Historia
Historia ez omen da iraganean gertatutako zerbaiten kontakizuna, izandako hartaz herri edo gizatalde bakoitzak sortutako irudia baizik. Historia zientzia omen da, baina bizi, gogoratu edo kontatu diguten hura zehazterakoan ezinezkoa zaigu ados jartzea. Hori garrantzirik gabeko gertuko bizipenetan gertatzen bazaigu, milaka eta milaka pertsonak parte hartutako gerra, gatazka edo mugimenduetan kontakizun bateratua lortzea amets hutsa da, benetako kimera.
Orain dela 35 urte, Malvinak edo Falkland izeneko uharteetan gerra harrigarri samarra izan zuten Argentinak eta Erresuma Batuak. Borroka zergatik hasi zen edo izan zituen ondorioak alde batera utzita, aurretik, ondoren eta urte asko pasa eta gero, bi aldeek diote arrazoi osoa zeukatela gerrara joateko.
Malvina uharteak Argentinako kostatik 400 kilometrora daude eta Britainia Handitik 11 milara. Nazio Batuen hitzarmenak eta eskubide aldarrikapenak oinarritzat hartuta Argentinak dio lur okupatuak direla, bereak direla eta eskubide guztia duela egin beharreko guztia egiteko artxipelagoa berreskuratzeko. Nazio Batuen hitzarmenak eta eskubide aldarrikapenak oinarritzat hartuta, Erresuma Batuak dio Falkland uharteetako biztanleek autodeterminazio eskubidea dutela eta galdera egin zaienean aho-batez adierazi dutela euren borondatea. Malvinak espainiarrak, frantsesak, argentinarrak eta britainiarrak izan dira, beti indarrak erabaki du zer ziren une bakoitzean. Baina denborak zilegitasuna eman ohi dio iraganari egoera aldatzen ez bada, jatorria beti eztabaidagarria delako.
Migrazioei buruz hitz egiten dugunean “gu” eta “beste horiek” bereizten ditugu behin eta berriz. ”Gu” hemen ginenak omen gara eta “besteak” kanpotik etorritakoak. Baina noiztik aurrera kontrajarri daitezke bi talde horiek? Zeinek neurtzen du denbora? Noren esku dago bat hemengoa dela eta bestea kanpokoa erabakitzea? . Gizakia gizaki denetik mugitu izan da, guztiok gara migratzaileak, gu edo gure aurrekoak kanpotik etorri zirelako. Gaur egungo lurralde antolaketa guztiak indarraren erabileraren ondorio dira, kanpotik etorritakoen aurretik beti zegoen bateren bat, eta bi giza talde elkartu ohi direnean gatazka ezinbestekoa da. Baina zerk eman edo kentzen digu zilegitasuna? Noiztik aurrera bihurtzen da “gurea” besteei kendutakoa? Eta zeinek erabakitzen du egungo legeen aurretik egindakoa onartu beharra dagoela?
Historia beti momentuko interesen arabera kontatzen dute herriek eta gizakiek, eta beti une horretako baldintzen arabera azpimarratzen dugu gertakizun bat, edo dugu kaltegarri izan litekeena ezabatu. Historiak ez digu ezer argitzen, ez dizkigu egungoa konpontzeko tresnak ematen. Bakar bakarrik erakusten digu antzerako egoeratan, gizaki gehienok antzerako jokaera izan ohi dugula.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.