Nolakoak dira familiak Euskadin, gaur egun?
Etxekoen unitateen herena pertsona bakarrekoa da, eta 100.000 baino gehiago guraso bakarrekoak dira.
Euskadi aldaketa betean dago, baita bertako familia-mapa ere. Guraso bakarreko familiei buruzko Estatuko eta EAEko araudia aurrera doan bitartean, Eustatek argitaratu dituen azken datuek (2023) EAEko etxekoen unitateak nolakoak diren eta nola bizi garen mahaigaineratu dute.
Familientzako laguntzak
Guraso bakarreko familien akreditazioa arautu eta laguntza ekonomikoa % 30 handituko du Jaurlaritzak
Eusko Jaurlaritzak onartutako dekretuari esker, familia horiek akreditazio digitala eskatu ahalko dute, administrazioetako laguntzak eskuratzen laguntzeko. Familia horien % 80 ama batek eta seme-alaba batek edo gehiagok osatuta daude, eta EAEn 21.000 familia inguru dira.
Guztira, 937.737 etxebizitza daude EAEn, eta 2.201.462 pertsona bizi dira. Euskadiko jaiotza-tasa 1,28 seme-alabakoa da emakume bakoitzeko.
Beraz, familia-mota arruntena pertsona bakarrekoa da (290.497); ondoren, "nuklearra, seme-alabekin" (289.361) eta "nuklearra, seme-alabarik gabe" (203.190) daude.
Etxekoen kopurua jaitsi egin da: 2015ean 2,48 pertsona bizi ziren etxe bakoitzean, eta 2023an, 2,35. Horrek erakusten du etxe txikiagoak eta zatikatuagoak izateko joera dagoela.
Noiz etorri da aldaketa?
Datuei begieratuta, ez dago une erabakigarririk; hau da, etxe nuklearrek ez zioten gehiengoa izateari utzi halako batean; aitzitik, prozesu graduala izan da.
- 80ko hamarkadaren amaieran eta 90eko hamarkadan, pertsona bakarreko familien kopurua asko hazi zen.
- 2001: pertsona bakarreko familiak kopuru osoaren % 20 ziren, gutxi gorabehera.
- 2023: pertsona bakarrekoak % 31 dira, eta, lehen aldiz, seme-alabak dituzten etxe nuklearrak baino gehiago dira.
Etxeen heren batean pertsona bakarra bizi da
Euskadin, erregistratutako 937.737 etxebizitzetatik 290.497tan pertsona bakarra bizi da. Etxebizitza guztien % 31 dira, eta unitate-mota ohikoena dira. Gizartea zahartu da, eta horrek dakar bizi-itxaropena handiagoak izatea, eta, hortaz, bizikidetza-ohituren aldaketek azaltzen dute hazkunde iraunkor hori.
Seme-alabak dituzten familiak giltzarri dira oraindik, baina ez dira nagusi
Seme-alabak dituzten etxe nuklearrak 289.361 dira (% 30,9), pertsona bakarreko etxeen kopuruaren oso antzekoa.
Horren eragile seme-alabarik gabeko etxe nuklearrak dira, 203.190 (% 21,7). Kategoria horretan sartzen dira seme-alabarik gabe bizi diren bikote guztiak, dela seme-alabarik ez dutelako, dela seme-alabarik ez izatea erabaki dutelako, dela seme-alabak etxean bizi ez direlako. Beraz, Euskadin eredu hori hedatzen ari da.
Guraso bakarreko 100.000 familia baino gehiago
Guraso bakarreko familiak 101.050 dira (% 10,8) honezkero, eta, hortaz, esan dezakegu talde handia dela gaur egun. Gehienen buru emakumeak dira, eta horrek azaltzen du izapidetzen ari den dekretuak ama buru duten guraso bakarreko familien terminoa erabiltzea, eskubideak eta laguntzak eskuratzeko kategoria espezifiko gisa.
Talde horrek ahultasun handienetako batzuk biltzen ditu: errenta erabilgarri txikiagoa, lana eta familia uztartzeko zailtasun gehiago eta pobrezia-arrisku handiagoa. Horregatik, aintzatespen administratiborako eta laguntza ekonomikorako neurriak eztabaida instituzionalaren puntu nagusietako bat dira.
Familia-eredu "ezohikoak", baina esanguratsuak
Proportzio txikiagoan bada ere, badira hain ugariak ez diren baina esanguratsuak diren errealitateak:
- Nukleo anitzekoak 18.002 (% 1,9) dira: Hainbat unitate, etxe batean.
- Ahaide ez diren hainbat lagun, 24.647 etxe (% 2,6): familiakoak ez direnen unitateak; ohikoa da alokairua banatzeko.
- Nukleorik gabeko familiak, 10.990 (% 1,2): gurasorik gabeko ahaideek osatutako etxekoen unitateak (anai-arrebak, osaba-izebak, etab.).
Eraldaketa soziala eta erronka berriak
Euskal familia-mapak eraldaketa-prozesu sakona islatzen du: Pertsona gehiago bakarrik bizi dira, bizikidetza-ereduetan aniztasun handiagoa dago eta politika publikoak errealitate konplexuetara egokitzeko beharra gero eta handiagoa da.
Zure interesekoa izan daiteke
Ehunka migratzaile bizi dira Trampolin hondartzan hilabete geroago, eurekin zer gertatuko den jakiteke
Babesgune ofizialetan tokirik ez, eta ehunka migratzaileren babesleku bihurtu da Trampolin hondartza. Bertan dauden migratzaileek egoera oso zaila bizi dutela diote, etorkizun hobe baten bila jo zutela Ceutara, eta ez luketela nahi euren familiek nola dauden jakitea. Irtenbideren bat iristeko zain jarraitzen dute.
Andaluziatik Ceutara elkartasuna adieraztera joandako ontziak bueltan dira
Andaluziatik Ceutara joandako 60 ontziak bueltan dira. Portuan bildu diren Ceutako herritarrek Espainiako banderak astinduz eta txalo artean agurtu dituzte.
Inoizko bisitari gehien izan dira Bilboko Aste Nagusian aurten: 2 milioi pertsona baino gehiago
Bilboko Udalak egindako behin-behineko balantzearen arabera, iaz baino delitu gutxiago eta atxiloketa gehiago egin dira.
Aste Nagusia amaitzear da, eta Marijaia agur esateko prest
22:30ean su emango zaio Marijaiari, datorren urtera arte atseden har dezan. Ekitaldia zuzenean izango da ikusgai Orain atarian eta ETBn.
Bi gizonezko atxilotu dituzte hilketa saiakeragatik Donostian, beste gizon bat larri zauritu ondoren
Biktimak adierazi dienez, hiru gizonek eraso egin diote: batek heldu, beste batek sastakatu eta, lurrera erori ostean, hirugarrenak buruan jo du.
Zuzenean: 'Agur Marijaia'
Marijaia errez agurtuko dute Bilboko Aste Nagusia. Ohikoa denez, jaien amaierako ikuskizun piroteknikoa, "Agur Marijaia", itsasadarrean egingo da, udaletxeko zubiaren eta Mesedeetako zubiaren artean.
Hamalau pertsona atxilotu dituzte Bilbon desordena publikoak egotzita
Hainbat ertzain artatu dituzte kolpe eta lesioengatik, eta Ertzaintzaren auto batean kalteak eragin dituzte. Segurtasun Sailak eta Ertzaintzako sindikatuek gogor gaitzetsi dituzte gertakariak.
Epailearen aurrera eraman dute Astigarragan, emazteari ohiko tratu txarrak ematea egotzita, atxilotu duten gizona
Dirudienez, azken bost egunotan birritan saiatu da erasotzailea emaztea itotzen, eta objektu gogor batekin kolpatu du.
Epailearen esku utzi dute Usurbilen bezero bati sexu-erasoa egin eta legez kanpo atxiki izana egotzita atxilotutako VTCko gidaria
Biktimak alokairuko ibilgailu gidaridun bat eskatu zuen Usurbilera joateko. Bertara iritsi zirenean, baina, gidariak ibilgailua aparkatu zuen eta ukituak egiten hasi zitzaion.
200 lagun inguruk manifestazioa egin dute Ceutan, bizilagun elkarteek protestak bertan behera utzi arren
Espaiako Gobernuaren kudeaketaren aurka protesta egiteko manifestazioa deituta zegoen larunbat gauerako, baina bertan bertan behera geratu da "talde ultrak" iritsi direla jakin ostean. Iluntzean sareetatik deitutako protesta bat izan da, ordea.