Salud
Guardar
Quitar de mi lista

Zer da eta nola kutsatzen da tximino baztanga?

Gaixotasun infekziosoa da, orthopoxbirusen generoko birus batek eragiten du, eta erupzio mingarria, gongoilen hantura eta sukarra eragin ditzake.

Sintomak Tximino baztanga

Donostia ospitalean, 61 urteko gizonezko bat hil da tximino baztangarekin. Paziente onkologikoa zen. 

¿Zer da tximino-baztanga?

Tximino baztanga gaixotasun infekziosoa da, orthopoxbirusen generoko birus batek sortua, eta erupzio mingarria, gongoilen hantura eta sukarra eragin ditzake.

Gaixotasuna 1970ean agertu zen lehen aldiz gizakietan, Kongoko Errepublika Demokratikoan. Ordutik, atzemandako kasu gehienak Kongoko arrotik eta Afrika mendebaldetik datoz.

Nola kutsatzen da?

Pertsona artean larruazalak larruazala edo mukosak (listua, adibidez) ukituz kutsatzen da batez ere, sexu-harremanetan esaterako, Gaixotasun Infekziosoen eta Mikrobiologia Klinikoaren Espainiako Elkartearen (SEIMC) arabera.

Birusa organismoan sartzen denean, tximino-baztanga familiako beste kide batzuei eta sexu bikoteei kutsa dakieke, eta, beraz, sexu-harremanak pertsona ugarirekin dituztenek arrisku handiagoa dute.

Kutsadura pertsona pertsona tximino baztanga

Beste bide batzuetatik kutsa daiteke?

Birusa kutsatutako objektuetatik ere har daiteke, hala nola arropa eta oheko arropen bidez, eta, osasun-langileek, zauri sakonak ukituz. Beste ingurune batzuetan ere transmiti daiteke, hala nola tatuaje-aretoetan, MOEk ohartarazi duenaren arabera.

Kutsadura animalia pertsona tximino baztanga

Zeintzuk dira sintomak? Noiz agertzen dira?

Sintoma ohikoenak hauek dira: larruazaleko erupzioa, sukarra, eztarriko edota buruko mina, giharretako mina, bizkarreko mina, energia falta eta linfa gongoilen hantura.

Larruazaleko erupzioa kasu batzuetan lehen sintoma da, eta likidoz betetako besikula bihurtzen den orban gisa hasten da, azkura eman eta min egin dezake. Erupzio hori sendatzen denean, larruazaleko lesioak zarakarrez estali eta erori egiten dira.

Lesioak gorputzeko edozein ataletan ager daitezke, hala nola esku ahurrean, oinazpietan, aurpegian, ahoan eta eztarrian, izterrondoan eta genitaletan eta uzkian.

Sintomak esposizioa gertatu eta astebetera azaltzen dira, baina lehen egunean zein 21.ean ager daitezke, eta bi edo lau aste iraun ohi dute.

Prebentzio neurriak

Horregatik, eta etxeko isolamendua beharrezkoa ez den arren (lesio kopuru handia dagoenean bakarrik da beharrezkoa), gaixoek, Osasun Ministerioak gogorarazi duenaren arabera, inorekin elkartzea saihestu beharko lukete, eta kontaktu fisikoa eta sexu-harremanak izatea ere bai, lesioak erabat orbaindu, zarakarrak erori eta beste larruazal geruza bat osatu arte.

MOEk, gainera, gomendatzen du sexu harremanak izateko preserbatiboa erabiltzea isolamendua amaitu ondorengo lehen 12 asteetan.

Musuko erabiltzea ere komeni da, batez ere arnas-sintomak dituzten pazienteen kasuan. Horrekin batera, gaixoak etxerako lanabesak (mahai-tresnak adibidez) izan behar ditu, eta ez da komeni bera ez den inork erabiltzea.

Ba al dago mpoxaren aurkako txertorik?

Bai, badago baztangaren aurkako txerto baimendu bat.

Nola ematen da? Eraginkorra da?

Larruazalpetik. Bi dosiren ondoren, ia pertsona guztiek antigorputzak sortzen dituzte, eta, Osasun Ministerioak azaldu duenaren arabera, tximino-baztangaren aurrean babes maila ona ematen du, eta gaixotasunaren sintometatik babesten du.

Nork jarri behar du txertoa?

Ez zaie herritar guztiei gomendatzen. Babesik gabeko sexu-harremanak dituztenei gomendatzen zaie nagusiki, baina ez haiei soilik, gizon homosexualei, bisexualei eta sexua gizonekin (GGBHSH) edo sexu-bikote anitzekin duten gizonei, sexua taldean praktikatzen dutenei eta STI bat izan berri dutenei.

Te puede interesar

Cargar más
Publicidad
X