Txilek Konstituzio proiektu berria idatziko duen taldea aukeratuko du igande honetan
Txilen, hauteskunde eguna dute gaur, Konstituzioa idazteko zeregina izango duen Konstituzio Kontseilu berria aukeratzeko bozkatzera deituta baitaude gaur 15,1 milioi txiletar. Augusto Pinochet diktadorearen babesean 1980an onartutakoa ordezkatuko duen Konstituzio berria idatziko duten 25 emakumeak eta 25 gizonezkoak hautatzeko euren botoa (derrigorrezkoa) eman dute txiletarrek 08:00etan hasita (14:00ak Euskal Herrian).
Herritarren interes faltak markatutako hauteskundeak dira, aurreko prozesuan ez bezala. Konstituzio berri baterako lehen saiakerak porrot egin zuen joan den irailaren 4an, txiletarren % 62k plebiszitu batean gehiengo ezkertiarrak idatzitako konstituzio-testuaren lehen proposamena errefusatu zutenean.
Konstituzio berri bat idaztea izan zen Sebastian Piñerak 2021ean presidente zela egin zuen promesa nagusia, eta 'eztanda soziala' deituriko protesta-oldea baretzea lortu zuen hala. Garbiel Boric boterera iritsi zenean, ezkerreko joera izan arren, independenteen gehiengoa zuen Konbentzio Konstituziogile batek lehen saiakerari ekin zion, baina 2022ko irailean atzera bota zuten txiletarrek.
Ofizialismoa banatuta iritsi da hauteskunde hauetara, eta bi zerrendarekin aurkeztu da: bata, Alderdi Sozialistak eta Gobernuko alderdi ezkertiarrenak (Fronte Zabala eta Alderdi Komunista) osatzen dute, eta bestea, zentro-ezkerreko alderdi ofizialistek eta Demokrazia Kristauak osatzen dute, berez oposizio ez dena baina Gobernuan ere ez dagoena.
Eskuina ere hiru zerrendatan banatuta dator: Chileo Vamos (UDI, RN eta Evopoli), Alderdi Errepublikano ultraeskuindarra eta Jendearen Alderdi populista.
Jardunaldiaren gakoetako bat azken bi alderdi horien emaitzak izango dira; izan ere, sortu berriak dira, eta ez zuten duela bi urteko hauteskundeetan parte hartu. Inkestetan asko igo dira, nahiz eta diktaduratik (1973-1990) indarrean dagoen egungo Karta Magna defendatzen duten.
Hiru eskuindarren artean 30 eserleku edo gehiago lortzen badituzte, organo konstituziogilearen erabateko kontrola izango dute, eta negoziatzeko beharrik gabe onartu ahal izango dituzte arauak.
Bozkalekuak 18:00ak arte egongo dira zabalik (gauerdia Euskal Herrian), eta lehenengo emaitzak ordu pare bat geroago izatea espero da.
Zure interesekoa izan daiteke
Muga-zergen inguruko jarrera "irmoa" erakutsi du Trumpek, % 10eko muga-zerga globala ezarriko lukeen aginduarekin
AEBko presidenteak agerraldia egin du ostiral arratsaldean, eta epaia "guztiz etsigarria" dela esan du. Trumpek esan du "lotsatu" egiten dela "Auzitegi Goreneko zenbait kiderekin, gure herriarentzat zuzena dena egiteko adorerik ez dutelako".
AEBko Auzitegi Gorenak legez kanpokotzat jo ditu Trumpek ezarritako muga-zergak
Ebazpen honen ondorioz, inportazioak garestituta kaltetu diren milaka enpresak auzitara jotzeko aukera izango dute, eta dirua itzultzea eska dezakete.
Venezuelako Parlamentuak aho batez onartu du amnistia legea, eta "une politiko berri bat" ireki du
Delcy Rodriguez Venezuelako presidente arduradunak azpimarratu du "herriak modu baketsuan elkarbizitzen ikasteko" balioko duela, eta Helicoideko kartzela ixteko eskatu du.
10 egun eman dizkio Trumpek Irani akordio batera iristeko
AEBko presidenteak ez du Ekialde Hurbilean ekintza militarra egitea baztertzen. Hain zuzen ere, hainbat hedabideren arabera, larunbaterako prest egon daiteke armada erasoa hasteko.
Hamarkada bat igaro da Epstein kasuak Andrew Ingalaterrako printze ohia zipriztindu zuenetik
Karlos III.ak printze titulua kendu zion pasa den azaroan Andrew anaiari, eta Windsorretik kanporatu egin zuen, Jeffrey Epsteinekin izandako loturengatik.
Andrew printze ohia aske utzi dute, Epsteinekin lotura izatea egotzita hamar orduz atxilotuta egon ondoren
Aylsham herriko polizia-etxetik irten da ibilgailu baten atzealdean. BBC telebista kateak jakitera eman duenez, fidantzapean aske utzi dute, ikerketak aurrera egin bitartean. Funtzio publikoetan jokabide txarra izatea egotzi diote.
Zuckerbergek Instagram defendatu du epailearen aurrean, eta haien adinaz gezurra esaten duten adin txikikoak kritikatu ditu
Instagram sare sozialak erabiltzaileen adina egiaztatzeko dituen mekanismoak defendatu ditu Metaren sortzaile eta buru denak, Los Angelesen egiten ari diren epaiketan.
AEBko Armada Irani erasotzeko prest dago, baina Trumpek ez du erabakirik hartu oraindik
Azken egunotan, Pentagonoak hegazkin eta itsasontzi gehiago mugitu ditu Ekialde Hurbilera, eta inguru horretan duen presentzia nabarmen handitu. Gainera, Ekialde Hurbilean dituen langile batzuk Europara eta Estatu Batuetara mugiarazi ditu, Iranen gertatu daitekeenaren aurrean.
Zelenskik iragarri du Errusiarekin lan egiten dabilela, Ukrainako balizko su-etena egiaztatzeko mekanismoak ezartzeko
Ukraina, Errusia eta Ameriketako Estatu Batuetako ordezkariek Genevan egin dituzten hiruko bileraren ostean Zelenskik adierazi duenez, ordea, ez da aurrerapausorik izan arlo politikoan.
Iranek aurreratu du "oinarrizko akordio nuklearra" lortu duela AEBrekin
Helburu eta gai tekniko garrantzitsuenetan ados jarri dira, eta, orain, hori guztia testu batean ezarri beharko dute. Hala jakinarazi du Teherango Atzerri ministroak.