Munduko Osasunaren Erakundeak ohartarazi du egungo finantzaketa ez dela nahikoa etorkizuneko pandemia "are handiagoei" aurre egiteko

Munduko Osasun Erakundeak (MOE) ohartarazi du egungo finantzaketa ez dela nahikoa pandemiak izateko arriskuari aurre egiteko. Osasun sistemak prestatzeko eta erantzuteko baliabideak indartu ezean, munduak ondorio "are larriagoak" jasateko arriskua duela azpimarratu du.

Hori jasotzen du Prestakuntza Globalerako Monitorizazio Batzordearen (GPMB, ingelesezko sigletan) azken txostenak. Erakunde independentea 2018an sortu zuten MOEk eta Munduko Bankuak, osasun krisien aurreko prestakuntza indartzeko eta kontuak eskatzeko helburuarekin.

Txostenak argi utzi du gaixotasun infekziosoen agerraldiak, maizago gertatzeaz gain, "gero eta kaltegarriagoak" direla. Horrek eragin zuzen eta gero eta sakonagoa du osasunean, ekonomian, politikan eta gizartean, eta herrialdeen suspertze gaitasuna mugatzen du.

Batzordearen esanetan, azken hamarkadan egindako inbertsioak ez dira nahikoak izan arriskuari aurre egiteko. Ekimen berriek alderdi batzuk hobetu dituzten arren, ahalegin horiek indargabetu egin ditu gaur egungo testuinguruak: zatiketa geopolitikoa, krisi ekologikoa eta nazioarteko bidaiak hazten ari dira; garapenerako laguntzak, ordea, 2009tik ikusi ez diren mailetara jaitsi dira.

Azken hamar urteetako Nazioarteko Kezkako Osasun Publikoko Larrialdiak (PHEIC, ingelesez) aztertu ditu dokumentuak, hala nola Mendebaldeko Afrikako ebola, covid-19a eta mpoxa. Ondorioa kezkagarria da: diagnostikoak, txertoak eta tratamenduak modu bidezkoan eskuratzeko neurri nagusiei dagokienez, munduak "atzera egin du".

Kolinda Grabar-Kitarovic GPMBren presidenteordearen esanetan: "Munduak ez du konponbiderik falta. Baina konfiantzarik eta ekitaterik gabe, irtenbide horiek ez dira iritsiko gehien behar dituztenengana. Lider politikoek, industriak eta gizarte zibilak norabidea alda dezakete oraindik, baldin eta euren konpromisoak lorpen ukigarri bihurtzen badituzte hurrengo krisia lehertu baino lehen."

Hiru lehentasun nagusi

Joera hori nola edo hala iraultzeko, GPMB erakundeak hiru helburu zehatz ezarri dizkie agintariei: jarraipen mekanismo iraunkor eta independente bat sortzea pandemia-arriskua kontrolatzeko; txerto, proba eta tratamenduak modu bidezkoan eskuragarri egon daitezen bermatzea, Pandemien gaineko Akordioa sinatuz; eta finantzaketa sendoa ziurtatzea, bai prestakuntza jardueretarako, baita zero eguneko erantzun eraginkor bat bermatzeko ere.

Joy Phumaphi GPMBren presidenteordeak gaineratu duenez, prestakuntza ez da soilik erronka tekniko bat, "lider politikoen azterketa bat" baizik. Azterketa hori aurten bertan iritsiko da, eta bitartean gobernuek MOEren akordioa adosteko eta Nazio Batuen adierazpen politiko esanguratsu bat lortzeko lanean dihardute.