Ziurgabetasuna dakar Trumpen bigarren agintaldiak
Gaur, urtarrilaren 20an, itzuliko da Donald Trump Etxe Zurira, atzerri politikako agenda lepo beteta. Ukrainako eta Ekialde Hurbileko gatazkak izango ditu bigarren agintaldi honetan erronka nagusien artean, "gerra berririk" egongo ez dela hitzeman baitzuen.
Eguerdian egingo du karguaren zina Kapitolioan, eta gauean, lehen dekretuak sinatu ondoren (batzuk Kongresuan eta beste batzuk Etxe Zurian), inaugurazio ekitaldietan hartuko du parte, lehen dama Melania Trumpekin batera.
AEBren historian 58 bider egin den zeremonia errepikatuko da, beraz, bihar, 12:00etan hasita (18:00ak Euskal Herrian), 200.000 pertsonaren aurrean, agintariek aurreratu dutenez.
Kapitolioko prozesioa amaitutakoan hartuko dute kargua presidenteordeak eta presidenteak.
Geroago, Trumpek lehen berbak egingo ditu, presidente gisa, jendaurrean, eta behin agerraldia amaituta, presidente kargua utziko duen Joe Biden, eta Jill emaztea, lehen dama, Kapitoliotik joango dira.
Zeremonian, mundu osoko eskuin-muturreko buruzagiek eta teknologia alorreko enpresa handietako jabeek hartuko dute parte. Trumpek berak aurreratu du "nazioaren batasuna" izango duela bere hitzaldian hizketagai nagusi.
AEBko 47. presidentea izango da Trump, 2024ko azaroaren 5eko hauteskundeetan Kamala Harris egungo presidenteordea garaitu baitzuen.
Hauteskunde-kanpainan, irmo eutsi die lehen agintaldian (2017 eta 2021 artean) heldutako zenbait gairi; Txinako muga zergei eta NATOri egindako kritikei, besteak beste. Gainera, Groenlandia eta Panamako kanala ditu orain jomugan.
Esan bezala, gerra berririk ez sortzeko promesak ere leku garrantzitsua izan zuen kanpainan. Halaber, Ukrainako gerrari irtenbidea bilatzeko konpromisoa ere hartu zuen, berak "Moskuren eta Kieven arteko negoziazioak bideratuta" gatazka hori "24 orduan" amaiarazi dezakeela esanez.
"Deportazio masiboak"
Behin karguan dela, deportazio masiboak egingo dituela promestu du Trumpek. Asteartean bertan, sarekadak egingo dituzte Chicagon. Estrategikoki aukeratu dute hiri hori, bertan migratzaile asko bizi direlako eta gotorleku demokrata delako.
Iragarpen horrek oihartzun handia izan du AEBn nahiz AEBtik kanpo.
"AEB, aurretik"
Testuinguru horretan, Trumpek argi du AEB izan behar dela denetan lehena, alegia, Washingtonen interesak lehenetsiko dituela, "baita atzerri politikaren aurretik ere". Presidente hautatuak Txinan jarri du arreta, bereziki merkataritza arloan.
Nazioartea, bestalde, aiduru dago Trumpen itzuleraren aurrean, bigarren agintaldi honetan gai askotan are zorrotzagoa izango dela iritzita.
Groenlandia, Kanada eta Panamako kanalaren gaineko mehatxuak izan dira atzerri politikan nondik nora joko duen argitzeko arrasto garrantzitsuenak.
Oligarkia berria
Bere agurrean, Bidenek Silicon Valleyko aberats okituen "oligarkiaz" ohartarazi zuen mundua. Alphabet (Google), Amazon, Apple eta Meta (Facebook) konpainien buru diren Sundai Pichar, Jeff Bezos, Tim Cook eta Mark Zuckerberg, esaterako, Trumpen kargu-hartze ekitaldian egongo dira. Kanpainan, bestalde, Elon Musk (munduko gizonik aberatsena eta X sare sozialaren presidentea) babesle leial izan du, eta laguntza ekonomikoa eman dio.
Atzerriko buruzagien partaidetza ez da oso ohikoa izaten horrelako ekitaldietan, baina mundu osoko eskuin-muturreko ordezkarien batasuna aldarrikatze aldera, besteak beste, Argentinako presidente Javier Milei, Italiako lehen ministro Giorgia Meloni eta El Salvadorko presidente Nayib Bukele gonbidatu ditu Trumpek. Viktor Orban Hungariako lehen ministroak, aldiz, uko egin dio gonbidapenari.
Village Peoplek hartuko du parte inaugurazio ekitaldian
Village People talde estatubatuarrak eta Lee Greenwood abeslariak jarriko diete musika asteleheneko ekitaldiei.
Zure interesekoa izan daiteke
Muga-zergen inguruko jarrera "irmoa" erakutsi du Trumpek, % 10eko muga-zerga globala ezarriko lukeen aginduarekin
AEBko presidenteak agerraldia egin du ostiral arratsaldean, eta epaia "guztiz etsigarria" dela esan du. Trumpek esan du "lotsatu" egiten dela "Auzitegi Goreneko zenbait kiderekin, gure herriarentzat zuzena dena egiteko adorerik ez dutelako".
AEBko Auzitegi Gorenak legez kanpokotzat jo ditu Trumpek ezarritako muga-zergak
Ebazpen honen ondorioz, inportazioak garestituta kaltetu diren milaka enpresak auzitara jotzeko aukera izango dute, eta dirua itzultzea eska dezakete.
Venezuelako Parlamentuak aho batez onartu du amnistia legea, eta "une politiko berri bat" ireki du
Delcy Rodriguez Venezuelako presidente arduradunak azpimarratu du "herriak modu baketsuan elkarbizitzen ikasteko" balioko duela, eta Helicoideko kartzela ixteko eskatu du.
10 egun eman dizkio Trumpek Irani akordio batera iristeko
AEBko presidenteak ez du Ekialde Hurbilean ekintza militarra egitea baztertzen. Hain zuzen ere, hainbat hedabideren arabera, larunbaterako prest egon daiteke armada erasoa hasteko.
Hamarkada bat igaro da Epstein kasuak Andrew Ingalaterrako printze ohia zipriztindu zuenetik
Karlos III.ak printze titulua kendu zion pasa den azaroan Andrew anaiari, eta Windsorretik kanporatu egin zuen, Jeffrey Epsteinekin izandako loturengatik.
Andrew printze ohia aske utzi dute, Epsteinekin lotura izatea egotzita hamar orduz atxilotuta egon ondoren
Aylsham herriko polizia-etxetik irten da ibilgailu baten atzealdean. BBC telebista kateak jakitera eman duenez, fidantzapean aske utzi dute, ikerketak aurrera egin bitartean. Funtzio publikoetan jokabide txarra izatea egotzi diote.
Zuckerbergek Instagram defendatu du epailearen aurrean, eta haien adinaz gezurra esaten duten adin txikikoak kritikatu ditu
Instagram sare sozialak erabiltzaileen adina egiaztatzeko dituen mekanismoak defendatu ditu Metaren sortzaile eta buru denak, Los Angelesen egiten ari diren epaiketan.
AEBko Armada Irani erasotzeko prest dago, baina Trumpek ez du erabakirik hartu oraindik
Azken egunotan, Pentagonoak hegazkin eta itsasontzi gehiago mugitu ditu Ekialde Hurbilera, eta inguru horretan duen presentzia nabarmen handitu. Gainera, Ekialde Hurbilean dituen langile batzuk Europara eta Estatu Batuetara mugiarazi ditu, Iranen gertatu daitekeenaren aurrean.
Zelenskik iragarri du Errusiarekin lan egiten dabilela, Ukrainako balizko su-etena egiaztatzeko mekanismoak ezartzeko
Ukraina, Errusia eta Ameriketako Estatu Batuetako ordezkariek Genevan egin dituzten hiruko bileraren ostean Zelenskik adierazi duenez, ordea, ez da aurrerapausorik izan arlo politikoan.
Iranek aurreratu du "oinarrizko akordio nuklearra" lortu duela AEBrekin
Helburu eta gai tekniko garrantzitsuenetan ados jarri dira, eta, orain, hori guztia testu batean ezarri beharko dute. Hala jakinarazi du Teherango Atzerri ministroak.