Gobernuak eta FARCek bakerako azken urratsa emango dute gaur Kolonbian
Juan Manuel Santosen Gobernuak eta Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileek (FARC) gaur, astelehena, sinatuko dute abuztuaren 24an adostu zuten agiria, bakerako behin betiko urratsa emanda. Lau urte baino gehiago eman dituzte Habanan negoziatzen, akordioa lortzeko.
Santosek eta Rodrigo Londoño Echeverri 'Timochenko' FARCeko buruak Cartagena Kolonbiako hirian 17:00ak direnean hasiko den ekitaldi batean sinatuko dute agiria. Ondoren, hitza hartuko dute biek, gerratik bakera emandako pausoaren berri emateko.
15 estatuburu, Kanpo Arazoetarako 27 ministro eta nazioarteko hamaika erakunderen presidenteak izango dira une historiko horren lekuko. Besteak beste, Juan Carlos I.a Espainiako errege emeritua eta Jose Manuel Garcia-Margallo jarduneko ministroa izango dira bertan. Ban Ki-moon eta Luis Almagro NBEren eta Amerikako Estatuen Erakundeko presidenteek ere hartuko dute parte ekitaldian.
Aipatutakoak ez dira gonbidatu bakarrak: 2.500 bat pertsonak Cartagenako Konbentzio Zentroko Banderen Patioa beteko dute, zuriz jantzita, protokoloak hala agintzen duelako. Horien artean, Kofi Annan NBEren idazkari nagusi ohia eta Felipe Gonzalez, Jose Alberto Mujica eta Ernesto Zedillo Espainiako, Uruguaiko eta Mexikoko presidente ohiak ere egongo dira.
Bake-akordioa
Sinaduraren bidez, Kolonbiako Gobernuak eta FARCek 297 orriko bake-akordioa berretsiko dute. Sei ardatz nagusi ditu testuak: laborantza eta landa garapena, parte-hartze politikoa, legez kanpoko laborantzak, biktimak, gatazkaren amaiera eta adostutakoa berretsi, aplikatu eta egiaztatzea.
Laborantza eta landa garapenaren akordioaren bidez, Lurren Funtsa sortuko dute Kolonbiako landa-eremuak "demokratizatzeko", "lurrik ez duten edo lur nahikorik ez duten nekazarien eta gatazkak gehien kaltetutako guneen mesedetan, banaketa zuzena bultzatuz".
Bestalde, parte-hartze politikoaren helburua indar berriak sortzea da, besteak beste, FARCen etorkizuneko alderdi politikoa sortzea, bermeekin lan egin ahal izateko. Bermeok "oposizioaren estatutu" batean jasoko dituzte.
Horrez gain, FARCek "droga-trafikoarekin hasitako balizko harremanak" hausteko konpromisoa hartu du. Legez kanpoko laboreak bertan behera uzteko eta horien ordez legezkoak hazteko modua adostu dute bi aldeek.
Sinatzearen ondoko aroa
Kolonbiarrek bake-akordioa begi onez ikusten badute ere, Gobernuak eta FARCek jakin badakite bide luzea dagoela egiteko, 52 urteko gerrak zortzi milioi biktima eragin baitu.
Gainera, 160.000 pertsona baino gehiago daude desagertuta. Horrez gain, minak ere kendu beharko dituzte zenbait lekutatik, Gurutze Gorriko Nazioarteko Batzordeak egindako azken txostenaren arabera.
Kolonbiak, era berean, Indar Armatuen egitura berregin beharko du, orain arte gerrillei aurre egiteko antolatuta baitzeuden, gaizkileek FARCek utzitako eremuak erabiltzeko arriskua dagoelako.
Horrek guztiak lortu, eta bake-akordioan jasotako puntuak gauzatzeko, giza baliabide eta baliabide material asko beharko dira; beraz, nazioartearen laguntza ezinbestekoa izango da prozesua arrakastaz burutzeko.
Santosen iritzian, ondo eginez gero, "bizitza asko salbatu ez ezik, biktimen lantegia ere itxiko da". "Aukera paregabea da. Kolonbia aukera handiko herrialdea da, eta, aukera horiek bideratzeko gauza izanez gero, ez gaitu inork geldituko", esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Islamabadeko xiiten gurtza leku batean izandako atentatu suizida batek dozenaka hildako eta zauritu utzi ditu
Pakistango Defentsa ministroak jakinarazi duenez, bertan zeuden segurtasun zaindariek aurre egin diote erasotzaileari, baina "tiro eginez eta immolatuz erantzun du". Pakistango agintariek Afganistango talibanei eta Indiari egotzi diete erasoa.
Txinak adierazi du ez duela negoziazio nuklearretan parte hartuko, START III ituna iraungi ostean
Asiako erraldoiak dio bere gaitasun nuklearrak ez daudela Estatu Batuen edo Errusiaren parean. Etxe Zuriak salatu du Txinak nabarmen handitu duela bere ahalmen nuklearra.
Preso politikoentzako amnistia legea onartzeko lehen pausoa eman du Venezuelako Parlamentuak
Delcy Rodriguez presidente arduradunak bultzatutako eta ostegunean lehen bozketan onartutako proiektuak 1999tik (chavismoa boterera iritsi zenetik) gaur egunera arte atxilotutako preso politikoak hartzen ditu barne, eta kanpoan uzten ditu giza eskubideen urraketa larriengatik auzipetuak edo zigortuak. Kontsulta prozesua zabalduko da orain, eta bigarren eztabaida batean onartu beharko da gero.
Arma nuklearren START III tratatua iraungi den egunean, eustearen aldeko jarrera agertu dute Errusiak eta AEBk
START III itunak arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzen zuen, gehienez 1.550 buru nuklearretara eta 700 sistema balistikotara, bi potentzietako bakoitzerako, izan lurrean, itsasoan edo airean. Start III 2010eko apirilaren 8an sinatu zuten, Pragan, Dmitri Medvedev Errusiako eta Barack Obama AEBetako orduko presidenteek, eta 2021eko otsailean berritu zuten beste bost urterako eta gaur iraungi da.
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.