Nolakoak dira familiak Euskadin, gaur egun?
Etxekoen unitateen herena pertsona bakarrekoa da, eta 100.000 baino gehiago guraso bakarrekoak dira.
Euskadi aldaketa betean dago, baita bertako familia-mapa ere. Guraso bakarreko familiei buruzko Estatuko eta EAEko araudia aurrera doan bitartean, Eustatek argitaratu dituen azken datuek (2023) EAEko etxekoen unitateak nolakoak diren eta nola bizi garen mahaigaineratu dute.
Familientzako laguntzak
Guraso bakarreko familien akreditazioa arautu eta laguntza ekonomikoa % 30 handituko du Jaurlaritzak
Eusko Jaurlaritzak onartutako dekretuari esker, familia horiek akreditazio digitala eskatu ahalko dute, administrazioetako laguntzak eskuratzen laguntzeko. Familia horien % 80 ama batek eta seme-alaba batek edo gehiagok osatuta daude, eta EAEn 21.000 familia inguru dira.
Guztira, 937.737 etxebizitza daude EAEn, eta 2.201.462 pertsona bizi dira. Euskadiko jaiotza-tasa 1,28 seme-alabakoa da emakume bakoitzeko.
Beraz, familia-mota arruntena pertsona bakarrekoa da (290.497); ondoren, "nuklearra, seme-alabekin" (289.361) eta "nuklearra, seme-alabarik gabe" (203.190) daude.
Etxekoen kopurua jaitsi egin da: 2015ean 2,48 pertsona bizi ziren etxe bakoitzean, eta 2023an, 2,35. Horrek erakusten du etxe txikiagoak eta zatikatuagoak izateko joera dagoela.
Noiz etorri da aldaketa?
Datuei begieratuta, ez dago une erabakigarririk; hau da, etxe nuklearrek ez zioten gehiengoa izateari utzi halako batean; aitzitik, prozesu graduala izan da.
- 80ko hamarkadaren amaieran eta 90eko hamarkadan, pertsona bakarreko familien kopurua asko hazi zen.
- 2001: pertsona bakarreko familiak kopuru osoaren % 20 ziren, gutxi gorabehera.
- 2023: pertsona bakarrekoak % 31 dira, eta, lehen aldiz, seme-alabak dituzten etxe nuklearrak baino gehiago dira.
Etxeen heren batean pertsona bakarra bizi da
Euskadin, erregistratutako 937.737 etxebizitzetatik 290.497tan pertsona bakarra bizi da. Etxebizitza guztien % 31 dira, eta unitate-mota ohikoena dira. Gizartea zahartu da, eta horrek dakar bizi-itxaropena handiagoak izatea, eta, hortaz, bizikidetza-ohituren aldaketek azaltzen dute hazkunde iraunkor hori.
Seme-alabak dituzten familiak giltzarri dira oraindik, baina ez dira nagusi
Seme-alabak dituzten etxe nuklearrak 289.361 dira (% 30,9), pertsona bakarreko etxeen kopuruaren oso antzekoa.
Horren eragile seme-alabarik gabeko etxe nuklearrak dira, 203.190 (% 21,7). Kategoria horretan sartzen dira seme-alabarik gabe bizi diren bikote guztiak, dela seme-alabarik ez dutelako, dela seme-alabarik ez izatea erabaki dutelako, dela seme-alabak etxean bizi ez direlako. Beraz, Euskadin eredu hori hedatzen ari da.
Guraso bakarreko 100.000 familia baino gehiago
Guraso bakarreko familiak 101.050 dira (% 10,8) honezkero, eta, hortaz, esan dezakegu talde handia dela gaur egun. Gehienen buru emakumeak dira, eta horrek azaltzen du izapidetzen ari den dekretuak ama buru duten guraso bakarreko familien terminoa erabiltzea, eskubideak eta laguntzak eskuratzeko kategoria espezifiko gisa.
Talde horrek ahultasun handienetako batzuk biltzen ditu: errenta erabilgarri txikiagoa, lana eta familia uztartzeko zailtasun gehiago eta pobrezia-arrisku handiagoa. Horregatik, aintzatespen administratiborako eta laguntza ekonomikorako neurriak eztabaida instituzionalaren puntu nagusietako bat dira.
Familia-eredu "ezohikoak", baina esanguratsuak
Proportzio txikiagoan bada ere, badira hain ugariak ez diren baina esanguratsuak diren errealitateak:
- Nukleo anitzekoak 18.002 (% 1,9) dira: Hainbat unitate, etxe batean.
- Ahaide ez diren hainbat lagun, 24.647 etxe (% 2,6): familiakoak ez direnen unitateak; ohikoa da alokairua banatzeko.
- Nukleorik gabeko familiak, 10.990 (% 1,2): gurasorik gabeko ahaideek osatutako etxekoen unitateak (anai-arrebak, osaba-izebak, etab.).
Eraldaketa soziala eta erronka berriak
Euskal familia-mapak eraldaketa-prozesu sakona islatzen du: Pertsona gehiago bakarrik bizi dira, bizikidetza-ereduetan aniztasun handiagoa dago eta politika publikoak errealitate konplexuetara egokitzeko beharra gero eta handiagoa da.
Zure interesekoa izan daiteke
Zortzi arrantzale eta saregile bat omendu dituzte, bizi osoa itsasoari eskaintzeagatik
Gaztetatik sakrifizio handiko lana egin duten zortzi arrantzale eta saregile baten aldeko omenaldia egin dute gaur Donostian. Gipuzkoan itsasoan lan egin duten 310 lagunek erretiroa hartu dute, eta guztien omenez eman dituzte sariak.
Donostiako Udala akusazio partikular izango da hirian delituak behin eta berriz egiten dituztenen aurkako auzietan
Jon Insasuti Donostiako alkateak esan du delinkuentziaren aurkako borroka lehentasunetako bat dutela, eta akusazio partikular izateko asmoa beste urrats bat dela. Hori bai, zehazteko dago zein kasutan emango lukeen Donostiako Udalak pausu hori.
Bost lagun atxilotu dituzte Nafarroan, bizileku-baimenak manipulatzeko sare bateko kide direlakoan
Guardia Zibilak desegindako ustezko erakunde kriminalak bizileku- eta lan-baimenak lortzeko prozesua manipulatzen zuen, diru-truk. Talde kriminaleko kide izatea, Administrazio Publikoaren aurka egitea eta immigrazio irregularra bultzatzea leporatzen zaie.
Perez Iglesias: “Milioi bat pertsona baino gehiago mugituko dira eklipsea ikusiko den inguruetara, eta hori aurreikusi egin behar da”
Juan Ignacio Perez Iglesias Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburua Radio Euskadiko Boulevard saioan izan da eta, besteak beste, abuztuaren 12an Euskal Herrian ikusi ahal izango den eguzki-eklipseaz mintzatu da. Sailburuak gomendatu du jendea “oinez edo garraio publikoan joatea eklipsea ikustera”, joan-etorriek trafikoan eragin oso handia izango dutelako. Halaber, eklipsea segurtasunez ikusteko aholku zientifikoei jarraitzeko beharra azpimarratu du, eta lehen neurri gisa homologatutako eklipse-betaurrekoak erabiltzea gomendatu du.
Samina nagusi da Erronkarin, herriko hiru bizilagun Ezka ibaian itota hil ostean
Asteazken arratsaldean emakume bat eta horren bi seme adingabe hil ziren Ezka ibaian itota, eta hiru dolu-egun ezarri dituzte herrian.
Eutanasia legezko izango da Ipar Euskal Herrian ere, Frantziako Parlamentuak heriotza lagundua izateko eskubidea onartu du eta
Orain arte, 2016an onartutako Claeys-Leonetti legeak gaixotasun terminala eta bizi-pronostiko laburra zuten pertsonentzako sedazio sakon eta jarraitua ahalbidetzen zuen. Aurrez ere Asanblea Nazionalak hiru aldiz onartu zuen lege-proiektua, baina atzera bota izan du hori gehiengo kontserbadorea duen Senatuak. Hainbat aldaketa eta erreforma eginda, oraingo bozketa behin betikoa izan da.
Sutea izan da Monteagudon, ardo-upelak egiten dituen enpresa batean
Asteazken arratsaldean piztutako suteak ez du zauriturik eragin; bai, ordea, kalte handiak, garrek nabe bat suntsitu baitute. Suhiltzaileek lanean jarraitzen dute sutea inguruko larreetara ez hedatzeko; bitartean, sutea zerk eragin duen argitzeko ikerketa abiatu du Foruzaingoak.
Emakume bat eta haren bi seme adingabe itota hil dira Ezka ibaian, Erronkarin
Gaur arratsaldean izan da ezbeharra, presa baten alboan bainurako egokituta dagoen leku batean. Guardia Zibilak ikerketa zabaldu du, gertatutakoa argitzeko.
Lehertu da festa Baionan: Leon Erregeak bost eguneko jaia piztu du!
Jaia ofizialki lehertu da Baionan, gaur arratsaldeko 17:00etan, herriko etxeko plazan bildutako milaka pertsonaen oihuekin batera. Gakoak Marie Darrieussecq idazleak, Maya Lauqué telebista-aurkezleak eta Jean-Claude Tellechea sukaldariak jaurti dituzte, Pantxoa eta Peio abeslarien musika lagun dutela.
Bilboko Udalak metro karratuko 10 euroko zerga ezarriko du hutsik dauden etxebizitzen gainean
Udalak 2027tik aurrera ezarriko du neurria, eta ordenantza bat izapidetuko du erabili gabe dauden 1.565 etxebizitza alokairu-merkatura bideratzeko.