Hauteslekuak itxi dituzte Turkian
Azken hauteslekuak itxi dituzte jada Turkian. Sistema presidentzialista ezarri ala ez erabaki dute gaur Turkiak. Lehen ministroaren figura desagertu egingo litzateke eta Erdogan presidenteak kontrol gehiago izango luke.
Bozkatzeko eskubidea duten 55 milio bat turkiar daude bozkatzera deituta, 18 puntuko erreforma konstituzionalari “bai” ala “ez” esateko. Egungo eredu parlamentarioa aldatuko litzateke, Erdogani botere gehiago emango liokeen sistema presidentzialista ezartzeko.
Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidentea bere asmo nagusiena lortzeko zorian dago gaur, hau da, Turkian sistema presidentzialista ezarri eta egun dagoen sistema parlamentarioa kentzea. Modu horretan, herrialdeko estatuburu eta gobernuburu buru izango da aldi berean.
Askorentzat galdeketak legezko bihurtuko du Turkian dagoeneko existitzen den errealitatea, zeinetan Erdoganengan zentratzen den ia botere guztia, nahiz eta, Konstituzioaren arabera, ez lukeen horrela izan beharko.
Zertan datza erreforma?
Erreforma konstituzionalak planteatzen duen aldaketa nagusia lehen ministroaren figura kentzea da sistema presidentzialista bat ezartzeko. Sistema berri horretan, presidentea Estatuaren zein Gobernuaren burua izango da aldi berean. Horrez gain, Erdoganek 2029ra arte gobernatzeko aukera izango du; izan ere, Konstituzio berria ez litzateke 2019ra arte aplikatuko eta, horrenbestez, bi agintaldirako aukera izango luke.
Presidente berriak izango lituzkeen eskuduntza berrien artean leudeke, besteak beste, legebiltzarraren oniritzirik jaso behar izan gabe goi karguak izendatu eta kargugabetu ahal izatea, baita hainbat gairi buruz (sozialak, ekonomikoak zein politikoak) lege izaera duten dekretuak igortzea ere.
Zer ondorio izango ditu erreferendumak?
Sitema presidentzialaren alde egiteko Erdoganek eta bere alderdiak (AKP, Justizia eta Garapena Alderdia) azken urteetan erabili duten argudio behinena Turkiak egonkortasuna behar duela izan da, herrialdearen hegoaldean kurduekin duten gatazka aitzakiatzat hartuta.
Alabaina, ez dirudi turkiarren bizimoduan aparteko aldaketarik egongo denik galdeketaren biharamunean, nahiz eta garaipen zabal eskuratuko balu, Turkia kanpotik diktaduratzat hartua izan den orain arte ibilitako bideari eutsi diezaiokeen Erdoganek. Aitzitik, inkestek garaipen estua izango dela aurreikusten dute.
EBrekiko harremanak
Erdoganek egindako adierazpenei erreparatuta, litekeena da Europa Batasunarekiko harremanetan izatea aldaketarik handiena. EBn sartzeko hautagaia da Turkia 2004az geroztik, 1987. urtean eskatu bazuen ere. Dena dela, negoziazioak astiro joan dira, eta bidean hainbat liskar izan dira.
Hartara, Turkiako presidenteak ohartarazi duenez, gaurko erreferendumaren ostean EBrekiko harremana berriro aztertuko dute. Hala eta guztiz ere, Atzerriko Harremanei buruzko Europako Batzordeak ez du uste negoziazioak etengo direnik, Europako Parlamentuak joan den hilabetean horixe bera gomendatu arren.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranen aurkako erasoek 3.643 eraikin zibili eragin diete, eta hiru ospitale zerbitzutik kanpo geratu dira
OMEk baieztatu du Irango osasun sistemaren aurkako hainbat eraso izan direla, eta azpimarratu du nazioarteko zuzenbide humanitarioak babesten duela osasungintzara bideratutako edozein instalazio edo eraikin.
Frantziak bere base batzuk erabiltzea baimendu die AEBko hegazkinei, "Ekialde Hurbileko bazkideak babesteko"
Macronen Gobernuak baldintza bat jarri du: laguntza-hegazkin estatubatuar horiek ezingo dira erabili Iranen aurkako operazioetarako, baizik eta Ekialde Hurbilean dauden "bazkideak babesteko".
Espainiak Ziprera fragata bat bidaliko du Iranek Erresuma Batuaren base militarra eraso ostean
Defentsa Ministerioak azaldu duenez, Espainiak "Europar Batasunaren eta ekialdeko mugaren defentsarekin duen konpromisoa erakusten du" mugimen horrekin.
13 urteko kartzela zigorra ezarri diote Berlinen turista bilbotar bat larri zauritu zuen atentatuaren egileari
Erasoa iazko otsailean gertatu zen, Europako Hildako Juduen Monumentuaren ondoan. Biktima, Bilboko 30 urteko gazte bat, erasotik bizirik atera zen Alemaniako hiriburuan hainbat egun ospitalean eman ondoren.
Macronek eta EBk babesa adierazi diote Espainiari, Trumpen mehatxu komertzialen aurrean
Sanchezek esker ona adierazi du, EBko erakunde nagusietako presidenteek eta Europako bazkideek (Frantziak, esaterako) laguntza eskaintzeko dei eta mezuak bidali dizkiotelako.
Israelek Iranek izendatutako edozein buruzagi hil egingo duela ohartarazi du Israel Katz Defentsa ministroak
Israelgo aireko armadak asteartean eraso egin zion Ali Khamenei aiatolaren ondorengoa aukeratzeko Adituen Batzordea biltzekoa zen eraikinari, Qom hiri santuan, izendapen prozesua etenarazteko ahaleginean. Hala ere, une horretan 88 erlijio-gizonak ez zeuden eraikinean bilduta.
Trumpek Espainiarekin duen merkataritza-harremana etengo duela mehatxu egin du, Irango gerrarekiko duen jarreragatik
Espainiako Gobernuak Trumpi erantzun dio, eta nabarmendu diu NATO eta Europako Defentsa konpromisoak bete egiten dituela. Era berean, ohartarazi dio EBren eta AEBren arteko akordioak errespetatu beharko dituela, aldebiko harremanak berrikusi nahi baditu.
Sidenor auziko epaileak mediku palestinar bat onartu du biktima eta akusazio partikular gisa
Akusazio partikular horrekin, Sidenorreko hiru arduradunak kontrabando delituaz gain, genozidio delituaren, gizateriaren aurkako delituaren eta gatazka armatuan babestutako pertsonen eta ondasunen aurkako delituan konplize gisa ikertu ahal izateko baldintza beteko litzateke. Fiskalak Sidenorreko erregistroak baliogabetzeko eskatua zuen, eta kontrabandoa ez beste delituen akusazioak erretiratzea, hain zuzen ere, baldintza hori betetzen ez zelako. Ikusteko dago, orain, ikerketak zer norabide hartuko duen.
Von der Leyenek Ekialde Hurbileko krisiaren "ondorioei" aurre egiteko prest egotea eskatu dio EBri
Frantzia prest agertu da Iranen erasoen aurrean Golkoko eta Jordaniako herrialdeen defentsan parte hartzeko, eta Alemaniak, berriz, baztertu egin du Iranen aurkako erasoarekin bat egitea, eta bere tropek eskualdean duten papera autodefentsara mugatuko du.
Israelek Iranen lur azpiko kuartelei eraso die, Teheranen
Israelgo Armadaren arabera, 100 eraso baino gehiago egin ditu lurpeko kuartelen kontra, eta jaurtitzeko baseak eta misil balistikoak ere suntsitu ditu. Azpimarratu duenez, "behar beste denbora" iraungo du gerrak . Larunbatetik, 555 pertsona hil dituzte Iranen, Ilargi Gorriaren arabera.