Osasunaren Mundu Erakundeak ohartarazi du egungo finantzaketa ez dela nahikoa etorkizuneko pandemia "are handiagoei" aurre egiteko
Egoera oso bestelakoa da duela hamar urtekoarekin alderatuta: mundua zatituago dago, zorpetuago eta herritarrak babesteko gaitasun txikiagoarekin. Ondorioz, osasun krisien ondorioak are suntsitzaileagoak izan litezke gizartean eta ekonomian.
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) ohartarazi du egungo finantzaketa ez dela nahikoa pandemiak izateko arriskuari aurre egiteko. Osasun sistemak prestatzeko eta erantzuteko baliabideak indartu ezean, munduak ondorio "are handiagoak" jasateko arriskua duela azpimarratu du.
Hala jasotzen du Prestakuntzarako Globalaren Monitorizazio Batzordearen (GPMB, ingelesezko sigletan) azken txostenak. Erakunde independente hau 2018an sortu zuten OMEk eta Munduko Bankuak, osasun krisien aurreko prestakuntza indartzeko eta kontuak eskatzeko helburuarekin.
Txostenak argi uzten du gaixotasun infekziosoen agerraldiak, maizago gertatzeaz gain, "gero eta kaltegarriagoak" direla. Horrek eragin zuzen eta gero eta sakonagoa du osasunean, ekonomian, politikan eta gizartean, eta herrialdeen suspertze gaitasuna mugatzen du.
Batzordearen esanetan, azken hamarkadan egindako inbertsioak ez dira nahikoak izan arriskuari aurre egiteko. Ekimen berriek alderdi batzuk hobetu dituzten arren, ahalegin horiek indargabetuta gelditu dira gaur egungo testuinguruaren ondorioz: zatiketa geopolitikoa, krisi ekologikoa eta nazioarteko bidaiak hazten ari diren bitartean, garapenerako laguntzak 2009tik ikusi ez diren mailetara jaitsi dira.
Azken hamar urteetako Nazioarteko Kezkako Osasun Publikoko Larrialdiak (PHEIC, ingelesez) aztertu ditu dokumentuak, hala nola Mendebaldeko Afrikako ebola, COVID-19a eta mpox-a. Ondorioa kezkagarria da: diagnostikoak, txertoak eta tratamenduak modu bidezkoan eskuratzeko neurri nagusietan, munduak "atzera egin du".
Kolinda Grabar-Kitarovic GPMBko presidenteordearen esanetan: "Munduak ez du konponbiderik falta. Baina konfiantzarik eta ekitaterik gabe, irtenbide horiek ez dira iritsiko gehien behar dituztenengana. Lider politikoek, industriak eta gizarte zibilak norabidea alda dezakete oraindik, baldin eta euren konpromisoak lorpen ukigarri bihurtzen badituzte hurrengo krisia lehertu baino lehen."
Hiru lehentasun nagusi
Joera hori nola edo hala iraultzeko, GPMB erakundeak hiru helburu zehatz ezarri dizkie agintariei: jarraipen mekanismo iraunkor eta independente bat sortzea pandemia-arriskua kontrolatzeko; txerto, proba eta tratamenduak modu bidezkoan eskuragarri egon daitezen bermatzea, Pandemien gaineko Akordioa sinatuz; eta finantzaketa sendoa ziurtatzea, bai prestakuntza jardueretarako, baita 'Zero Eguneko' erantzun eraginkor bat bermatzeko ere.
Joy Phumaphi GPMBko presidenteordeak gaineratu duenez, prestakuntza ez da soilik erronka tekniko bat, "lidergo politikoaren azterketa bat" baizik. Azterketa hori aurten bertan iritsiko da, gobernuek OMEren akordioa adosteko eta Nazio Batuen adierazpen politiko esanguratsu bat lortzeko lanean diharduten bitartean.
Zure interesekoa izan daiteke
Amnesty Internationalek ohartarazi du iaz heriotza-zigorrak % 78 igo zirela, 1981tik hona izandako kopururik handienera iritsi arte
2.707 kasu erregistratu ziren 2025ean, erakundeak 44 urtetan erregistratutako kopururik handiena. Exekuzio horien ia % 80 Iranen burutu ziren.
"Hondius" gurutzaontzia Rotterdamera iritsi da, garbiketa eta desinfekzio lanetarako
Itsasontzian zihoazen 27 lagunei osasun probak egingo dizkiete eta berrogeialdia egin beharko dute.
91 lagun hil dira dagoeneko Kongoko Errepublika Demokratikoan, ustez ebolak jota
Kongoko Errepublika Demokratikoko Osasun Ministerioaren arabera, kutsatutakoak, berriz, 350 dira.
Gazara zihoan beste flotilla bateko itsasontziak atzeman ditu Israelgo Armadak
Joan den ostegunean Turkiatik atera ziren ontziak. Israelgo Itsas Armadak ontzidia osatzen duten 57 ontzietatik 10 geldiarazi dituelakoan daude.
Txinak urtean gutxienez 17.000 milioi dolar gastatuko ditu AEBetako nekazaritza-produktuetan
Etxe Zuriak ohar batean jakitera eman duenez, bi buruzagiek lortu dituzten akordioak "mundu osoko enpresen eta kontsumitzaileen egonkortasuna eta konfiantza hobetuko dute".
Kubako Gobernuak gida bat zabaldu du eraso militar baten aurrean babesteko
"Babestu, eutsi, biziraun eta garaitu" dokumentuak hainbat gomendio biltzen ditu, hala nola edateko urarekin, elikagaiekin, irratiarekin, linternekin, botikinekin eta higiene-gaiekin motxila bat prestatzea. Horrez gain, aireko alarma-seinaleei eman beharreko arretaren berri jasotzen da.
OMEk "nazioarteko osasun publikoko larrialdia" deklaratu du Kongon eta Ugandan atzemandako ebola agerraldia dela eta
Zortzi kasu baieztatu dira Kongon, eta 246 kasu susmagarri eta 80 heriotza posible daude. Ugandan ere baieztatu dituzte kasuak.
'Hondius' ontzian bidaiatu zuen kanadar batek positibo eman du hantabirusean
Kasu honekin, jada 12 dira hantabirusak kutsatutako gurutzaontziko bidaiariak. Bestalde, Madrilen ospitaleratutako 70 urteko espainiarra egonkor dago eta hobera egiten ari da. Ez dago infomaziorik Frantzian oso larri ospitaleratuta dagoen 65 urteko emakumearen inguruan.
Zazpi zauritu, horietako lau larri, Modenan izandako auto harrapaketa batean
Atxikitzen saiatu den pertsona bati laban batekin egin dio eraso gidariak. Lekukoek baztertu egin dute istripua izan denik, "orduko 100 kilometro orduko abiaduran zihoalako autoa, Modena hirigunean".