Sinn Feinekoa izango da Ipar Irlandako Gobernuko ministro nagusia, historian lehen aldiz
Ipar Irlandako Asanbleak botere partekatuko Gobernua eratzea onartu du larunbat honetan. Gobernu horretan, historian lehen aldiz, politikari nazionalista batek beteko du ministro nagusiaren postua, Michelle O 'Neill Sinn Feineko buruak, hain zuzen; izan ere, Sinn Fein izan zen 2022ko maiatzeko hauteskundeetan alderdirik bozkatuena.
Ministrorde nagusi kargua, berriz, Emma Little-Pengelly Alderdi Unionista Demokratikoko (DUP) diputatuak hartu du.
Ordezkarien Ganberaren aurrean zabaldutako lehen mezuan, Sinn Feineko buruak Ipar Irlandako gizarte osoarentzat lan egiteko konpromisoa berretsi du, eta Gobernua berriz ere martxan egotea (bi urtez blokeatuta egon da) "etorkizun partekaturako bidea irekitzen duen atea" dela esan du.
Buruzagi errepublikanoak adiskidetzeaz hitz egin du, eta DUPek Gobernura itzultzeko egin duen ahalegina ere nabarmendu du. Izan ere, Jeffrey Donaldson DUPeko buruzagiak bi urteko betoa altxatu du ostegun honetan, Londresekin Ipar Irlandarako Brexitaren osteko merkataritza konpetentziei buruzko ituna itxi ostean. Unionista erradikalenek "traidoretzat" jo dute Donaldson.
"Gaur hemen osatzen den botere partekatuko koalizioak aldaketarako agenda bultzatu beharra dauka. Asanblea hau guztiontzat da, katolikoentzat, protestanteentzat eta disidenteentzat", azpimarratu du O 'Neillek.
Little-Pengelly ministrordeak O'Neill ministro nagusia zoriondu du, eta kargua "arduraz" betetzen saiatuko dela ziurtatu du, hasiera berri honek Ipar Irlandarentzat duen "potentzial sinestezina" aprobetxatzeko.
Ganberako kide asko bezala, gatazka garaian hazi zela gogoratu du, eta hamaika urte zituela IRAk bonbaz egindako atentatu baten ondoren izandako esperientzia kontatu du. "Beldurra, mina eta amorrua ez ditut inoiz ahaztuko", adierazi du, eta zorionez Ipar Irlandako gazteek ez diotela jada "izu horri" aurre egin behar nabarmendu du.
Belfasteko Batzarrak Exekutiboaren osaera osoa berretsi du gaur. Bertan, hirugarren zein laugarren alderdi izan ziren Aliantza Alderdi Multikonfesionaleko zein Ulsterko Alderdi Unionistako (UUP) ministroak ere badaude.
Ganberak legegintzaldirako presidentea ere aukeratu du gaur. Edwin Poots DUPeko buruzagi ohiak beteko du kargu hori, fundamentalismo erlijiosoagatik zein pragmatismo politikoagatik ezaguna den protestante presbiterianoa. Poots funtsezkoa izan daiteke nazionalistekin eta muturreko unionistekin zubiak eraikitzeko.
Kargu historikoa irlandar nazionalismoarentzat
Ipar Irlandako ministro eta ministrorde nagusiaren postuek garrantzi bera duten arren (batek ezin du bestea gabe funtzionatu), lehenak karga emozional handia du unionismoarentzat. Izan ere, 1921ean Ipar Irlanda sortu ondoren, hauteskunde-ingeniaritzaren eta barrutien kontrolaren bidez, probintzia britainiar berriak gehiengo protestante eta unionista izango zuela bermatu zuten sortzaileek.
Ordutik, gobernu guztiek (11 guztira) Stormonten, Asanblearen egoitzan, protestante unionistak izan dituzte buru, Sinn Feinek errealitate hori hautsi duen arte.
2025eko hauteskunde orokorren ondoren, Irlandako Errepublika ere gobernatzeko aukera ikusten du Mary Lou McDonald Sinn Feineko presidenteak, eta, orain, bere burua ez nazionalista ez unionistatzat ez duen Ipar Irlandako hautesleen zatia bereganatu nahi dute errepublikanoek, etorkizun hurbilean Irlanda bateratzeari buruzko erreferenduma egin ahal izateko.
Euskal Herritik, Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaileak eta ezker abertzaleko beste hainbat pertsona ezagunek ere zoriondu dute O'Neil.
Zure interesekoa izan daiteke
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Artemis II misioak Lurrera itzultzeko bidaia hasi du Ilargiaren aurpegi ezkutua behatu ondoren
Aurreikusita zegoen bezala, misioko lau astronautek —Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch eta Jeremy Hansen— Lurrarekin komunikazioa galdu dute 40 minutuz. Tarte horretan, satelitearen alde ezkutua behatu dute eta inoiz ikusi gabeko tokien argazki eta datuak bildu ahal izan dituzte.
Artemis II misioa: "Gizakia Lurretik inoiz urrunen egon den tokira iritsi gara"
Lau astronautak gaur sartu dira Ilargiaren orbitan, eta satelitearen alde ezkutua behatzen hasiko dira. Lehen irudiak erakusten hasi da NASA gaur.
Iranek AEBren su-eten proposamena baztertu eta gerra behin betiko bukatzeko eskatu du
Iranek hamar puntuko proposamen bat helarazio dio AEBri, Pakistanen bitartez, gatazka erabat bukatzeko helburuarekin. Trumpen arabera, "ez da nahikoa", eta Iran osorik suntsitzeko mehatxua bota du, berak jarritako epea betetzen bada.
Ormuzko itsasartetik igarotzeko "protokoloa" negoziatzen ari dira Iran eta Oman
"Elkarrizketa hauen helburua da ontziak Ormuzko itsasartetik segurtasunez pasatzeko prozedura aztertzea", esan du gaur, astelehenarekin, Ismail Bagaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak.
AEB, Iran eta hainbat bitartekari 45 eguneko balizko su-eten bat negoziatzen egon litezke
Bestalde, Irango Atzerri ministroaren bozeramaileak esan du ez dituela Trumpen ultimatumak onartuko, "negoziazioa ez delako ultimatumekin, hilketekin edo gerra krimenak burutzeko mehatxuekin bateragarria".
17 eta 45 urte arteko gizon alemaniarrek baimena beharko dute hiru hilabete baino gehiagoz herrialdetik irteteko
Urtarrilaren 1ean indarrean sartu zen soldadutza lege berriaren arabera, herrialdetik kanpora hiru hilabetetik gorako egonaldiak egiteko Armadaren baimena beharko dute. Alemaniako Defentsa Ministerioko bozeramaile baten arabera, ordea, zerbitzu militarra borondatezkoa den bitartean baimenak emantzat joko dira.
Trumpek asteartera arte luzatu dio Irani Ormuzeko itsasartea irekitzeko ultimatuma
AEBko ekialdeko 20:00ak arte luzatu du epea. Asteazken goizaldea izango da Teheranen. Bien bitartean, Iranen hildakoak ugaritzen ari dira etengabe estatubatuarren eta israeldarren erasoen ondorioz.
Artemis II misioak Ilargiaren alderdi ezkutuari ateratako argazkia argitaratu dute
Misioa helmugara iristetik gertu dago, bost hamarkadatan lehenengo aldiz satelite naturalaren orbitara iristetik ordu gutxira, alegia.
Trumpek mehatxu larriak egin ditu Iranen kontra, baina astelehenerako akordioa lortzea ere "posible" dela esan du
"Uste dut aukera asko daudela akordio batera iristeko. Oraintxe ari dira negoziatzen", adierazi du, eta akordiorik lortu ezean, "dena lehertu eta petrolioaz jabetzea" pentsatzen ari dela esan du. Ormuz irekitzeko ultimatuma asteartera atzeratu du.
Artemis II misioko astronautek ikusi dute dagoeneko Ilargiaren alderdi ezkutua
"Bart ikusi dugu lehen aldiz Ilargiaren alderdi ezkutua, eta ikusgarria izan da oso. Ikustean, Ilargia ez denaren nolabaiteko sentsazio bat sortu zaigu, ez baitu ikustera ohituta gauden Ilargiarekin zerikusirik", azaldu dute.