Gloria Totoricagüenak jasoko du 2025eko Manuel Lekuona saria, euskal diaspora ikertzen eta zabaltzen egindako lanagatik
Euskal komunitate globalean eta Euskal Herriko errealitate kulturala nazioartean sustatzen espezialista nagusietako bat aitortu du Eusko Ikaskuntzak.
Gloria Totoricagüena Egurrola (Boise, Idaho, AEB, 1961) ikertzaileak jasoko du Eusko Ikaskuntzaren 2025eko Manuel Lekuona saria, euskal kulturari egindako ekarpenagatik nabarmendutako pertsonak saritzen dituena. Ikertzaileak euskal diasporaren alde kultural, historiko, politiko eta diplomatikoan izandako zeregin "aitzindaria" azpimarratu du epaimahaiak, baita euskal errealitatearen nazioarteko ezagutzari egindako ekarpena ere.
1937ko bonbardaketaren ondoren Ameriketako Estatu Batuetara emigratu zuen Gernikako familia baten alabak Zientzia Politikoak eta Hezkuntza ikasi zituen Boiseko Unibertsitatean, eta Latinoamerikako Politikan master bat egin zuen Montevideoko Unibertsitatean. 2000. urtean London School of Economicsen doktoratu zen, Amerika, Europa eta Ozeaniako komunitateetan euskal nortasunari buruzko tesi bat defendatuta.
Nevadako Unibertsitateko (Reno) Euskal Ikasketen Zentroko zuzendaria izan da, eta eskolak eta hitzaldiak eman ditu bertan, eta baita Stanford eta Boiseko unibertsitateetan ere. Hamaika herrialdetan egin ditu ikerketak (Australian, Argentinan, Txilen eta Filipinetan, besteak beste) eta euskal diasporari buruzko datu-base zientifiko osoena sortu du, bai bolumenari bai kalitateari dagokionez.
Totoricagüena bibliografia zabal baten egilea da. Bertan, 800 orrialde baino gehiago daude euskal-estatubatuar esperientziari buruz, eta ehunka argazki emigratu zuten familien bizitza eta bizipenei buruz. Epaimahaiak Euskal Herriko eta Ameriketako erakunde eta enpresen arteko bitartekaritza lana ere saritu nahi izan du, Ibarretxe lehendakariaren gobernuan Think Tank Pentsamendua: Basque Global Initiatives izenarekin ezagutu zena.
Gaur egun, Boise eta Bilbo artean bizi da, eta kultura anitzeko ikerketan eta kultura- eta merkataritza-izaerako nazioarteko harremanetan espezializatutako bi aholkularitza-enpresa ditu.
2014az geroztik, Manuel Lekuona saria Euskal Komunitate Globalaren bozketa irekiaren bidez erabakitzen da, eta Eusko Ikaskuntza, Etxepare Euskal Institutua, Barandiaran Fundazioa eta Euskalerriaren Adiskideen Elkartea kultur erakundeetako ordezkariek osatutako epaimahai batek baliozkotzen du.
Saria (Remigio Mendibururen brontzezko eskultura bat) 2026ko udaberrirako aurreikusita dagoen ekitaldi publiko batean emango diote.
Manuel Lekuona saria jaso dutenen artean, besteak beste, hauek daude: Juan Mari Beltran, Iñaki Martínez de Luna, Enkarni Genua, Xabier Amuriza, Mari-Jose Azurmendi eta Jorge Oteiza.
Zure interesekoa izan daiteke
Eguraldi aldaketa gaurtik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Itzali dute Derion, Loiuko aireportutik gertu, piztu zen sutea
20:30 aldera piztu zen sutea San Isidro auzoko pampa baso batean, Aiartza mendian; eta gauean lanean arituta, 05:30 alderako itzaltzea lortu dute suhiltzaileek. Suteak ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan, ezta etxebizitzetan ere.
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.