Duela 80 milioi urte baino gehiago Barrikan (Bizkaia) izandako glaziazio batek ezbaian jarri ditu eredu klimatikoak
Kretazeoan izotzik gabeko Lur planeta baten aukera errefusatuko luke aurkikuntza horrek, eta komunitate zientifikoan errotuta dagoen ideia hautsi, hau da, garai hartako klima izugarri beroa izan zela, planetaren historiako tenperatura altuenetakoak izateraino.
Barrikako glaziazioak paradigma paleometeorologikoak ezbaian jarri ditu. Argazkia: Orain
Espainiako, Erresuma Batuko, Frantziako eta Ameriketako Estatu Batuetako 16 ikertzailek osatutako nazioarteko talde batek, Zaragozako Unibertsitateko (Unizar) Ingurumen Zientzien Ikerketarako Unibertsitate Institutuko (IUCA) Juan Pedro Rodriguez-Lopez buru dutela, egiaztatu du glaziazio-aldo bat izan zela Barrikako itsaslabarretan (Bizkaia) Kretazeoa bitartean —orain dela 82,8-80,96 milioi urte—, eta horrek orain arte zabaldutako eredu klimatologikoak berriz planteatzea ekarriko du, halabeharrez, latitude "oso baxuetan" izan zelako.
Horrela, aurkikuntza horrek komunitate zientifikoan oso errotuta dagoen ideia baztertzea dakar; hain zuzen ere, Kretazeoan, eta orokorrean Mesozoikoan — duela 252-66 milioi urte—, Lurra "superberotegi" egoeran zela. Horrek esan nahi du klima oso beroa zela,ez zuela izotzik egiten, eta historiako tenperaturarik altuenetako batera iritsi zirela, Unizarrek jakitera eman duenez.
Bizkaiko itsaslabarretan identifikatutako Barrikako glaziazioak direa eta tidewater glacier edo marea-glaziarren ebidentzia ukaezinak agertu dira, latitude oso baxuan, 35 ° N inguruan. Glazazio aldi hori, orain arteko ereduen arabera, Mesozoiko aldi beroenetako batean gertatu zen.
Glaziar horien izotz-fronteak zuzenean itsasoratu ziren ozeanoan 1,84 milioi urtez, eta iceberg handiak zuzenean askatu ziren glaziarren frontetik itsasoko uretara. Izotz-bloke horiek eta glaziarren dinamikak berak 82.8 eta 80.96 milioi urte arteko metaketa glaziarrak utzi zituzten Iberiako iparraldean.
Paradigma-aldaketa
"Permikoko Karboniferoaren icehouseko garaitik aurrera, ez da atzeman itsasora iritsitako glaziarren ebidentziarik", Juan Pedro Rodriguez-Lopezek azaldu duenez. Barrikaren kasuan, aurkikuntzak "paradigma aldatzea dakar, eta eredu paleoklimatikoen oinarria bera zalantzan jartzera behartzen du, Mesozoikoari dagokionez, behintzat ".
"Barrikan dokumentatutako datuek gaur egun erabiltzen diren adierazle paleoklimatikoen ebaluazio sakona egitera behartzen dute, eta iraganeko tenperaturak berreraikitzeko erabiltzen diren tresna geokimikoek Kretazikoko paleotemarmak sistematikoki gehiegi estimatu izana iradokitzen dute ", adierazi du ikertzaileak.
Hori garrantzitsua da, iraganeko gertaera horiek ulertzearen mende baitago klima-aldaketa globalaren etorkizuneko proiekzioen zehaztasuna.
Horrela, Barrikaren ikerketak datu kritikoak ematen ditu eredu paleoklimatiko globalak fintzeko eta muturreko berotze globalaren baldintzen aurrean lurreko sistemak duen erantzuna ulertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Iaz baino sagar gutxiago bilduko dira aurten, baina indar handia dakarte sagardorako
Sagar uztaren aurkezpena egin dute Villabonako Otalarre sagastian; izan ere, lehortea dela eta ohi baino lehenago hasi dira batzen aurten sagarra. Unai Agirre Euskal Sagardoa Jatorri Deiturako koordinatzaileak adierazi duenez, iazkoarekin alderatuta, % 60 murriztu da bildutakoa. Guztira, milioi bat eta erdi kilo jasotzea aurreikusi dute. Usain eta gustu handia izango dutenez sagarrek, sagardoak alkohol gehiago izango du.
Hondarribiko jaietan gertatutako hiru eraso matxista salatu ditu Udalak, eta gizon bat atxilotu dute
Udalak indarkeria matxistaren adierazpen guztiak “irmo” gaitzetsi ditu. Bestalde, Ertzaintzak 21 urteko gizon bat atxilotu du irailaren 10ean emakume bati sexu erasoa egitea leporatuta.
EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak baliogabetu egin du euskal administrazioan euskararen erabilera arautzen duen dekretua
Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak memoria ekonomikoan dauden gabeziengatik baliogabetu du Voxek errekurritu zuen araua.
Ehun bat ikuskapen egin dituzte uda honetan EAEko udalekuetan
Eusko Jaurlaritzak hiru ikuskatzaile-plaza sortu zituen, Bernedoko udalekuetan adingabeen sexu-askatasunaren aurkako ustezko delituak salatu ondoren.
Lukas Aguirreren hilketagatik zigor handiena duenak helegitea aurkeztu du, homizidio delitu gisa epaitu dadin
Defentsak Auzitegiari eskatu dio 20 urteko zigorra murriztu dezala, argudiatuz hilketa borroka batean jazo zela eta akusatuak politoxikomaniaren muturreko koadro bat zuela. Donostiako erdiguneko diskoteka baten kanpoaldean gertatu zen, 2022ko abenduaren 25eko goizaldean
Pisako emaitzak hobetzeko autoexijentzia eta Hezkuntza Sistemarekiko konfiantzaren alde egin du Pedrosak
Radio Euskadiko Boulevard saioan egin dioten elkarrizketan Begoña Pedrosa Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, ikasleen irakurketa gaitasuna hobetzeko neurriak ezartzen ari dira ikastetxeetan, PISA txostenaren emaitza txarren ondorioz.
Nafarroako bizilagun bat identifikatu dute Internet bidez debekatutako armak saltzeagatik
Guardia Zibilak webgunea behin-behinean blokeatu du, eta titularra administrazio-zehapena jartzeko proposatu du.
Bonelli arranoa itzuli da: bi kume jaio dira eta itxaropena berpiztu da Nafarroan
Urteetan, Bonelli arranoa desagertzeko zorian egon da Araban eta Nafarroan. Ale berriak ekarri dituzte eta bertakoekin ugaldu dira. Kumeak izan dituzte, bi, Nafarroan: Ida eta Ondallu.
Eusko Jaurlaritzak euskara babes bereziko kultura ondasun immaterial izendatzeko prozesuari ekin dio
Ekimen horren bidez, euskarari "prestigio handiagoa eta aitortza juridiko eta administratibo sendoagoa" eman nahi dio.
Berriro itzali dute Derion, Loiuko aireportutik gertu, berpiztu zen sutea
Sua astelehenean piztu zen San Isidro auzoko baso-eremu batean. Suhiltzaileek sugarrak erabat itzaltzea lortu zuten arren, sua berriro piztu zen eta lanean jardun dira goizaldera arte.