Sunakek barkamena eskatu du Erresuma Batuko agintariek kutsatutako milaka odol-transfusio ezkutatu zituztelako

Erresuma Batuko agintariek 1970 eta 1991 urteen artean nahita estali zuten odol-transfusioekin lotutako eskandalu bat, 30.000 pertsona baino gehiago GIBarekin eta hepatitisarekin kutsatzea eragin zuena. Horietatik 3.000 inguru hil dira dagoeneko, bost urtez luzatu den ikerketa baten arabera.

Kutsatutako Odolaren Ikerketa izeneko lantaldearen arabera, Erresuma Batuko arduradunek, besteak beste, medikuek eta Gobernuak, jakin bazekiten hori gertatzen ari zela 1948an Osasun Zerbitzu Nazionala (NHS) sortu zenetik.

Hala eta guztiz ere, "behin baino gehiagotan" huts egin zieten biktimei, eta "arrisku onartezinean" jarri zituzten. Ikerketaren arduradun nagusiak, sir Brian Langstaffek, ondorio horien tamaina "izugarria" dela esan du, eta "egia ezkutatzeko" asmoa zegoela, BBCk jasotzen duenez.

Milaka pertsonak jasan behar izan zituzten arriskuen artean, atzerriko odol-produktuak behin eta berriz inportatzea nabarmentzen da, AEBeko eta Erresuma Batuko arrisku handiko emaileen odola barne, hala nola transfusioagatik ordaintzen zitzaien presoak eta drogazaleak.

"Hondamendi hau ez zen istripua izan. Agintariek — medikuek, transfusio zentroek eta gobernuek — pazienteen segurtasunari lehentasuna eman ez ziotelako gertatu ziren infekzioak", salatu du Langstaffek, arduragabekeria horrek milaka pertsonaren bizitza suntsitu izana deitoratuz.

Ikerketak nabarmentzen duenez, bi talderi eragin zien, neurri handi batean: hemofilia eta nahasmenduak zituzten pertsonei, odolak behar bezala koagulatzen ez zitzaielako (odol kutsatua erabili zen, batez ere C hepatitisarekin), eta erditzearen ondoren, istripuetan eta tratamendu medikoetan transfusioak jaso zituztenei.

2022ko uztailean eta 2023ko apirilean, ikerketak behin-behineko bi txosten argitaratu zituen, eta, horietan, Gobernuari gomendatzen zitzaion kalte-ordainak ematea. Salaketa onartu egin zen, eta 100.000 liberara arteko ordainketak egiten hasi zitzaien bizirik atera ziren 4.000 laguni eta haien senideei, nahiz eta espero den kalte-ordainak milaka milioi eurokoak izatea.

Rishi Sunak Erresuma Batuko lehen ministroak barkamena eskatu du gaur Parlamentuan, "bihotz-bihotzez", "bidegabekeria latz honengatik". "Gaur lotsatzeko eguna da Estatuarentzat": horrela hasi du Sunakek bere hitzaldia Komunen Ganberan, azken txostenaren berri eman ondoren. Buruzagiaren hitzetan, txostenak "hamarkadetako porrot morala" agerian uzten du.

"National Health Service (Osasun Publikoa) erakunde, funtzionario, ministro, gobernu, maila guztietan jendeak eta erakundeek huts egin zuten modu beldurgarri eta suntsitzaileenean", gaineratu du Gobernu kontserbadorearen buruzagiak.

"Behin eta berriz, boterean zeuden pertsonek infekzio horien transmisioa gelditzeko aukera izan zuten, baina ez zuten horrelakorik egin", onartu du Sunakek, botere publikoen "ukapen jarrera" salatuz.

Keir Starmer oposizioko buruak bat egin du barkamen publikoarekin, eta gertatutakoa Erresuma Batuaren historiako "bidegabekeria larrienetako bat" dela azpimarratu du.