65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ohartarazi du alkoholaren eta psikofarmakoen ohiko kontsumoaren prebalentzia handia dagoela EAEko 65 urtetik gorako pertsonen artean, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez. Txosten horren arabera, gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Ostegun honetan aurkeztu dute Adikzioei buruzko Euskadiko azken inkestan oinarritutako azterlan aitzindaria, Alberto Martinez Osasun sailburua buru zela, Adikzioen Euskal Kontseiluak Gasteizen egin duen bileran.
Txostenak erakutsi duenez, adineko gehienek ez dute kontsumo problematikorik, baina substantzia jakin batzuk maiz eta modu jarraituan erabiltzen dituzte, eta horrek ondorio larriak ekar ditzake pertsona horien osasunean, bai adinagatik, bai gaixotasun kronikoen presentziagatik, bai eta polimedikazioagatik ere.
Datuak, substantzia motaren arabera
Alkoholaren kontsumoari dagokionez, datuek erakusten dute substantzia hori oso presente dagoela EAEko adinekoen egunerokoan. Gizonen bi herenek eta emakumeen heren batek alkohola kontsumitu dute azken hilabetean, eta gizonen % 40k egunero kontsumitzen dute. Gainera, adinekoen erdien ustez, egunero kopa bat edo bi hartzeak ez du arazorik sortzen. Horrek agerian uzten du arriskuaren pertzepzio txikia dutela.
Psikofarmakoen kontsumoari dagokionez, emakumeek gizonek baino gehiago hartzen dituzte. Ikerketak agerian utzi du adinekoen ia erdiek lasaigarriak, lo-eragileak edo antidepresiboak hartu dituztela noizbait, eta heren batek, gutxi gorabehera, azken urtean hartu dituela. Lasaigarriak eta somniferoak dira gehien erabiltzen diren botikak, oso modu jarraituan erabiltzen dira, eta emakume askok egunero kontsumitzen dituzte. Noizbait kontsumitu dituztenen % 60 inguruk gaur egun ere hartzen dituzte horrelako botikak, adikzioa egon daitekeen seinale. Psikofarmakoen kontsumoa ondoez emozionalaren adierazleekin lotzen da, eta askotan ez da hautematen adikzio jokabide gisa.
Bi substantzia horien konbinazioa bereziki da arriskutsua, Osasun Sailak ohartarazi duenez. Adinekoen % 5 inguruk alkohola eta psikofarmakoak kontsumitzen ditu egunero, eta nahasketa horrek nabarmen handitzen ditu albo-kalteen arriskuak, erorikoak izateko arriskua, narriadura kognitiboa garatzearena, arazo kardiobaskularrak izatekoarena edo ospitaleratzeena. Osasun Sailaren ustez, kontsumo konbinatu hori “bereziki kezkagarria da, eta gertutik zaindu behar da”.
Tabakoari dagokionez, azterlanak erakusten du adinekoen % 8 inguruk tabakoa erretzen duela gaur egun, biztanleria heldu orokorrak baino kopuru txikiagoa. Hala ere, adineko gizonen ia erdia eguneroko erretzailea izan da noizbait bizitzan zehar, eta horrek agerian uzten du inpaktu metatu handia duela bere osasunean. Txostenak azpimarratzen du, halaber, askoz gehiago direla tabakoa uzten duten gizonak emakumeak baino. Hori dela eta, Osasun Sailak eta Osakidetzak berariaz emakumeei zuzendutako programak indartuko dituzte mendekotasuna gainditzen laguntzeko.
Diru-jokoak
Bestalde, ikerketak erakusten du dirua tarteko den jokoa nahiko ohikoa dela adinekoen artean: % 60 inguruk jokatu du azken urtean, eta ohikoagoa da gizonen artean. Hala ere, kasu gehienetan noizbehinkako praktikak izaten dira, diru-kopuru gutxikoak, eta normalean joko presentzial tradizionalekin lotuta egoten dira, loteria, esaterako. Adin gazteagoetan ez bezala, non online modalitateek arrisku gehigarriak dakartzaten, adinekoen joko problematiko kasuak ez dira asko, eta ez da osasun publikoko arazo bat.
Prebentzioa eta sentsibilizazioa
Osasun Sailak lehentasunezko hainbat jarduera-ildo iragarri ditu. Besteak beste, adineko gizonen alkohol-kontsumoari buruzko sentsibilizazioa indartzea, psikofarmakoen erabilera kronikoa berrikustea, bereziki emakumeengan, eta, halako sendagaiak agintzerako alkohol-kontsumoari buruz sistematikoki galdetzea.
Era berean, lo-ezinari eta antsietateari aurre egiteko esku-hartze ez-farmakologikoak bultzatuko dira, hala nola laguntza psikologikoa edo jarduera fisiko egokitua edo baliabide komunitarioak.
Aldi berean, familiei eta zaintzaileei zuzendutako informazio kanpainak bultzatuko dira, arrisku seinaleak detektatu eta adinekoen ohitura aldaketetan lagundu ahal izan dezaten.
Adikzioei buruzko plana
Euskadin adikzioen arloan lan egiten duten erakunde eta entitate sozial nagusiak biltzen dituen Adikzioen Euskal Kontseiluaren bileran 2023-2027 aldirako Euskadiko Adikzioen VIII. Planaren aurrerapenak ere errepasatu dira, zeinak estrategia integrala hedatzen jarraitzen duen. Mugarri nabarmenen artean daude Kerik gabeko Espazioen Sarea (765 gune), adingabeen ongizate digitalerako "Guraso-sarerik onena zu zara" kanpaina, eta substantziak aztertzeko programak mantentzea, hala nola “ANDEN 1” adikzioei arreta emateko zentro soziosanitarioko kontsumo gainbegiratuko zerbitzuak.
Zure interesekoa izan daiteke
8 urteko kartzela-zigorra Legorretan kontrako norabidean zihoala hiru pertsonen heriotza eragin zuen gidariarentzat
Akusazioek eta defentsak adostasun-akordioa lortu dute gaur, eta akusatuak erruduna dela onartu du. Hori dela eta, ez da beharrezkoa epaiketarekin jarraitzea. Ostiral honetan Gipuzkoako Auzitegian egindako saioan, auzipetuak barkamena eskatu die biktimen sendiei, malko artean.
Bost pertsona atxilotu dituzte Iruñean, emakume etorkinak prostituitzera behartzeagatik
Emakumeak haien jatorrizko herrialdeetan erakartzen zituzten, “lan-kontratu erakargarriak” eskainiz; Nafarroara iritsitakoan, baina, mehatxatu egiten zieten eta prostituitzera behartzen zituzten.
Gizon batek 10 urteko semea hil eta emaztea larri zauritu ditu bart Tenerifen
Guardia Zibilak tiroz hil du ustezko hiltzailea, agenteak matxete batekin mehatxatu ostean.
Aturri ibaiak gainezka egin du Baionan
Aturri ibaiak gainezka egin du ostegun honetan Baionan. Azken egunetan pilatu den euriak eta itsasgorak bat egin dutenean, goizeko zein arratsaldeko seiak bueltan, ibaia bere bidetik irten da. Goizean urak eragin dituen eragozpenak ikusita, arratsalderako Baionako Herriko Etxeak zentzuz jokatzeko eta ibai ingurura ez hurbiltzeko deia egin badu ere, azkenean ez da eragozpen nabarmenik egon.
Zabaldu dute Zumaia eta Getaria arteko errepidea, olatu handiengatik itxita egon ostean
Itsasgora izan den unean egon da itxita, Pedro denboraleak eragin dituen olatu handiengatik. Ostiral goizeko itsasgoraren garaian ere, 05:00etatik 07:00etara, 4 metro inguruko olatuek joko dutela itsas-bazterra espero da.
Barne ministerioak polizia-babesa jarri dio Espainiako Poliziaren buruaren sexu erasoak salatu dituen emakumeari
Kereila jarri zuen egun berean, hau da, asteartean bertan, bere izen-abizenak zabaldu zituzten WhatsAppeko hainbat polizia taldetan, bere abokatuak deitoratu duenez. Horrek antsietatea areagotu dio, eta oso ahul dago.
Amatatu dute Sopuertako enpresa batean piztutako sutea
Sua La Sota auzoan piztu da, eta ez da inor zauritu.
Irungo eta Hondarribiko bizilagunei Hendaian gaizki aparkatzeagatik jarritako isun-iruzur baten berri eman dute
Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak ostegun honetan jakitera eman duenez, biktimei arau-hausteen inguruko jakinarazpena iritsi zaie postontzira, uda garaian Hendaian gaizki aparkatzeagatik.
Jaiotzek gora, abagune kontua da ala joera aldatu egin da?
Lehenengoz 2011tik jaiotzek gora egin dute Euskadin: 2025ean aurreko urtean baino % 3 haur gehiago jaio ziren. Unai Martin demografoak zergatiak argitu eta sakoneko joera ote den azaldu du.