Armadak gogor eusten dio botereari Myanmarren
Myanmarren (Birmania) militarrek estatu kolpea eman dute eta badirudi demokrazia izateko itxaropena espero baino lehen desagertu dela.
Asia hego-ekialdeko herrialde honetan, itxaropen handia sortu zen 2011n mende erdiko erregimen militarrari amaiera eman ziotenean. Bazirudien garai berria hasi zela. Enpresari eta turistak masan iritsi ziren bertara. Mundu guztia ilusioz beterik zegoela ematen zuen San Suu Kyi Bakearen Nobel sariduna boterera iritsi zenean, 2015eko hauteskundeen ostean. Lehen hauteskunde libreak ziren 1962tik.
Baina laster agertu ziren lehen arrakalak demokrazia berrian. 700.000 rohingyatik gora (gutxiengo dira bertan) Bangladeshera kanporatu zituzten. Giza eskubideen urraketa argi hori salatu beharrean, Aung San Suu Kyik indar armatuak defendatu zituen, eta herri hori bere zoriaren mende utzi zuen, inguruko herrialdeetan laguntza eske. Argi eta garbi geratu zen erregimen zibilean ere nork zuen boterea. Inork ezin zituen militarrak kontrolatu, ezta Myanmarko inork ezin zituen militarrak kontrolatu, ezta erregimen horren buruak ere. Horrela, Bakearen Nobel saridunaren irudia zikinduta geratu zen nazioartean. Bere jarraitzaile ohiek genozidio honen eta militarrek egindako ankerkeriaren aurrean inhibitzea egotzi zioten.
Estatu kolpe honekin argi geratu da militarrak ez daudela boterea uzteko prest, ezta formalki ere. Jeneralek 2008ko konstituzioa errespetaraziko zutela esan zuten arren, Aung San Suu Kyi bera eta horren gobernuko beste kide nabarmen batzuk atxilotu dituzte, 400 bat diputatu etxean atxilo daude eta kolpisten gobernuak salbuespen egoera ezarri du.
Zergatik izan da orain militarren estatu kolpea?
Ez da kasualitatea. Astelehenean eratu behar zuten azaroko hauteskundeen ostean sortutako parlamentu berria. Hauteskunde horietan, Bakearen Nobel saridunaren alderdia nagusitu zen, jokoan zeuden 476 eserlekuetatik 396 lortu baitzituen. Militarren alderdiak, berriz, emaitza txarra lortu zuen, 33 eserleku baino ez baitzituen lortu. Emaitza umilgarria izan zen Armadarentzat, begirale batzuen esanetan, eta, beraz, militarrek ez zuten emaitza onartu, iruzurra egon zela argudiatuta.
Zelako indarra dute militarrek sistema politikoan?
Diktadura garaian, 2008n, konstituzioaren zati handi bat idazteko prozesuan parte hartu zuten, eta orain arte aldatu gabe egon da. Militarrek boterearen zati handi bat gorde dute estatu kolpea izan arte indarrean egon den sistema hibrido eta erdidemokratikorako trantsizioan. Horrela, militarrak ez dira aginte zibil baten menpe egon. Gainera, militarrek estatuaren bi presidenteordetza eta hiru ministerio izan dituzte: defentsa, mugak eta barne ministerioak.
Estatu kolpe hau justifikatzeko, militarrek konstituzioko 417. artikuluari heldu diote. Artikulu horren arabera, militarrek boterea har dezakete “herrialdearen batasuna, elkartasuna eta subiranotasuna arriskuan badaude”. Zenbait adituk diotenez, artikulu hori presidenteak soilik jar dezake indarrean. Akatsak akats, Aung San Suu Kyi itxaropenaren ikurra da oraindik, batez ere Myanmarren gehiengoa duten budisten artean, horiek ez baitituzte rohingya musulmanak begi onez ikusten.
Zure interesekoa izan daiteke
Teheranen gaur zabaldu dute Ali Khameiren hil kapera
Ali Khameneiren hileta-kaperan, gerraren lehen egunean hil zuten aiatola gorenari azken agurra eman diote Teheranen. Khameneiren hilkutxa erdian eta inguruan beste lau jarri dituzte, erasoaren egunean berarekin zeuden senideen hileta-kutxak. Bihar eta etzi herritarrak sartu ahal izango dira hilkutxa dagoen meskitara, eta astelehenean, Teherango kaleak zeharkatuko ditu.
Donald Trump eta bere azoka handia, protagonista nagusiak AEBen 250. urtebetetzean
Estatu Batuen Independentziaren Adierazpenaren 250. urteurrena ospatuko dute larunbatean, uztailaren 4an. Eta Donald Trumpek bere irudia goresteko erabiliko du urteurrena. Buruzagi errepublikanoak bere aurpegia daramaten oroitzapenezko txanponak egin ditu, eta National Mallen azoka handi bat antolatu du. Ekimenak noria erraldoi bat, garaipen-arku bat, rodeoak, hitzaldiak, su artifizialak eta hegazkin militarren erakustaldiak izango ditu. Azokak, hala ere, porrot egin du orain arte. Oso jende gutxi bertaratzen ari da, eta horrek indartu egin ditu kritikak. Salatzen dutenez, Trumpek ospakizun nazionala baliatu du bere irudia indartzeko.
3.000 lagun baino gehiago ebakuatu dituzte, Ipar Katalunian izandako sute baten ondorioz
Eskualdeko segurtasun zerbitzuek jakinarazi dutenez, gas-bonbona baten leherketak eragin du ezbeharra. Sugarrak berehala zabaldu dira, eta hiru kanpin eta kirol portu bat harrapatu dituzte.
Lurrikaretatik zortzi egunera, hondakinen artetik bizirik atera dute gizon bat Venezuelan
Gizon bat bizirik atera dute hondakin artetik Venezuelan lurrikarak gertatu eta zortzi egunera. 100 lagun inguru aritu dira lanean gau eta egun, Hernan Gil-ekin kontaktua egin zutenetik, harengana iritsi eta handik ateratzeko. Ura pasa ahal izan diote eta une oro zaindu. Hala, 72 orduko operazioak izan zezakeen amaierarik onena izan du.
Lurrikaretatik astebetara, 2.295 hildako eta 11.200 zauritu baino gehiago zenbatu dituzte Venezuelan
Zazpi egun igaro diren arren, erreskate-taldeak ezin izan dira iritsi eroritako eraikin guztietara. Kasu askotan, senideak eta bizilagunak dira hondakinen artean lanean ari direnak, eta laguntza faltak eragindako haserrea zabaltzen hasi da.
Venezuelako polizia bat lurrikarak suntsitutako eraikinetatik dirua lapurtzen harrapatu duten unea
Lau polizia atxilotu dituzte astearte honetan Venezuelan, La Guairan eraitsitako eraikinen hondakinen artean "ondasun ekonomikoak" bereganatzea egotzita, bertako agintariek jakinarazi dutenez.
La Guairako portua gorputegi inprobisatu bihurtu da hildakoak identifikatzeko
Erreskate-lanek aurrera jarraitzen dute Venezuelan, baina gero eta pertsona gutxiago topatzen dituzte bizirik. Ospitaleetako gorputegiek gainezka egin dute eta, besteak beste, La Guairako portua gorputegi inprobisatu bihurtu da. Handik, Caracasera bidaltzen dituzte identifikatutako gorpuak.
Beste lurrikara bat izan da Venezuelan, 4,6 gradukoa
Jorge Rodriguez Venezuelako Parlamentuko presidenteak adierazi duenez, ez du kalterik eragin.
Gutxienez sei lagun hil dira Alemanian adingabeen zentro batean izandako tiroketa batean
Poliziak hainbat zauritu daudela ere jakinarazi du. Operazioan zehar hiru pertsona atxilotu dituzte; horietako bat tiroen ustezko egilea da. Agintarien arabera, tiroketa ustezko delitugilearen alabaren zaintzari buruzko liskar baten ondorioz izan da.
Venezuelako lurrikarak utzitako txikizioa, airetik ikusita
774 eraikin daude kaltetuta edo kolapsatuta, eta, horrek 12.721 familiari eragin die. Tokian nazioarteko 2.624 erreskatatzaile ari dira lanean, harrapatutakoak bilatu eta ateratzeko.