65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ohartarazi du alkoholaren eta psikofarmakoen ohiko kontsumoaren prebalentzia handia dagoela EAEko 65 urtetik gorako pertsonen artean, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez. Txosten horren arabera, gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Ostegun honetan aurkeztu dute Adikzioei buruzko Euskadiko azken inkestan oinarritutako azterlan aitzindaria, Alberto Martinez Osasun sailburua buru zela, Adikzioen Euskal Kontseiluak Gasteizen egin duen bileran.
Txostenak erakutsi duenez, adineko gehienek ez dute kontsumo problematikorik, baina substantzia jakin batzuk maiz eta modu jarraituan erabiltzen dituzte, eta horrek ondorio larriak ekar ditzake pertsona horien osasunean, bai adinagatik, bai gaixotasun kronikoen presentziagatik, bai eta polimedikazioagatik ere.
Datuak, substantzia motaren arabera
Alkoholaren kontsumoari dagokionez, datuek erakusten dute substantzia hori oso presente dagoela EAEko adinekoen egunerokoan. Gizonen bi herenek eta emakumeen heren batek alkohola kontsumitu dute azken hilabetean, eta gizonen % 40k egunero kontsumitzen dute. Gainera, adinekoen erdien ustez, egunero kopa bat edo bi hartzeak ez du arazorik sortzen. Horrek agerian uzten du arriskuaren pertzepzio txikia dutela.
Psikofarmakoen kontsumoari dagokionez, emakumeek gizonek baino gehiago hartzen dituzte. Ikerketak agerian utzi du adinekoen ia erdiek lasaigarriak, lo-eragileak edo antidepresiboak hartu dituztela noizbait, eta heren batek, gutxi gorabehera, azken urtean hartu dituela. Lasaigarriak eta somniferoak dira gehien erabiltzen diren botikak, oso modu jarraituan erabiltzen dira, eta emakume askok egunero kontsumitzen dituzte. Noizbait kontsumitu dituztenen % 60 inguruk gaur egun ere hartzen dituzte horrelako botikak, adikzioa egon daitekeen seinale. Psikofarmakoen kontsumoa ondoez emozionalaren adierazleekin lotzen da, eta askotan ez da hautematen adikzio jokabide gisa.
Bi substantzia horien konbinazioa bereziki da arriskutsua, Osasun Sailak ohartarazi duenez. Adinekoen % 5 inguruk alkohola eta psikofarmakoak kontsumitzen ditu egunero, eta nahasketa horrek nabarmen handitzen ditu albo-kalteen arriskuak, erorikoak izateko arriskua, narriadura kognitiboa garatzearena, arazo kardiobaskularrak izatekoarena edo ospitaleratzeena. Osasun Sailaren ustez, kontsumo konbinatu hori “bereziki kezkagarria da, eta gertutik zaindu behar da”.
Tabakoari dagokionez, azterlanak erakusten du adinekoen % 8 inguruk tabakoa erretzen duela gaur egun, biztanleria heldu orokorrak baino kopuru txikiagoa. Hala ere, adineko gizonen ia erdia eguneroko erretzailea izan da noizbait bizitzan zehar, eta horrek agerian uzten du inpaktu metatu handia duela bere osasunean. Txostenak azpimarratzen du, halaber, askoz gehiago direla tabakoa uzten duten gizonak emakumeak baino. Hori dela eta, Osasun Sailak eta Osakidetzak berariaz emakumeei zuzendutako programak indartuko dituzte mendekotasuna gainditzen laguntzeko.
Diru-jokoak
Bestalde, ikerketak erakusten du dirua tarteko den jokoa nahiko ohikoa dela adinekoen artean: % 60 inguruk jokatu du azken urtean, eta ohikoagoa da gizonen artean. Hala ere, kasu gehienetan noizbehinkako praktikak izaten dira, diru-kopuru gutxikoak, eta normalean joko presentzial tradizionalekin lotuta egoten dira, loteria, esaterako. Adin gazteagoetan ez bezala, non online modalitateek arrisku gehigarriak dakartzaten, adinekoen joko problematiko kasuak ez dira asko, eta ez da osasun publikoko arazo bat.
Prebentzioa eta sentsibilizazioa
Osasun Sailak lehentasunezko hainbat jarduera-ildo iragarri ditu. Besteak beste, adineko gizonen alkohol-kontsumoari buruzko sentsibilizazioa indartzea, psikofarmakoen erabilera kronikoa berrikustea, bereziki emakumeengan, eta, halako sendagaiak agintzerako alkohol-kontsumoari buruz sistematikoki galdetzea.
Era berean, lo-ezinari eta antsietateari aurre egiteko esku-hartze ez-farmakologikoak bultzatuko dira, hala nola laguntza psikologikoa edo jarduera fisiko egokitua edo baliabide komunitarioak.
Aldi berean, familiei eta zaintzaileei zuzendutako informazio kanpainak bultzatuko dira, arrisku seinaleak detektatu eta adinekoen ohitura aldaketetan lagundu ahal izan dezaten.
Adikzioei buruzko plana
Euskadin adikzioen arloan lan egiten duten erakunde eta entitate sozial nagusiak biltzen dituen Adikzioen Euskal Kontseiluaren bileran 2023-2027 aldirako Euskadiko Adikzioen VIII. Planaren aurrerapenak ere errepasatu dira, zeinak estrategia integrala hedatzen jarraitzen duen. Mugarri nabarmenen artean daude Kerik gabeko Espazioen Sarea (765 gune), adingabeen ongizate digitalerako "Guraso-sarerik onena zu zara" kanpaina, eta substantziak aztertzeko programak mantentzea, hala nola “ANDEN 1” adikzioei arreta emateko zentro soziosanitarioko kontsumo gainbegiratuko zerbitzuak.
Zure interesekoa izan daiteke
54 urteko motor gidari bat hil da AP-8 autobidean, Zarautzen
Ezbeharra 09:00ak aldera jazo da, Bilborako noranzkoan. Ertzaintzak ikerketa abiatu du istripuaren nondik norakoak argitzeko.
Etxera itzuli dira Ordizian su hartu zuen eraikineko bizilagunak
Bi familia, baina, ezin izan dira etxera bueltatu, suak belztuta utzi baitu haien etxebizitza. Ilunpe tabernan ere kalte handiak eragin ditu suteak. Hodi bat hautsi da, eta ura etengabe erori omen da bertara.
Gizon bat atxilotu dute Iurretako paper fabrikan izandako sutean nahasita dagoelakoan
36 urteko gizona, enpresako langilea, atzo goizean atxilotu zuten, kalteak egitea egotzita, eta gaur eraman dute epailearen aurrera. Ikerketak irekita jarraitzen du.
Emakume bat hil da Iruñean etxebizitza batetik erorita, eta gizon bat atxilotu dute
Goizaldean jazo da, Sanduzelai auzoan. Udaltzaingoak gizon bat atxilotu du, indarkeria matxistagatik epaitu ostean ezarri zioten urruntze agindua urratzeagatik, eta ikerketa abiatu du hilketa matxista izan den argitzeko.
Basauriko hilketa matxistaren ustezko egilea espetxeratu dute, indarkeriaz egindako lapurreta bat egotzita
Bilboko Udaltzaingoak ostiral gauean atxilotu zuen, lapurtzeko asmoz bi gizon jotzea egotzita. Ordu batzuk lehenago, arratsaldean, beste pertsona batek haren kontrako salaketa jarri zuen, lesio larriak eragitea egotzita. Duela astebete pasatxo utzi zuen aske Bilboko Guardiako Epaitegiak.
Emakume baten gorpua aurkitu dute Zumaiako Itzurun hondartzan
Paseatzen ari zen pertsona batek aurkitu du hilotza, eta indarkeria zantzurik ez badu ere, Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Bi gizon atxilotu dituzte Tolosan pertsonen trafiko irregularra egotzita
Larunbat goizaldean, Ertzaintzaren patruila batek ibilgailu bat geldiarazi zuen, eta jabetu zen barruan sei pertsona zihoazela, bat maletategian. Gerora egiaztatu zutenez, bidaiariek dirua ordaindu zuten Irunera eta Parisera eramatearen truke. Gidaria eta maletategian zihoan gizasemea atxilotu, eta ertzain-etxera eraman zituzten, epailearen esku utzi aurretik egin beharreko izapideak betetzera.
Primitivak hiru milioi eta erdi euro baino gehiago utzi ditu Bizkaian
Sariaren zenbatekoa bi zatik osatzen dute: 2.422.493,36 euro, kategoria bereziari dagozkionak, eta horiei 1.113.371,22 euro gehitu behar zaizkie, lehenengo kategoriakoak (sei asmatutakoak), aurreko zozketetan ez baitzegoen asmatzailerik kategoria horretan.
Gasteizko parrokiek aldi baterako estalpea eman diete asiloaren zain dauden Maliko migratzaileei
San Joakin eta Santa Ana parrokiak eta Elurretako Andre Mariarenak ateak ireki dizkiete 20 maliarri. Salburuako Auzo Elkarteari esker, beste 20 etorkinek gutxieneko zerbitzuak dituzte. Asilo eskaerak tramitatzeko hitzorduak lortzea eragozten dien blokeoa tarteko, 300 maliar baino gehiago igaro dira jada Gasteiztik iazko udaz geroztik.
Bilbon arma zuriz egindako eraso baten egilearen bila ari da Ertzaintza
Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, 15:00ak aldera jakinarazi diote Ertzaintzari gizon bat zaurituta zegoela Bilbo Zaharrean. 33 urteko biktimak arma zuriz egindako zauriak zituen, eta Basurtuko Ospitalera eraman dute.