Pablo Neruda idazlea "Txileko Estatuko agenteek pozoituta" hil zen, adituen beste txosten baten arabera

Poeta eta politiko txiletarraren familiak aurreratu du ikerketaren emaitza (bihar aurkeztuko dute ofizialki). Horren arabera, botulismoa eragiten duen bakterioa izan zen haren heriotzaren eragilea, ez pankreako minbizia.

Rodolfo Reyes, poetaren iloba, eta Elizabeth Flores abokatua, txostenari begira. Argazkia: EFE

Agentziak | EITB Media

2023/02/14 - 12:48

Azken eguneratzea

2023/02/14 - 12:48

Pablo Neruda Txileko poeta eta politiko ezagunaren familiak jakinarazi duenez, 1973an hildako idazlea "Txileko Estatuko agenteek hil zuten, pozoituta", eta hala eman du frogatutzat ikerketa batek. Bertsio ofizialaren arabera, pankreako minbiziaren eraginez zendu zen Neruda.

Nazioarteko aditu talde batek egin du azterketa, eta, ofizialki, bihar aurkeztuko dute. Familiak, baina, txostenaren emaitza aurreratu du.

Rodolfo Reyes Nerudaren iloba eta abokatuaren esanetan, botulismoa eragiten duen bakterioa (clostridium botulinum) atzeman zuten Nobel saridunaren gorpuzkietan. "Orain badakigu bakterio hori ez zutela hilkutxatik sartu, hil baino lehen bazuen", azaldu du.

McMaster (Kanada) eta Kopenhage (Danimarka) unibertsitateetako adituek egindako ikerketa berri horrek 2017an egindako beste baten ondorio berberak izan ditu. Orduko hartan ere, minbiziak eragindako heriotzaren bertsioa errefusatu zuten ikertzaileek.

Txosten berri horren ondorioak otsailaren 3an aurkeztu behar zituzten, baina bi aldiz atzeratu dute aurkezpena. Azkenean, esan bezala, bihar egingo dute publiko emaitza.

Clostridium botulinum bakterioa lurrean egon ohi da, eta batez ere etxe-abereei eragiten dien botulismoaren eragilea da. Gizakiei ere eragin diezaieke, eta hilgarria da, nerbioei erasaten baitie. Nerudaren hagin batean bakterio horren "kopuru handia" topatu dute adituek.

"Horrek ez zuen Nerudaren gorputzean egon behar, ziztatu egin zioten. Abokatu gisa, esan dezaket Txilek akabatu zuela Neruda. Nork egin zuen? Oraindik ez dakigu, baina jakingo dugu, eta argi dago Estatuko agenteak izan zirela", azaldu du Reyesek.

Argitzeke dagoena da nola eta nork sartu zion toxina idazleari. Nerudaren senitartekoek Manuel Araya idazlearen txoferra izandakoak defendatutako tesia babesten dute. Horren arabera, erregimenaren agente ezkutu batek ziztatu zion, medikua zelakoan.

"Nerudak minbizia zeukan, baina ez zegoen larri. Zailtasunak zituen ibiltzeko, mina zuen, baina ez zegoen hiltzeko zorian", adierazi du Elizabeth Flores familiaren abokatuak.

Nerudaren familiak eta Txileko Alderdi Komunistak (bertako kidea zen idazlea) urteak daramatzate idazlearen heriotzaren arrazoiak argitu eta Pinocheten erregimenak zabaldutako bertsioa gezurtatu nahian. Nobel saridunaren gorpuzkiak 2013an atera zituzten hilobitik, Pako Etxeberria auzitegiko medikua bertan zela.

Senitartekoek gogorarazi dutenez, 1973ko irailaren 23an hil zen Neruda, Salvador Allende presidente sozialistaren kontrako estatu kolpea gertatu baino bi aste lehenago. Antza, Nerudak Mexikora joateko asmoa zuen, eta bertan Pinocheten "oposizioaren burua" bihurtuko zela uste du familiak.

Zure interesekoa izan daiteke

Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita

Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.

(Foto de ARCHIVO)

Imagen de recurso de un profesional sanitario administrando la vacuna frente a la meningitis a un joven.

REMITIDA / HANDOUT por JUNTA DE ANDALUCÍA

Fotografía remitida a medios de comunicación exclusivamente para ilustrar la noticia a la que hace referencia la imagen, y citando la procedencia de la imagen en la firma

17/11/2023

Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz

Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.

(Foto de ARCHIVO)

June 16, 2025, Chittagong, Eastern Refinery Limited, Bangladesh: Eastern Refinery Limited, the only oil refinery in Bangladesh, was established in 1968 on the banks of the Karnaphuli River in Chittagong city. This oil refinery produces 16 types of petroleum products. Mineral oil imported from oil-producing countries in the Middle East is refined in this plant...The Iran-Israel war has created fears of fuel price hike in the Bangladesh market. The fear is due to Iran's threat to close the Strait of Hormuz, the channel through which Bangladesh imports oil and gas. More than 80 percent of the more than 8 million tons of fuel oil that Bangladesh Petroleum Corporation-BPC imports annually comes from Saudi Arabia and the United Arab Emirates. Fuel tankers come through the Strait of Hormuz. The 5 to 6 million tons of liquefied natural gas or LNG that Bangladesh imports annually also comes through this channel.

Europa Press/Contacto/Mohammed Shajahan

16/6/2025

Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz

Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.

(Foto de ARCHIVO)

August 28, 2023, Assalouyeh, Bushehr, Iran: A general view of Phase 11 of the South Pars gas field during an inauguration ceremony in the port of Assalouyeh, southern Iran, on 28 August 2023. Iran has inaugurated Phase 11 of the South Pars gas field.

Europa Press/Contacto/Iranian Presidency

28/8/2023

Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari

Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.

HAVANA (Cuba), 13/03/2026.- A handout photo made available by the Office of the President of Cuba showing Cuban President Miguel Diaz-Canel speaking during a press conference in Havana, Cuba, 13 March 2026. The Cuban government stated that the island 'has not relinquished its sovereign right to receive oil supplies', amid a severe energy crisis and an oil embargo imposed by the US since January, which has led to increased power outages. (La Habana) EFE/EPA/ALEJANDRO AZCUY / CUBA PRESIDENT OFFICE / HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES

Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"

Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.

Irango zentral nuklear bati eraso egin diotela salatu du NBEk

Oraingoz, ez dute biktimen ezta kalteen berririk eman. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak Ekialde Hurbileko gatazka baretzeko deia egin du, istripu nuklearrak gertatzeko arriskua saihesteko.

Iranek misilekin eraso egin du Tel Aviven aurka, Ali Larijaniren hilketaren mendeku gisa

Irango Guardia Iraultzailearen esanetan, "100 helburu militar eta segurtasun helburu baino gehiago" jo dituzte, erasoan Israelgo aireko defentsa sistemak gaindituta.

Iranek baieztatu du Ali Larijani Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkaria hil duela Israelek

Martxoaren hasieran Khamenei aiatola hil zutenetik, Larijani Irango buruzagi garrantzitsuenetakoa zen. Halaber, eraso berean Golamreza Soleimani Basij indar paramilitarreko buruzagia hil dutela baieztatu du Irango Guardia Iraultzaileak. Hilketa horien aurrean, Irango agintari politiko eta militarrek "mendekua" agindu dute.

(Foto de ARCHIVO)

Banderas de la Unión Europea (UE) frente a la sede de la Comisión Europea en Bruselas, Bélgica (archivo)

Europa Press/Contacto/James Arthur Gekiere

18/4/2023

Espainiak euskara, katalana eta galegoa Europar Batasunean hizkuntza ofizialak izan daitezen nahi du

Fernando Sampedro EBko Estatu idazkariak esan du presioa egiten jarraituko dutela, nahiz eta gaiak bederatzi hilabete daramatzan Ministerioaren agendatik kanpo.

March 10, 2026, Tehran, Iran: Rescue teams from the Iranian Red Crescent Society (IRCS) are working at the site of a building damaged by an airstrike in Resalat Square, Tehran. The United States and Israel launched strikes on Iran on February 28, killing Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei and senior military officials, after which Iran retaliated with strikes on Israel and Gulf states.,Image: 1081649874, License: Rights-managed, Restrictions: , Model Release: no, Credit line: Ircs / Zuma Press / ContactoPhoto
Editorial licence valid only for Spain and 3 MONTHS from the date of the image, then delete it from your archive. For non-editorial and non-licensed use, please contact EUROPA PRESS.

10/3/2026 ONLY FOR USE IN SPAIN

Israelgo Armadak iragarri du "eskala handiko" beste erasoaldi bat egingo duela Teheranen aurka

Israel Katz Defentsa ministroak iragarri duenez, Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko agintaria hil dute.