Nolakoak dira familiak Euskadin, gaur egun?
Etxekoen unitateen herena pertsona bakarrekoa da, eta 100.000 baino gehiago guraso bakarrekoak dira.
Euskadi aldaketa betean dago, baita bertako familia-mapa ere. Guraso bakarreko familiei buruzko Estatuko eta EAEko araudia aurrera doan bitartean, Eustatek argitaratu dituen azken datuek (2023) EAEko etxekoen unitateak nolakoak diren eta nola bizi garen mahaigaineratu dute.
Familientzako laguntzak
Guraso bakarreko familien akreditazioa arautu eta laguntza ekonomikoa % 30 handituko du Jaurlaritzak
Eusko Jaurlaritzak onartutako dekretuari esker, familia horiek akreditazio digitala eskatu ahalko dute, administrazioetako laguntzak eskuratzen laguntzeko. Familia horien % 80 ama batek eta seme-alaba batek edo gehiagok osatuta daude, eta EAEn 21.000 familia inguru dira.
Guztira, 937.737 etxebizitza daude EAEn, eta 2.201.462 pertsona bizi dira. Euskadiko jaiotza-tasa 1,28 seme-alabakoa da emakume bakoitzeko.
Beraz, familia-mota arruntena pertsona bakarrekoa da (290.497); ondoren, "nuklearra, seme-alabekin" (289.361) eta "nuklearra, seme-alabarik gabe" (203.190) daude.
Etxekoen kopurua jaitsi egin da: 2015ean 2,48 pertsona bizi ziren etxe bakoitzean, eta 2023an, 2,35. Horrek erakusten du etxe txikiagoak eta zatikatuagoak izateko joera dagoela.
Noiz etorri da aldaketa?
Datuei begieratuta, ez dago une erabakigarririk; hau da, etxe nuklearrek ez zioten gehiengoa izateari utzi halako batean; aitzitik, prozesu graduala izan da.
- 80ko hamarkadaren amaieran eta 90eko hamarkadan, pertsona bakarreko familien kopurua asko hazi zen.
- 2001: pertsona bakarreko familiak kopuru osoaren % 20 ziren, gutxi gorabehera.
- 2023: pertsona bakarrekoak % 31 dira, eta, lehen aldiz, seme-alabak dituzten etxe nuklearrak baino gehiago dira.
Etxeen heren batean pertsona bakarra bizi da
Euskadin, erregistratutako 937.737 etxebizitzetatik 290.497tan pertsona bakarra bizi da. Etxebizitza guztien % 31 dira, eta unitate-mota ohikoena dira. Gizartea zahartu da, eta horrek dakar bizi-itxaropena handiagoak izatea, eta, hortaz, bizikidetza-ohituren aldaketek azaltzen dute hazkunde iraunkor hori.
Seme-alabak dituzten familiak giltzarri dira oraindik, baina ez dira nagusi
Seme-alabak dituzten etxe nuklearrak 289.361 dira (% 30,9), pertsona bakarreko etxeen kopuruaren oso antzekoa.
Horren eragile seme-alabarik gabeko etxe nuklearrak dira, 203.190 (% 21,7). Kategoria horretan sartzen dira seme-alabarik gabe bizi diren bikote guztiak, dela seme-alabarik ez dutelako, dela seme-alabarik ez izatea erabaki dutelako, dela seme-alabak etxean bizi ez direlako. Beraz, Euskadin eredu hori hedatzen ari da.
Guraso bakarreko 100.000 familia baino gehiago
Guraso bakarreko familiak 101.050 dira (% 10,8) honezkero, eta, hortaz, esan dezakegu talde handia dela gaur egun. Gehienen buru emakumeak dira, eta horrek azaltzen du izapidetzen ari den dekretuak ama buru duten guraso bakarreko familien terminoa erabiltzea, eskubideak eta laguntzak eskuratzeko kategoria espezifiko gisa.
Talde horrek ahultasun handienetako batzuk biltzen ditu: errenta erabilgarri txikiagoa, lana eta familia uztartzeko zailtasun gehiago eta pobrezia-arrisku handiagoa. Horregatik, aintzatespen administratiborako eta laguntza ekonomikorako neurriak eztabaida instituzionalaren puntu nagusietako bat dira.
Familia-eredu "ezohikoak", baina esanguratsuak
Proportzio txikiagoan bada ere, badira hain ugariak ez diren baina esanguratsuak diren errealitateak:
- Nukleo anitzekoak 18.002 (% 1,9) dira: Hainbat unitate, etxe batean.
- Ahaide ez diren hainbat lagun, 24.647 etxe (% 2,6): familiakoak ez direnen unitateak; ohikoa da alokairua banatzeko.
- Nukleorik gabeko familiak, 10.990 (% 1,2): gurasorik gabeko ahaideek osatutako etxekoen unitateak (anai-arrebak, osaba-izebak, etab.).
Eraldaketa soziala eta erronka berriak
Euskal familia-mapak eraldaketa-prozesu sakona islatzen du: Pertsona gehiago bakarrik bizi dira, bizikidetza-ereduetan aniztasun handiagoa dago eta politika publikoak errealitate konplexuetara egokitzeko beharra gero eta handiagoa da.
Zure interesekoa izan daiteke
Unibertsitatera Sartzeko Probari buruz jakin beharrekoak: ordutegiak, beharrezko dokumentazioa, baimendutako eta baimendu gabeko materialak eta abar
Milaka ikaslerentzat aste erabakigarria da honakoa, asteartetik ostegunera Unibertsitatera Sartzeko Probak egin beharko baitiztuzte. Ikasten ez dugu lagundu, baina, informazio praktikoa bildu dugu, baliagarri izateko asmoz.
Urdaibai Bird Center: 25 urte hegaztien paradisua babesten
Urdaibai Bird Center erreferentziazko gune bihurtu da azken urteetan. Duela ia hogeita bost urte hasi ziren lanean, bertako altxorra bisitarien begi bistan jartzeko helburuarekin. Urte horietan guztietan izandako mugarriei eta esku artean dituzten erronkei buruz galdetu diegu arduradunei.
Bi adin txikiko atxilotu dituzte Gasteizen, gazte bat hiltzen saiatzea egotzita
Erasoa Gasteizko Zaramaga auzoan gertatu da. Biktima (25 urtekoa) konorterik gabe aurkitu dute kalean, bizkarrean bi labankada zituela.
Errenteriako alkateak onartu egin du krisia dagoela Udalaren eta Kukairen artean, "prozesuari zein konfiantzari dagokionez"
"Gure ustez, krisi honetatik ateratzeko modu bakarra prozesura itzultzea da: berriz ere, biktimei dagokien zentralitatea ematea", nabarmendu du alkateak. "Bitartean, 2026. urtea Kukairekiko harremana izoztuta abiatu genuen, eta horrela jarraitzen dugu", esan du.
Hasi dira sanferminetako hesia muntatzen
Guztira, 900 zutoin, 2.700 ohol eta 80 ate jarriko dituzte, entzierro txikiaren zatia, entzierroaren ibilbidea eta zezen-plazaren barrualdea mugatzeko.
Egoitza bat, bi estadio eta lau partida: honelakoa da 2030eko Munduko Txapelketarako euskal proposamena
Euskal erakundeek Bilbo eta Donostiaren arteko hautagaitza bateratua proposatu diote FIFAri 2030eko Munduko Txapelketako partidak hartzeko. Proposamenak FIFAren eskakizunen diru- eta antolakuntza-eragina murriztea du helburu, Euskadik egoitza izateari uko egin gabe.
Joxerramon Bengoetxea (EHU): “Finantzaketa egokia eskatzen dugu, soldata erakargarriak eskaini eta irakasleak erakartzeko”
Joxerramon Bengoetxea Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) errektorea elkarrizketatu dute Radio Euskadiko Boulevard saioan, eta, finantzaketari buruz galdetuta, adierazi du “ezinbestean” finantzaketa egokia eskatuko dutela, “baldintza eta soldata erakargarriak” eskaini ahal izateko, “irakasleak erakartzea” lortze aldera. Halaber, azpiegiturekin eta digitalizazioarekin lotutako beharrei aurre egiteko ere finantzaketa egokia beharrezkoa dela nabarmendu du.
38 urteko gizon bat hil da Burgin, auto-istripuz
Ezbeharra goizaldean gertatu da. Autoa bidetik atera da eta eraikin baten kontra jo du; oraindik ez da argitu zergatik.
Bilbo eta Donostia egoitza bakar gisa aurkeztuko dira 2030eko Munduko Txapelketa hartzeko
Eusko Jaurlaritzak, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundiek, Bilboko eta Donostiako udalek, Athleticek eta Realak FIFAri jakinarazi diote hautaketa-prozesuan jarraitzeko asmoa dutela, euskal egoitza bakarra eta bi estadio (San Mames eta Anoeta) dituen proposamenarekin.
San Mamesko tuneletako Bilborako sarbidea blokeatuta daukate Udaleko langileek
Bilboko Udal zerbitzuetako garbitzaileek bidea itxi dute 08:00etan.