Honako hauek dira Euskadiko bizitegi-larrialdiari erantzuteko gaurtik indarrean diren premiazko neurriak

Indarrean da gaurtik etxebizitzaren arloko premiazko neurriei buruzko Dekretua. Neurri sorta horren helburu nagusia da azken urteotan Euskal Autonomia Erkidegoan izan den etxebizitza-eskaeraren gorakadari erantzutea eta herritarrei alokairuan nahiz jabetzan etxebizitza bat eskuratzeko eskubidea bermatzea.

Hala, etxebizitza publikoko parkea handitu nahi da, etxebizitza publiko berriak eraikitzeaz gain, hutsik dauden etxebizitzak arrazoizko alokairura mobilizatuz.

Besteak beste, Bizigune eta Alokaplus programak indartu dira, alokairuko prezioak maila arrazoizkoetan egonkortu eta, bai maizterrei, bai euren etxebizitza alokairuan jartzen duten etxejabeei bermeak emateko.  

Hona hemen dekretuak dakartzan neurri nagusiak:

Etxebizitza hutsa alokairura bideratzen dutenentzat

- Alokairuaren erreferentzia-indizearen % 90etik behera alokatzen duen etxejabeak % 50 hobaria lor dezake etxebizitza horren OHZan, eta % 10eko gehigarria alokairua 36 urte arteko gazteentzat edo familia kalteberentzat bada.

- PFEZan alokairuaren ondoriozko diru-sarreren % 60raino ken dezake etxejabeak, alokairuko prezioa erreferentzia-indizearen azpitik dagoenean. Kenkari hori % 70erainokoa izan daiteke Bizigune eta horren gisako programa publikoen bidez alokatzen badu.

- Abantaila fiskalez gain, Bizigunek hainbat abantaila dakarzkio jabeari, besteak beste, administrazioak bermatutako diru-sarrera eginkorra, ez-ordaintzeen eta kalteen aurreko estaldura, lagapen-aldia amaitutakoan etxebizitza ondo itzuliko zaion bermeaz gain. Gainera, alokairurako aholkularitza eta kudeaketa integrala jasotzen du eta eraikina hobetzeko eta egokitze-eraberritzeetarako laguntzak eskuratzeko aukera izango du.

Alokairu eskuragarria lortu nahi dutenentzat

- Bizigune programan maizter gisa alokairuko etxe bat eskuratzeko diru-sarreren gehiengo atalasea handitu egin da (21.000 €-tik, 45.022 €-ra), eta horrek klase ertaineko herritar gehiagori sarbidea emango die.

- Bizigunek diru-sarrerei egokitutako errentak dituzten etxebizitzak eskaintzen dizkie maizterrei, baita kontratu egonkorrak ere, legezko berme guztiekin. Gainera, alokatuko duen etxeak bizigarritasun- eta kalitate-kontrolak gainditu dituela bermatua du. 

Emantzipatu nahi duten gazteentzat

- Alokairuko etxebizitza babestu guztien % 50 36 urtetik beherako gazteentzat erreserbatzeko konpromisoa ezarri du Jaurlaritzak. Horrek esan nahi du gazteek benetako aukera gehiago izango dituztela norbere udalerrian edo gertu alokairu eskuragarria aurkitzeko.

- 18 eta 35 urte bitartekoek etxebizitza edo logela bat alokatzeagatik jaso dezaketen Gaztelagun laguntza (300 €-rainokoa) indartu da. Diruz lagundu daitekeen alokairurako gehiengo errentak igo dira, urteko gehieneko diru-sarreran mugak handitu dira, eta modalitate berriak sartu dira (gelen alokairua eta azpierrentamendua).

- Etxebizitza babestu tradizionalaz gain, gazteentzako alokairuko zuzkidura-bizitoki berriak bultzatuko dira, bereizi eskari handiko eremuetan; horretarako, besteak beste, jadanik altxatuta dauden eraikinen gainean jasodurak egitea aurreikusten da.

- Lehen etxebizitza erosi nahi duten eta zenbait baldintza betetzen dituzten 18 eta 39 urte bitarteko herritarrek Gazteaval programa dute eskura, finantza-entitateek normalean estaltzen ez duten hipotekaren balioaren % 20 bermatzen duena.

Diru-sarrera txikiak dituzten edo kaltebera diren familientzat

- Etxebizitzarako eskubide subjektiboa aitortzeko diru-sarrerak handitu egin dira, diru-sarrera txikiak dituzten familia gehiagori arreta eman ahal izateko. Lurraldearekiko lotura sendotzeko, gutxienez 3 urte Euskadin erroldatuta egon beharko da.

- Indarkeria matxistaren biktima diren emakumeek babes publikoko etxebizitza eskuratzeko duten lehentasuna zabaldu egin da, eta kalteberatasun egoera berezian dauden kolektibo jakin batzuei ezohiko edo zuzeneko adjudikaziorako sarbidea bermatu zaie.

Etxebizitza-parkea handitzeko bestelako neurriak

Eusko Jaurlaritzak etxebizitza babestuaren parkea handitu nahi du eta, horretarako, hainbat bide aurreikusi ditu. Esaterako, Udalekin lankidetzan etxebizitza babesturako lurzoru gehiago izendatzea, lurzoru erreserba estrategikoak sortzea, landa-esparruan ere etxebizitza babestua bultzatzea, eraikin publikoetan jasodurak egitea etxebizitza berriak ateratzeko eta merkataritza-lokalak nahiz industria-espazioak etxebizitza bihurtzeko prozedurak erraztea, baldintza jakin batzuk malgututa (eguzkitzea eta orientazioa).