Lehenengoz, Sinn Feinek irabazi ditzake ostegun honetan Ipar Irlandako Asanblearako egingo diren hauteskundeak
Duela 101 urte Irlanda bitan zatitu zenetik lehen aldiz, Sinn Fein alderdi nazionalista lehen indarra izan daiteke Ipar Irlandako Asanblean. Izan ere, alderdi nazionalista da bihar egingo diren hauteskundeak irabazteko faborito nagusia.
Sinn Feinek lehen indarra izatea lortuko balu, Michelle O'Neill proposatuko luke ministro nagusi kargurako. Dena dela, orain arte nagusi izan den Alderdi Demokratiko Unionistak (DUP) bere oniritzia eman beharko lioke izendapen horri, beti ere bigarren alderdi bozkatuena balitz, 1998ko Ostiral Santuko Bake Akordioak jasotzen duen bezala.
Azken inkesten arabera, Sinn Fein alderdi nazionalistak irabaziko ditu hauteskundeak, botoen % 26 ingururekin, orain arte nagusi izan den DUP Alderdi Demokratiko Unionistaren aurretik (% 19).
Datarik aipatu gabe, baina Mary Lou McDonald Sinn Feineko presidenteak iaz iragarri zuen hurrengo hamarkadan Irlanda batzeko erreferendum bat egingo dela.
Ostegun honetako hauteskundeetan 1,2 milioi herritar daude parte hartzera deituta. Zatiketa nagusi den testuingutuan egingo dira bozak Ipar Irlandan, Erresuma Batua Europar Batasunetik atera (brexit) eta otsailean Ipar Irlandako lehen ministroak dimisioa eman ondotik.
Botere partekatua
Ipar Irlandan partekatutako aginte sistema ezarri zuten 1998an izenpetutako Ostiral Santuko Akordioen bidez. Halere, azken urteotan, DUPek izan du, nolabait, aginte makila, eta Ipar Irlanda Erresuma Batuarekin bateatzeren aldeko bideak sustatu ditu.
Beraz, O'Neill lehen ministro kargura iritsiko balitz, garaipena historikoa litzateke, baina praktikan boterea partekatzera behartuta legoke unionistekin. Hori bai, azken horien baitan, 2017ko hauteskundeetan zabaldutako arrakala areagotzea ekarriko luke agertoki berriak.
Stormonteko Asanblea osatzen duten 90 eserlekuak daude jokoan, eta Sinn Fein eta DUP alderdiekin batera, Aliantza Alderdi liberala arituko da lehian. Duela 50 bat urte sortutako taldea da, eta bi bloke handien aurrean alternatiba modura aurkeztu izan da beti. Hirugarren indarra izateko bidean da.
Gauzak horrela, Ipar Irlandan politikak hartuko duen joeraren zipriztinak Londresera iritsiko diren beldur dira bertako agintariak, eta Boris Johnson Erresuma Batuko lehen ministroaren jirakoak kezkaz begiratzen diete gaurko bozei. Sinn Feinek Brexitaren kontrako jarrera nabarmena agertu du, betidanik, eta nazionalisten garaipena beste buruhauste bat gehiago litzateke Johnsonen Gobernuarentzat.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek AEBren su-eten proposamena baztertu eta gerra behin betiko bukatzeko eskatu du
Iranek hamar puntuko proposamen bat helarazio dio AEBri, Pakistanen bitartez, gatazka erabat bukatzeko helburuarekin. Trumpen arabera, "ez da nahikoa", eta Iran osorik suntsitzeko mehatxua bota du, berak jarritako epea betetzen bada.
Ormuzko itsasartetik igarotzeko "protokoloa" negoziatzen ari dira Iran eta Oman
"Elkarrizketa hauen helburua da ontziak Ormuzko itsasartetik segurtasunez pasatzeko prozedura aztertzea", esan du gaur, astelehenarekin, Ismail Bagaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak.
AEB, Iran eta hainbat bitartekari 45 eguneko balizko su-eten bat negoziatzen egon litezke
Bestalde, Irango Atzerri ministroaren bozeramaileak esan du ez dituela Trumpen ultimatumak onartuko, "negoziazioa ez delako ultimatumekin, hilketekin edo gerra krimenak burutzeko mehatxuekin bateragarria".
17 eta 45 urte arteko gizon alemaniarrek baimena beharko dute hiru hilabete baino gehiagoz herrialdetik irteteko
Urtarrilaren 1ean indarrean sartu zen soldadutza lege berriaren arabera, herrialdetik kanpora hiru hilabetetik gorako egonaldiak egiteko Armadaren baimena beharko dute. Alemaniako Defentsa Ministerioko bozeramaile baten arabera, ordea, zerbitzu militarra borondatezkoa den bitartean baimenak emantzat joko dira.
Trumpek asteartera arte luzatu dio Irani Ormuzeko itsasartea irekitzeko ultimatuma
AEBko ekialdeko 20:00ak arte luzatu du epea. Asteazken goizaldea izango da Teheranen. Bien bitartean, Iranen hildakoak ugaritzen ari dira etengabe estatubatuarren eta israeldarren erasoen ondorioz.
Artemis II misioak Ilargiaren alderdi ezkutuari ateratako argazkia argitaratu dute
Misioa helmugara iristetik gertu dago, bost hamarkadatan lehenengo aldiz satelite naturalaren orbitara iristetik ordu gutxira, alegia.
Trumpek mehatxu larriak egin ditu Iranen kontra, baina astelehenerako akordioa lortzea ere "posible" dela esan du
"Uste dut aukera asko daudela akordio batera iristeko. Oraintxe ari dira negoziatzen", adierazi du, eta akordiorik lortu ezean, "dena lehertu eta petrolioaz jabetzea" pentsatzen ari dela esan du. Ormuz irekitzeko ultimatuma asteartera atzeratu du.
Artemis II misioko astronautek ikusi dute dagoeneko Ilargiaren alderdi ezkutua
"Bart ikusi dugu lehen aldiz Ilargiaren alderdi ezkutua, eta ikusgarria izan da oso. Ikustean, Ilargia ez denaren nolabaiteko sentsazio bat sortu zaigu, ez baitu ikustera ohituta gauden Ilargiarekin zerikusirik", azaldu dute.
Leon XIV.a aita santuak gerraren aurkako aldarria egin du eta armak uzteko eskatu du
Tradizioan ez bezala, non pontifizeek mundu mailako diskurtsoa erabiltzen duten nazioarteko tentsio-guneak errepasatzeko, Leon XIV.ak ikuspegi orokor baten alde egin du, eta axolagabeak ez izateko eta gaitzaren, gorrotoaren eta gerraren aurrean ez etsitzeko eskatu du.
Trumpek ziurtatu du "larriki zaurituta" dagoela Iranek eraitsitako ehiza hegazkineko pilotua
Hasiera batean, AEBko presidenteak esan du onik erreskatatu dutela. Teheranek, ordea, adierazi du AEBko aireontziak suntsitu dituztela eta operazioak "porrot" egin duela.