Euskadin delituak egiten dituzten adingabeen kopurua % 11ra jaitsi da, eta justizia errestauratiboaren arrakasta % 73ra iritsi da
16 eta 17 urteko gizonezkoak eta Euskadin jaiotakoak dira arau-hausle gehienak. % 28 gizon atzerritarrak dira. Arau-hausleek erantzukizunak hartzea, biktimei eragindako kalteak konpontzea eta berriro delituak ez egitea ahalbidetzen dute justizia errestauratiboko neurriek.
Euskadin, gazte-justiziako neurriak aplikatzen zaizkien adingabeen berrerortze-tasa % 13tik % 11ra jaitsi da 2018 eta 2024 artean, Maria Jesus San Jose Eusko Jaurlaritzako Justizia eta Giza Eskubideetako sailburuak jakinarazi duenez. Horren aburuz, ezarritako neurrien % 73k emaitza positiboa dituzte, arau-hausleek erantzukizunak beren gain hartzea errazten dutelako, biktimei eragindako kaltearen ordaina errazten dutelako eta berriro delituak egiteko arriskua murrizten dutelako.
San Josek 2020-2024 Gazte Justiziaren V. Planaren ebaluazioa aurkeztu du asteazken honetan Eusko Legebiltzarreko Justizia eta Giza Eskubideen Batzordean, eta planaren seigarren edizioaren ildo nagusiak aurreratu ditu.
Sailburuak gogorarazi duenez, Gazte Justiziaren V. Plana "gazte-justizia eraginkorra, prebentiboa eta hezitzailea bermatzeko diseinatu zen, sistema judizialarekin harremanetan jartzen den adingabe bakoitzaren errealitate indibidualera egokituta".
Helburu horrekin, ebaluatutako aldian, adingabeek egindako 11.751 arau-hauste erregistratu ziren; horietatik 9.784 delituak izan ziren —lapurretak, lesioak eta etxeko eta generoko indarkeria, batez ere—, eta 1.967, delitu arinak.
Arau-hauste horien aurrean 3.611 neurri aplikatu ziren; gehienek zaintzapeko askatasuna, zentroetan sartzea eta gizartearentzako prestazioak zekarten. Era berean, 2.738 zigor-epai eman ziren, eta 222 absoluzio-epai. Sailburuaren ustez, datu horiek erakusten dute planak "bete egin duela ebazpen judizialen betearazpen eraginkorra ziurtatzeko helburua, neurriak modu proportzionalean eta adingabe bakoitzaren beharretara egokituta aplikatuz".
Adingabe arau-hausleen profila
Adingabe arau-hausleen profilak erakusten duenez, 16 eta 17 urteko gizonezkoak dira lehen delitua egin duten gehienak, "Euskal Autonomia Erkidegoan jaiotakoak batik bat". Izan ere, atzerritarrak % 28 dira, eta gainerakoak, bertakoak. Gehienek arau-hauste bakarra egiten dute eta neurri bakarra ezartzen zaie, nahiz eta portzentaje handi batekin hainbat esku-hartze egin behar izaten diren. Horrek agerian uzten du "erantzun egokitu eta malguen beharra".
San Josek azaldu duenez, Euskadin beste autonomia-erkidego batzuek baino "adingabe atzerritar arau-hausle gehiago" dago, eta horren eragileetako bat da Euskadik "harrerarako eta babeserako gaitasun handiagoa duela", eta. horren ondorioz, "profil ahul batzuk autonomia-erkidego honetara iristen" direla.
Gainera, gogorarazi duenez, "adingabe migratzaile asko familia-sarerik gabe iristen dira, ibilbide oso gogorrak eginda"; hori dela eta, ospitaleratze- eta arreta- protokoloak" berrikusi eta eguneratu egingo dituzte. "Babes bera, eskubide eta betebehar berberak guztientzat, bertan zein kanpoan jaio", adierazi du.
Ebaluazioak justizia errestauratiboaren garrantzia erakusten du, 2.470 bitartekaritza egin baitziren aldi horretan, eta horietatik % 73k emaitza positiboa izan zuten. Bitartekaritza horiei esker, "adingabeei erantzukizuna egotzi ahal izan zaie, biktimei egindako kaltearen ordaina erraztu da eta berrerortzea murriztu da", kasu bakoitzeko banakako eta familiako faktoreei erreparatuta. Sailburuak adierazi duenez, mekanismo hori ez da erraza,eta "konpromisoa eta ahalegina eskatzen ditu, hezkuntza eta erantzukizun pertsonala indartuz".
Zure interesekoa izan daiteke
Etxegabetzeen aurkako dekretua luzatzeko eskatu dute, 2026an dozenaka familia kalean ez geratzeko
Donostian egindako prentsaurreko batean, Kaleratzeak Stop elkarteko ordezkariek, EH Bilduko, Podemoseko eta EB-IUko kideekin batera, abenduaren 31n amaituko den "babes soziala" luzatzeko eskatu dute, eta Eusko Legebiltzarrak aste honetan onartutako Etxebizitzaren, Lurzoruaren eta Hirigintzaren arloko Premiazko Neurriei buruzko Legearen kontra agertu dira.
Mitika diskotekako atezain batek kolpatuta hil zen Kerman Villate gaztea omendu dute Gasteizen
Kerman Villateren senideek prozesu judizialaren nondik norakoak salatu dituzte, eta egia eta justiziaren bila jarraituko dutela adierazi dute. Ehunka pertsona bildu dira Kermanen omenez egindako ekitaldian.
UEMAren esanetan, 2026ak “hizkuntza politika berriaren orubeak sendotzeko urtea” izan behar du
Urdiain eta Zeberio sartuta, 120 udalerrik osatzen dute jada Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea (355.000 biztanle). Euskararen kontrako oldarraldia dela eta, “euskarak benetako lege-babesa izan dezan akordioak adosteko ahalegin guztiak” egingo dituela esan du Martin Aramendi UEMAko lehendakariak.
Zorteak irribarre egin dio Barakaldori: loteriaren bigarren sari batek 1,2 milioi euro utzi ditu
Larunbat honetako Espainiako Loteriaren zozketak 1,2 milioi euro utzi ditu Barakaldon. Loteriaren 17. administrazioak oso-osorik saldu du bertan 54299 zenbakia.
Adingabe batek Getxoko talde batean jasandako erasoak eta jazarpena salatu ditu horren familiak
Biktimak bi urtez jaso ditu ezkutuko deiak, irainak, jazarpena sare sozialetan eta eraso fisikoak. Eraso larriena udan jaso zuen, erasotzaileek inguratu eta jo egin baitzuten. Konortea galduta, lurrera erori zen, eta erasoa grabatu egin zuten.
1932an Eibarrek Niceto Alcala Zamorari oparitutako pistola berreskuratu dute Frantzian
Pistola 1931 eta 1936 artean II. Errepublikako presidente izan zen Alcala Zamorari oparitu zioten Eibarko elkarte errepublikarreko emakume talde batek. Frantziako poliziak urtarrilean berreskuratu zuen legez kanpo bildumagile frantziarren eskuetan zegoen arma.
Aita Marik 56 pertsona erreskatatu ditu 2025eko azken misioan
Erreskatea gaur goizean egin dute, Lampedusatik 34 mila nautika hegoekialdera. Erreskatatutakoen artean 7 haurtxo eta 16 adingabe daude. Bi hilabeteko haurra eta bere gurasoak Aita Maritik eraman behar izan dituzte haurrak muturreko desnutrizioa eta deshidratazioa zituelako.
Iruñeko Irabia ikastetxeko ikasle ohi batek salatu du Opus Deiko apaiz batek sexu erasoak egin zizkiola nerabezaroan
Opus Deik, bere aldetik, gertatutakoa onartu du, bai eta Donostian eta Madrilen ere antzeko bi kasu izan zirela argitu ere. Lehenengoa, adingabe batekin jazo zen; bigarrena, berriz, 45 urteko emakume batekin.
VacaPop, ganadua erosi eta saltzeko aplikazioa: “Edadekoak ere hasi dira, pixkanaka, erabiltzen”
Inora joan beharrik gabe abereak saldu eta erosteko helburuarekin sortu da VacaPop mugikorrerako aplikazioa. Azoken zain egon barik, Internet bidez behiak, zaldiak, ahuntzak, landako makinaria eta bazka saldu eta erostea posible da honezkero. Oier Aizpuru eta Aitzol Gorospe abeltzain gazteek adierazi dutenez, oso erraza eta azkarra da. Nabarmendu dute, halaber, tratuak era tradizionalean ixten direla, alegia, aurrez aurre.
“Gure hezkuntza, euskalduna” lelopean, milaka ikasle kalera atera dira
Hego Euskal Herriko ikasleriak bat egin du Ikamak deituriko greba egunarekin. Manifestazio jendetsuak egin dira Iruñean, Gasteizen, Bilbon eta Donostian. Euskara oldarraldi judizial eta politiko bat jasaten ari dela eta indarrean dagoen hezkuntza ereduak euskara mesprexatzen duela salatu dute.