Euskadin delituak egiten dituzten adingabeen kopurua % 11ra jaitsi da, eta justizia errestauratiboaren arrakasta % 73ra iritsi da
16 eta 17 urteko gizonezkoak eta Euskadin jaiotakoak dira arau-hausle gehienak. % 28 gizon atzerritarrak dira. Arau-hausleek erantzukizunak hartzea, biktimei eragindako kalteak konpontzea eta berriro delituak ez egitea ahalbidetzen dute justizia errestauratiboko neurriek.
Euskadin, gazte-justiziako neurriak aplikatzen zaizkien adingabeen berrerortze-tasa % 13tik % 11ra jaitsi da 2018 eta 2024 artean, Maria Jesus San Jose Eusko Jaurlaritzako Justizia eta Giza Eskubideetako sailburuak jakinarazi duenez. Horren aburuz, ezarritako neurrien % 73k emaitza positiboa dituzte, arau-hausleek erantzukizunak beren gain hartzea errazten dutelako, biktimei eragindako kaltearen ordaina errazten dutelako eta berriro delituak egiteko arriskua murrizten dutelako.
San Josek 2020-2024 Gazte Justiziaren V. Planaren ebaluazioa aurkeztu du asteazken honetan Eusko Legebiltzarreko Justizia eta Giza Eskubideen Batzordean, eta planaren seigarren edizioaren ildo nagusiak aurreratu ditu.
Sailburuak gogorarazi duenez, Gazte Justiziaren V. Plana "gazte-justizia eraginkorra, prebentiboa eta hezitzailea bermatzeko diseinatu zen, sistema judizialarekin harremanetan jartzen den adingabe bakoitzaren errealitate indibidualera egokituta".
Helburu horrekin, ebaluatutako aldian, adingabeek egindako 11.751 arau-hauste erregistratu ziren; horietatik 9.784 delituak izan ziren —lapurretak, lesioak eta etxeko eta generoko indarkeria, batez ere—, eta 1.967, delitu arinak.
Arau-hauste horien aurrean 3.611 neurri aplikatu ziren; gehienek zaintzapeko askatasuna, zentroetan sartzea eta gizartearentzako prestazioak zekarten. Era berean, 2.738 zigor-epai eman ziren, eta 222 absoluzio-epai. Sailburuaren ustez, datu horiek erakusten dute planak "bete egin duela ebazpen judizialen betearazpen eraginkorra ziurtatzeko helburua, neurriak modu proportzionalean eta adingabe bakoitzaren beharretara egokituta aplikatuz".
Adingabe arau-hausleen profila
Adingabe arau-hausleen profilak erakusten duenez, 16 eta 17 urteko gizonezkoak dira lehen delitua egin duten gehienak, "Euskal Autonomia Erkidegoan jaiotakoak batik bat". Izan ere, atzerritarrak % 28 dira, eta gainerakoak, bertakoak. Gehienek arau-hauste bakarra egiten dute eta neurri bakarra ezartzen zaie, nahiz eta portzentaje handi batekin hainbat esku-hartze egin behar izaten diren. Horrek agerian uzten du "erantzun egokitu eta malguen beharra".
San Josek azaldu duenez, Euskadin beste autonomia-erkidego batzuek baino "adingabe atzerritar arau-hausle gehiago" dago, eta horren eragileetako bat da Euskadik "harrerarako eta babeserako gaitasun handiagoa duela", eta. horren ondorioz, "profil ahul batzuk autonomia-erkidego honetara iristen" direla.
Gainera, gogorarazi duenez, "adingabe migratzaile asko familia-sarerik gabe iristen dira, ibilbide oso gogorrak eginda"; hori dela eta, ospitaleratze- eta arreta- protokoloak" berrikusi eta eguneratu egingo dituzte. "Babes bera, eskubide eta betebehar berberak guztientzat, bertan zein kanpoan jaio", adierazi du.
Ebaluazioak justizia errestauratiboaren garrantzia erakusten du, 2.470 bitartekaritza egin baitziren aldi horretan, eta horietatik % 73k emaitza positiboa izan zuten. Bitartekaritza horiei esker, "adingabeei erantzukizuna egotzi ahal izan zaie, biktimei egindako kaltearen ordaina erraztu da eta berrerortzea murriztu da", kasu bakoitzeko banakako eta familiako faktoreei erreparatuta. Sailburuak adierazi duenez, mekanismo hori ez da erraza,eta "konpromisoa eta ahalegina eskatzen ditu, hezkuntza eta erantzukizun pertsonala indartuz".
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetzaren EPErako izen-ematea ireki da, eta probak datorren udazkenean egingo dira
2026an zehar, Osakidetzak 5.425 plaza eskainiko ditu eta bigarren fasean eskaera egiteko epea ekainaren 29ko 14:00ak arte egongo da zabalik.
17.000tik gora ikaslek egingo dute unibertsitatean sartzeko proba, gaurtik aurrera, Hego Euskal Herrian
JUPa, ohi bezala, hiru egunez garatuko da, eta bi fase izango ditu: sarbidearena eta onarpenarena. Proben emaitzak ekainaren 10ean argitaratuko dira.
Etxebizitza eraikin bat hustu dute Zizur Nagusian, sute baten ondorioz
Gaur arratsaldeko lehen orduan piztu da sua Zizur Nagusiko etxebitza batean, eta ondorioz, eraikinean bizi diren 14 familiak atera egin behar izan dituzte; kanpoan igaro beharko dute gaua. Ez da inor zauritu.
Urdaibai, telebista-plato erraldoi bihurtuko da natura zuzenean erakusteko
‘Bizi Natura’ programak zuzenean, denbora errealean, erakutsiko du Urdaibaiko basabizitza. BBCk asmatutako formatua Britainia Handitik kanpo egiten den lehen aldia da eta hiru astez emitituko da ETB1 ETB2 eta ETB On plataforman.
Euskadik eta Kanadak batzorde bat sortuko dute "San Joan" ontziak Labrador penintsulara egingo duen bidaia prestatzeko
1565ean Red Bayn hondoratutako euskal baleontziaren erreplikak “zeharkaldi zoragarria” egingo du Kanadaraino, Phillip Earle Labradorko parlamentariaren hitzetan.
Unibertsitatera Sartzeko Probari buruz jakin beharrekoak: ordutegiak, beharrezko dokumentazioa, baimendutako eta baimendu gabeko materialak eta abar
Milaka ikaslerentzat aste erabakigarria da honakoa, asteartetik ostegunera Unibertsitatera Sartzeko Probak egin beharko baitiztuzte. Ikasten ez dugu lagundu, baina, informazio praktikoa bildu dugu, baliagarri izateko asmoz.
Urdaibai Bird Center: 25 urte hegaztien paradisua babesten
Urdaibai Bird Center erreferentziazko gune bihurtu da azken urteetan. Duela ia hogeita bost urte hasi ziren lanean, bertako altxorra bisitarien begi bistan jartzeko helburuarekin. Urte horietan guztietan izandako mugarriei eta esku artean dituzten erronkei buruz galdetu diegu arduradunei.
Bi adin txikiko atxilotu dituzte Gasteizen, gazte bat hiltzen saiatzea egotzita
Erasoa Gasteizko Zaramaga auzoan gertatu da. Biktima (25 urtekoa) konorterik gabe aurkitu dute kalean, bizkarrean bi labankada zituela.
Errenteriako Udalak berretsi du biktimak babestea eta horien nahia errespetatzea izan duela beti lehentasun
Prentsaurrekoan, Errenteriako alkateak jakinarazi du Xenpelar Bertso Eskolako eraso matxistak Adingabeen Fiskaltzaren esku daudela dagoeneko.
Hasi dira sanferminetako hesia muntatzen
Guztira, 900 zutoin, 2.700 ohol eta 80 ate jarriko dituzte, entzierro txikiaren zatia, entzierroaren ibilbidea eta zezen-plazaren barrualdea mugatzeko.