Duela 80 milioi urte baino gehiago Barrikan (Bizkaia) izandako glaziazio batek ezbaian jarri ditu eredu klimatikoak
Kretazeoan izotzik gabeko Lur planeta baten aukera errefusatuko luke aurkikuntza horrek, eta komunitate zientifikoan errotuta dagoen ideia hautsi, hau da, garai hartako klima izugarri beroa izan zela, planetaren historiako tenperatura altuenetakoak izateraino.
Barrikako glaziazioak paradigma paleometeorologikoak ezbaian jarri ditu. Argazkia: Orain
Espainiako, Erresuma Batuko, Frantziako eta Ameriketako Estatu Batuetako 16 ikertzailek osatutako nazioarteko talde batek, Zaragozako Unibertsitateko (Unizar) Ingurumen Zientzien Ikerketarako Unibertsitate Institutuko (IUCA) Juan Pedro Rodriguez-Lopez buru dutela, egiaztatu du glaziazio-aldo bat izan zela Barrikako itsaslabarretan (Bizkaia) Kretazeoa bitartean —orain dela 82,8-80,96 milioi urte—, eta horrek orain arte zabaldutako eredu klimatologikoak berriz planteatzea ekarriko du, halabeharrez, latitude "oso baxuetan" izan zelako.
Horrela, aurkikuntza horrek komunitate zientifikoan oso errotuta dagoen ideia baztertzea dakar; hain zuzen ere, Kretazeoan, eta orokorrean Mesozoikoan — duela 252-66 milioi urte—, Lurra "superberotegi" egoeran zela. Horrek esan nahi du klima oso beroa zela,ez zuela izotzik egiten, eta historiako tenperaturarik altuenetako batera iritsi zirela, Unizarrek jakitera eman duenez.
Bizkaiko itsaslabarretan identifikatutako Barrikako glaziazioak direa eta tidewater glacier edo marea-glaziarren ebidentzia ukaezinak agertu dira, latitude oso baxuan, 35 ° N inguruan. Glazazio aldi hori, orain arteko ereduen arabera, Mesozoiko aldi beroenetako batean gertatu zen.
Glaziar horien izotz-fronteak zuzenean itsasoratu ziren ozeanoan 1,84 milioi urtez, eta iceberg handiak zuzenean askatu ziren glaziarren frontetik itsasoko uretara. Izotz-bloke horiek eta glaziarren dinamikak berak 82.8 eta 80.96 milioi urte arteko metaketa glaziarrak utzi zituzten Iberiako iparraldean.
Paradigma-aldaketa
"Permikoko Karboniferoaren icehouseko garaitik aurrera, ez da atzeman itsasora iritsitako glaziarren ebidentziarik", Juan Pedro Rodriguez-Lopezek azaldu duenez. Barrikaren kasuan, aurkikuntzak "paradigma aldatzea dakar, eta eredu paleoklimatikoen oinarria bera zalantzan jartzera behartzen du, Mesozoikoari dagokionez, behintzat ".
"Barrikan dokumentatutako datuek gaur egun erabiltzen diren adierazle paleoklimatikoen ebaluazio sakona egitera behartzen dute, eta iraganeko tenperaturak berreraikitzeko erabiltzen diren tresna geokimikoek Kretazikoko paleotemarmak sistematikoki gehiegi estimatu izana iradokitzen dute ", adierazi du ikertzaileak.
Hori garrantzitsua da, iraganeko gertaera horiek ulertzearen mende baitago klima-aldaketa globalaren etorkizuneko proiekzioen zehaztasuna.
Horrela, Barrikaren ikerketak datu kritikoak ematen ditu eredu paleoklimatiko globalak fintzeko eta muturreko berotze globalaren baldintzen aurrean lurreko sistemak duen erantzuna ulertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Komunean kaka egiterakoan jarrera hobetzeko gailu bat diseinatu dute Iturgoiengo lau bizilagunek
Osasuna eta ergonomia uztartzen dituen ekimen berritzaile horren atzean Asier eta Iñigo Arabaolaza, Joseba Imaz eta Jose Antonio Lazcano daude; 'Naturpos' gailuaren sortzaileak. Oso sistema erraza erabiltzen du gailuak. Hankak altxarazten dizkio erabiltzaileari, nolabait gorputzaren jarrera naturala har dezan.
Hiru pertsona zauritu dira Arrigorriagan, autobus baten eta auto baten arteko istripuan
17:00ak pasatxo gertatu da ezbeharra, eta, ondorioz, errepidea itxita dago eta ibilgailuen zirkulazioa AP-68ra desbideratzen ari dira.
Maleta susmagarri bat leherrarazi du Poliziak Iruñean
Iruñean, Espainiako gobernu-ordezkaritzaren egoitza aurrean norbaitek utzitako maleta batek susmo txarra eragin du, eta gune osoa itxi dute. Merindadeen plazako autobus markesina batean aurkitu dute maleta susmagarria.
Donostian emakume bat hiltzen saiatu zen gizona espetxeratzeko agindua eman du epaileak
Hilketa saiakera egotzita, 26 urteko gizona kartzelan sartzeko agindua eman du epaileak.
Gizon batek emakume bat hil du Esplugues de Llobregateko kale batean
Erasoaren ondoren, gizonak ihes egin du, baina handik gutxira aurkitu dute Mossoek, eta atxilotu egin dute. Indarkeria matxista gisa ari dira ikertzen hilketa.
Gazte bat atxilotu dute Metro Bilbaoko segurtasun-zaintzaile bati eraso egiteagatik
17:30 aldera jazo da erasoa, Abandoko geltokian, atxilotuak trenbidea gurutzatu duenean, batetik bestera. Segurtasuneko langileak bertaratu direnean, egindakoa aurpegiratu diote eta gazteak eraso egin dio horietako bati.
Irungo Belaskoenea auzoan su armaz egindako hilketagatik atxilotutako gizona espetxeratu dute
Gaur goizean utzi dute atxilotua epailearen esku, eta arratsaldean eman du magistratuak Martuteneko espetxera bidaltzeko agindua.
Arzakek salatu du bere marka ordeztu dutela, online bidezko erreserbetan iruzurrak egiteko
3 Michelin izar dituen jatetxeak bere webgune ofiziala imitatzen duten iruzurrezko orriak daudela ohartarazi, eta polizia-etxean salaketa jarri dutela iragarri du.
Gizon bat bikotekidea itotzen saiatu da Donostian
Ertzaintzak gertakarien lekuan atxilotu du ustezko erasotzailea. Biktima ospitalera eraman dute artatzera, eta alta medikoa jaso du.
Euskal esploratzaile batek Zerzura oasi zuri mitikoaren legendaren balizko jatorria aurkitu du
Ouniangako lakuetan, Txadeko iparraldean, kokatu du Miguel Gutierrez-Garitanok mendeetan zehar bilatu duten oasi mitikoa.