Emmanuel Macron, Frantziako presidenterik gazteena
Ekonomia ministro ohiak, Emmanuel Macronek, 39 urte ditu, eta 1958an Frantziako V. Errepublika ezarri zenetik inoiz izan den estatuburu gazteena da.
Orain dela urtebete, Ekonomia ministroa ia ezezaguna zen, eta liberalizazio txiki bat eragin zuen lege bat besterik ez zuen egin. Adierazpen desegokiak egiteagatik nabarmentzen zen, eta ez herrialdeko diru-kutxetan zuen eraginagatik.
2014ko abuztuan Gobernu sozialistan sartu zenetik ahots propioa izatea bilatu zuen Macronek.
Funtsezko gaietan ideia propioak babestu zituen; François Hollande presidenteak bultzatu eta Parlamentuak onartu ez zuen Konstituzioaren erreformaren aurrean, esaterako. Horren bidez, terrorismoagatik kondenatutakoei frantziar herritartasuna kendu nahi zien Hollandek, Macron iritzi berekoa izan ez arren. Parlamentuak, baina, esan bezala, baztertu egin zuen Hollanderen asmoa.
Bereizitako profil baten bila ibili da Macron, Alderdi Sozialistaren eskuinaldean baina kontserbadoreetatik aldentzen duten ñabardura sozial eta kosmopolitak izanik. Horrek Frantziako politikan izaki arraro bihurtu du Macron: anglosaxoi estiloko liberal bat.
Eskuinetik, ezkerretik eta erdialdetik elikatzen da, lotsarik gabe. Azaltzen zaila den ideologia du, eta alderdi tradizionalen gaitzespena eragiten du horrek.
Frantzia iparraldeko Amiens udalerriko bi medikuren semea da Macron, eta Administrazioaren Eskola Nazionalean ikasi zuen. Estatuan kargu garrantzitsuak dituzten hainbatekin ikasi zuen bertan.
Ikasketak amaitu ondoren, finantza-ikuskatzaile gisa hasi zen lanean, 2008an Rothschild negozioen bankuaren eskutik enpresa pribatuan sartzeko aukera izan aurretik. Azkenean, bazkide bihurtu zen.
Bankari lanetan ibili zenean, François Hollanderen Presidentetzarako hautagaitzan ere parte hartu zuen.
"Politika droga gogorra da" pentsatuta, 2012an sartu zen Eliseo Jauregian Hollanderekin, alboko idazkari nagusi gisa, eta presidente sozialistak bultzatutako lehen erreforma ekonomikoen arkitektoa izan zen.
Hauteskunde batzuetan inoiz kargurik lortu ez izanak Manuel Vallsen lehen gobernuan Aurrekontu ministro izateko hautagaitzatik kanpo utzi zuen 2014ko martxoan. Bost hilabete geroago, Ekonomia Ministerioaren ardura hartu zuen bere gain, Arnaud Montebourg ezkertiarraren eskutik.
Iaz, "En Marche!" (Martxan) mugimendu politikoa sortu zuenean, argi gelditu zen erronka horri bakarrik ekin nahi ziola. Mugimendu hori Ameriketako Estatu Batuetan Barack Obamak egindako kanpainan dago oinarrituta, eta presidenterako hautagai izango zela iragarri zuen, abuztuan Gobernuan zuen kargua utzi ondoren.
Musikari trebea da (sari ugari irabazi zituen Amiensko kontserbatorioan pianoa jotzen) eta filosofia irakurtzea gustatzen zaio. Horren ospeak gora egin zuen, eta couché paperera heldu zen, emaztearekin, Brigitte Trogneuxekin, izan zuen amodiozko istorio bitxiarengatik. Trogneux Macronen irakaslea izan zen Institutuan, eta hura baino 24 urte zaharragoa da.
Trogneuxek Macronengan eragin handia duela onartu dute horien ingurukoek, eta hedabideen aurrean hartzen dituen erabakietan jarrera aktiboa duela.
Zure interesekoa izan daiteke
Sozialistek irabazi dute Parisen
Aurrerakoiek hiri garrantzitsuenetan agintzen jarraituko dute, eta Nizan eskuin muturrak irabazi du.
Israelgo Armadak "eraso olde berri bat" iragarri du Libano hegoaldean
Israelgo Defentsa ministroak Libanoko Litani ibaiaren gaineko zubi guztiak "berehala" suntsitzeko agindu du. Gaur bertan, Qasmiyeh zubiari eraso diote (irudietan ikus daiteke). Israelgo Armadak, bestalde, "eraso olde berri bat" iragarri du, Hezbollah talde xiitaren "azpiegituren aurka", Libano hegoaldean.
Iranen aurkako gerrarekin bat egiteko eskatu dio mundu osoari Netanyahuk
Gideon Saar Atzerri ministroak Araden salatu duenez, Iranek gerrako krimenak egin ditu azken 24 orduetan bertan, "jomuga militarrik" ez duten gune zibilei eraso eginda.
Irango zentral elektrikoak suntsitzeko mehatxua egin du Trumpek, Teheranek Ormuzko itsasartea 48 orduko epean irekitzen ez badu
Iranek esan du itsasartea irekita dagoela AEBrentzat eta Israelentzat izan ezik, eta ohartarazi du azpiegitura energetikoei, gatza kentzeko plantei eta AEBk eskualdean dituen informazio-teknologien zentroei eraso egingo diela, mehatxua betetzen badu.
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.