Jabetza pribatua eta ezkontza homosexuala Kubako Konstituzio berrian egon litezke
Kubako Konstituzio berrian, jabetza pribatua aurreikusten duen sozialismo jasangarria (Raul Castrok azken hamarkadan bultzatutako erreforma ekonomikoetan oinarrituta dago sozialismo jasangarri hori) eta ezkontza homosexuala egon litezke; halaber, komunismo hitza baztertuko lukete, besteak beste.
Herri Agintearen Biltzar Nazionaleko diputatuak (guztira 600 baino gehiago dira) larunbatean hasi dira eztabaidatzen aurreproiektuaren gainean, Habanan, eta astelehenera arte jarraituko dute berdin. Guztira, Konstituzio berriak 224 artikulu ditu, eta honela daude banatuta artikulu horiek: 11 titulutan, 24 atalburutan eta 16 ataletan. Aukera handia dago diputatuek astelehenean onartzeko aurreproiektua, baina gerora, oraindik, herri-kontsulta bat egin beharko dute, eta azkenik erreferendum bat ere bai, herritarrek Lege Nagusi berria indarrean sartzea onartzea xede.
Eztabaidatzen ari diren aurreproiektuak orain arteko Konstituzioaren 113 artikulu aldatzen ditu, 87 gehitu eta 11 kendu (indarrean dagoen Konstituzioa 1976koa da). Helburua da testu berria Kubako errealitatea ekonomiko, politiko eta soziala kontuan izanik moldatzea, bai eta nazioarte-mailako egoera kontuan izanik ere; hala zehaztu du, herrialdeko telebista publikoak emandako hitzaldi batean, Homero Acosta Estatu Kontseiluko idazkariak.
"Gizarte komunistarako aurreratzea"ren ordez, "sozialismoa"
Ekonomia-arloan, konstituziozko proposamen berriak "sozialismo" hitza aipatzen du, Estatu-politikaz hitz egiten duenean; orain arteko testuan, aldiz, 5. artikuluan, "gizarte komunistarako aurreratzea" zehazten du.
Gainera, hizpide duten Konstituzio berriaren 21. artikuluak "beste jabetza-modu batzuk" ere onartzen ditu; adibidez, kooperatiboa, jabetza mistoa eta jabetza pribatua. Hori ere aldaketa da, 1976ko dokumentuarekin alderatuta; izan ere, duela 42 urte onartutako testuak estatu-jabetza eta nekazaritza eta abeltzaintzako kooperatiboa bakarrik aurreikusten ditu.
Politikari dagokionez, Konstituzio berriak "sistema politiko eta sozialaren izaera sozialista"ri eusten dio; sistema horrek Kubako Alderdi Komunistaren agintea onartzen du, "goreneko aginte-indar bezala". Alderdi hori da legezkoa den bakarra, herrialdean.
Aurreproiektuak dituen bi proposamen garrantzitsuenak hauek dira: Errepublikako presidentearen figura sortuko dela (kargua bere gain hartzean 60 urte baino gutxiago izan beharko ditu, eta gehienez jota hamarkada bat egon ahalko da agintean), eta lehen ministroa egongo dela, Ministroen Kontseiluko buru izateko (Estatuko organo exekutibo nagusia da Ministroen Kontseilua).
Beste definizio bat, ezkontzarako
Gizarte-arloari dagokionez, nabarmentzekoa da ezkontzak beste definizio bat izango duela, aurrerantzean; hain zuzen ere, "bi lagunen arteko bat-egitea" izango da, hemendik aurrera. Horrek aukera emango lioke berdintasunezko bat-egiteari, Konstituzioan sartzeko; herrialdean, behin eta berriz eskatu izan dute hori.
Estatuak laikoa izaten jarraituko du, eta erlijio-askatasuna berresten dute. Azken urteotan, horrek hainbat eta hainbat kritika jaso ditu; izan ere, zenbait disidenteren eta atzerriko erakunderen iritziz, kultu-eskubidea zapaltzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
Hamar palestinar zauritu dituzte, bi tiroz, Israelgo kolonoek Zisjordanian egindako beste erasoa batean
Aita Santuak "Zisjordaniako populazio zibil palestinarraren aurkako indarkeriak bertan behera uztea" eskatu du, eta nazioarteko komunitateari premiaz eskatu dio "bi Estatuen konponbidea aurrera eraman dezatela, bake justu eta iraunkor baterako".
Gazan "gauero 30-40 pertsona hiltzeko" deia egin du Ben Gvir Israelgo ministroak
"Uste dut hilketa selektiboak egin beharko liratekeela Gazan, gauero 30-40 pertsona desagerraraziz. Ez soilik berehalako mehatxua direnak; badira han bizitzea merezi ez duten pertsonak. Ez lukete bizi behar. Ez dira pertsonak ere", esan du Segurtasun ministroak.
Landetako suteak hobera egin du, baina oraindik ez dute kontrolpean
Suak 1.700 hektareari eragin dio jada eta 550 suhiltzaile inguru ari dira itzaltzeko lanetan. 650 lagun atera behar izan dituzte euren etxeetatik eta kanpingetatik eta 50 pertsonak gaur gauean itzultzeko baimena jaso dute.
AEBk Hamasi hitzeman dio Israel Gazatik erretiratuko dela armagabetzeak aurrera egin ahala
Jared Kushnerrek Egipton azpimarratu du 2025ean adostutako bake-plana ez dela berriro negoziatuko eta haren baldintzak beteko direla.
Landetako baso-sutea berpiztu egin da eta 1.600 hektarea erre ditu
Luglon udalerriaren hegoaldean hasi zen sua, Mont-de-Marsanetik 30 kilometrora, eta Garein ingurura zabaldu da. 700 pertsona inguru ebakuatu dituzte prebentzioz.
7,7 graduko lurrikara batek hildakoak eragin ditu Indonesian
Lurrikarak Flores uhartea astindu du goizaldean, eta iparraldeko kostaldearen parean eta 15 kilometroko sakoneran izan du epizentroa. 2.000 pertsona ebakuatu dituzte, baina zaurituak eta kalte materialak eragin ditu.
Trumpek esan du Ormuzko itsasartea AEBko lurraldetzat joko duela "laster"
Iran "garaitu" ostean egingo duela eta Washingtonen baimenik gabe itsasontziek ezingo dutela itsasartea zeharkatu adierazi du. Teheranen hitzetan, "ezin da txioak, hegazkin-ontziak, dekretuak edo hauteskundeetako hitzaldiak baliatuta bereganatu".
Frantziako Konstituzionalak baliogabetu egin du 15 urtez azpikoei sare sozialak erabiltzeko debekua
Epai horren harira, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Sebastien Lecornu lehen ministroari eskatu dio Gobernuak "testu juridikoki sendoa" presta dezala, epaia bera eta Europako araudia aintzat hartuta, eta erreforma "2027ko udaberria baino lehen" indarrean sartzeko asmoari eusten diola gaineratu du.
Kolonbian 285 dira jada lurrikararen ondorioz hildakoak, eta 379 desagertu daude oraindik
7,4 graduko lurrikararen epizentroa San Jose del Palmarren izan zen, Ozeano Bareko kostaldean dagoen Choco departamenduko herrian. Azken datuen arabera, 3.975 pertsona zauritu eta 45.523 familia kaltetu dira. Horrez gain, 12.828 etxebizitza suntsitu dira.
20 elefanteren heriotza misteriotsuak alarma piztu du Kenyan
Amboseli parke nazionalean, Kenyako turismo-gune nagusietako batean, gutxienez 20 elefanteren heriotza zerk eragin duen ikertzen ari dira. Animaliek sintoma berberak dituzte: paralisia, ibiltzeko zailtasunak eta arnasa hartzeko arazoak. Fauna basatiak garrantzia handia du bertako ekonomian, eta kezka gero eta handiagoa da. Albaitariek, zientzialariek eta agintariek ikertzen jarraitzen dute heriotza horiek zerk eragin dituen argitzeko.