritu dira. Horrela, 60 eta 69 urte artekoen kopurua % 78 hazi da urte hauetan eta 70etik gora dituztenak % 166,6 gehiago dira.
Bizi itxaropenaren luzatzea eta jaiotze-tasaren jaitsiera dira gizartearen zahartzea eragin duten faktoreetako bi. Hain zuzen ere, jaiotze kopurua % 38,8 jaitsi da 1985etik. 2024an 12.937 haur jaio ziren EAEn, 1975etik izan den kopururik txikiena.
Izan ere, amatasunarekiko jarrera aldatu egin da. Denbora tarte honetan bost urte atzeratu da lehen umea izateko adina: 26,9tik 32,4ra igaro da.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.