Eta orain, zer? Eskozia berri ez independentea
Eskoziarrek Erresuma Batuan jarraitzea erabaki dute, duela bi urte Londresko Gobernuarekin adostutako erreferendum historiko batean.
Teorian, independentziaren alde edo aurka egitea erabaki behar zuten, baina, praktikan, independentzia edo autonomia handiagoa nahi zuten hautatu dute. Izan ere, buruzagi politiko britainiarrek (David Cameron kontserbadorea, Ed Miliband laborista eta Nick Clegg liberala) Eskoziari botere gehiago ematea promestu zuten erreferendumaren bezperan. Orain arte bezala jarraitzea ez zegoen balizko aukeren artean.
Hori dela eta, independentistek galdu badute ere, erreferendumak aldatu egingo du Eskoziaren eta Erresuma Batuaren arteko harremana. Eta ez hori bakarrik, Erresuma Batuaren Estatu eredua ere alda lezake.
Emaitzen berri izan bezain laster, David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroa azkar mugitu da, eta promestutakoa bete egingo duela aurreratu du. Hau da, Eskoziari botere gehiago emango dizkiola baieztatu du. Eta iragarpen horrekin ezusteko bat etorri da: Ingalaterrarekin, Galesekin eta Ipar Irlandarekin, Erresuma Batua osatzen duten gainerako nazioekin, berdin egingo duela gaineratu du. Horrenbestez, Erresuma Batuak federalismoaren bidean barrena egingo du, Estatua deszentralizatuagoa izango baita.
Paradoxa dirudien arren, Alex Salmond Eskoziako ministro nagusi eta erreferendumaren sustatzailea ez da esku hutsik geratuko. Duela bi urte Londresekin negoziatzen aritu zenean, Eskoziak autonomia handiagoa lotzea zuen helburu, eta lortu egin du.
Negoziazioak
Londresen lehentasuna eskuduntzak transferitzeko prozesua bizkortzea da, Cameronek, Milibandek eta Cleggek promestutakoa egia dela erakusteko.
Besteak beste, hainbat zergaren (pertsona fisikoen gainekoa eta kapital mozkinena, kasu) bilketaren ostean emandakoa handitzeko prest agertu da Erresuma Batuko Gobernua.
Gainera, baliteke etxebizitzen prestazioen, lan integrazioaren eta Ongizatearen arloko beste hainbat eskuduntzaren kudeaketa ere transferitzea.
Nolanahi ere, petrolioa, pentsioak, Defentsa eta Atzerri politikak Londresen esku izango dira.
Egun, hezkuntzaren, osasunaren, ingurumenaren, etxebizitzaren eta kulturaren arloetan ditu eskuduntzak Eskoziak. Autonomia zabala da, baina Euskadikoa baino txikiagoa hala ere, zerga arloan ahalmen urria duelako.
Transferentzia berriekin, unibertsitate hezkuntzak doakoa izaten jarraitzea eta osasun sistema ez pribatizatzea lortuko dute eskoziarrek.
Epeak
David Cameronek gaur zehaztu duenez, azaroan transferentzien Liburu Zuria aurkeztuko dute, eta urtarrilaren amaieran lege bihurtuko dute.
Helburua Eskoziako autonomia 2015. urteko hauteskunde orokorrak egin baino lehen handitzea da.
Zure interesekoa izan daiteke
Ebola kontrolik gabe zabaltzen ari da Kongoko Errepublika Demokratikoan eta 1.850 hildako eragin ditu jada
Inoiz izandako agerraldirik larrienak 4.053 kasu baieztatu ditu dagoeneko, eta MOEk "premiazko" erantzuna eskatu du.
Abelardo de la Espriellak Kolonbiako Presidentetza hartu du
Eskuin muturreko presidente berriak Cali aukeratu du inbestidurarako, Bogota hautatu beharrean, eta talde armatu ilegalekin elkarrizketari amaiera ematea eta legez kanpoko laboreak fumigatuko dituela iragarri du.
SpaceXen kohete batek Ilargiaren kontra talka egin duela esan du NASAk, baina adierazi du ez duela arriskurik ekarriko
2025eko urtarrilean jaurtitako Falcon 9 kohete baten goiko zatiak, planifikatu gabe, talka egin du Ilargiaren gainazalarekin, eguzki-jardueraren eta grabitate-indarren konbinazio baten ondorioz.
Iranek eta Omanek Ormuzen nabigatzeko bide berri bat adostu dute
Itsasarteko bide berri hori egiteko akordioa lortu izanak ez du esan nahi berriro irekiko dutenik, Iranek zehaztu duenaren arabera, AEBren eta Israelen arteko erasoaldi militarraren ondorioz itxi baitzuten.
Marokok dozenaka pertsona auzipetu ditu Ceutako krisiarekin lotutako delituengatik
Marokoko Giza Eskubideen Elkartearen arabera, 34 pertsona auzipetu dituzte Tetuanen (tartean, bost adingabe) eta 52, Nadorren.
Danubiok bere sekretuak agerian utzi ditu lehortearen ondoren: mamut baten aztarnak eta nazien ontziak azalera atera dira
Danubio ibaiak, Europako bigarren luzeenak, lehorte historikoa bizi du, eta bere ur-emaria murriztu denez, iraganeko aztarna harrigarriak utzi ditu agerian: mamut baten aztarnak azaldu dira Bulgarian, eta Bigarren Mundu Gerran hondoratutako dozenaka ontzi ikusgai geratu dira Serbian.
Gutxienez 14 pertsona hil eta 27 zauritu dira Errusiak Kiev eskualdean gauez egindako erasoetan
Brovary barrutian "sute handiak" izan dira biltegi batzuetan, eta baita Velyka Dymerka, Kvitneve eta Peremoga herrietan ere. Astearte honetan, Volodimir Zelensky Ukrainako presidenteak Errusiaren aurkako operazio gehiago egitekotan zela iragarri osteko erantzun gisa egin ditu Moskuk azken erasoak.
Bruselak esan du EBk "lanak ondo" egin dituela Ceutan, eta "migrazio erreformak bizkortzeko" eskatu du
Magnus Brunner Europako Barne eta Migrazio komisarioaren hitzetan, Ceutan lehertutako krisitik ateratako ondorio nagusia da Europar Batasuneko kideek "bat eginda" kudeatu behar dituztela migrazio politikak.
EBko Barne ministroek Ceutako krisia aztertuko dute gaur, ezohiko bilera batean
Europar Batasuneko Barne Ministroen Ezohiko Kontseilua gaur bilduko da, Espainiak eskatuta eta 22 estatu kidek babestuta, Ceutako migrazio-krisia aztertzeko eta Marokotik etorritakoen gorakadari erantzun bateratua emateko.
Marokok mafiei, desinformazioari eta itzulketei buruzko gaizki-ulertuei egotzi die Ceutako krisia
Marokoko Barne Ministerioak migratzaileak Ceutan masiboki sartu izanari buruzko lehen balorazioa egin du, eta 11 pertsona hil direla adierazi du. Rabaten esanetan, giza trafikoko sareek, desinformazio kanpainek eta Espainiako Auzitegi Gorenaren epai baten interpretazio okerrak eragin dute egoera. Epai horren ondorioez ohartarazi zion Marokok Espainiari, bertako iturri baten arabera.