80 urte bete dira Adolf Hitler diktadore naziak eta haren hurbilekoenek euren buruaz beste egin zutenetik

Adolf Hitlerrek eta bere ingururik hurbilenak, Eva Braun emaztea barne, Berlingo bunkerrean bere buruaz beste egin zutenetik 80 urte bete dira gaur. III. Reicharen eta, ondorioz, II. Mundu Gerraren gertakari esanguratsuenetako bat izan zen.

Wieland Giebelek, Berlin Story Bunker museoko arduradunak, azpimarratzen duenez, Hitlerrek bere buruaz beste egin zuen Alemanian metro karratu gutxi batzuk kontrolatzen zituenean eta Berlinen Sobietar Armadak inguratuta zegoenean. Museo horretan alderdi nazia boterera nola iritsi zen, III. Reicha, Bigarren Mundu Gerra eta Holokaustoa azaltzen dira.

Blondi diktadorearen txakurra hil ondoren, Hitlerrek eta Braunek 1945eko apirilaren 30eko 15:30ean euren buruaz beste egin zuten bunkerreko gela txiki bateko sofaren gainean.

Braunek zianurozko kapsula bat hartu zuen, eta Hitlerrek, pozoiaz gain, buruan tiro egin zuen. Berlin naziengandik askatu zuten soldadu sobietarrak bunkerrean sartu zirenean, diktadorearen odola geratzen zen oraindik sofa gainean, haren gorpua etzan zen tokian.

Idazmahaiaren gainean, 3,80 metroko lodiera zuen hormigoi armatuzko horma batean, Prusiako Federiko II.aren erretratu bat zegoen zintzilik, Federiko Handia, alemaniarren historiako heroia eta Zazpi Urteko Gerran erresistentzia militar heroiko baten protagonista.

Erresistentzia, ordea, ez zen bunkerreko egoiliarrek 1945eko apirilaren bukaeran benetan izan zuten ezaugarrietako bat, bere suizidioa Hitlerrek jada botererik ez zuenean gertatu baitzen. "Une hartan erabakiak hartzeko zuen gaitasunak Alemanian kilometro karratu bat baino gutxiagoan gertatzen zenari eragiten zion", gaineratu du Giebelek.

Suizidioak, Goebbels eta bere jeneralekin batera

Giebelentzat, Fuhrer-aren suizidioa funtsezkoa da Europa suntsitu zuen gatazka baten amaiera ulertzeko, "berarekin bakarrik amaitu zelako Bigarren Mundu Gerra, Hitler izan zelako gerra hasi zuena eta Holokaustoa martxan jarri zuena".

Hitler eta Braunekin batera, Fuhrer-arekin zihoazen bi jeneral, Joseph Goebbels Propaganda ministroak eta Magda emazteak ere euren buruaz beste gin zuten, azkenk sei seme-alabak pozoitu ondoren.

Sven-Felix Kellerhoff historialari eta nazionalsozialismoari buruzko liburu ugariren egilea bat dator Giebelekin, Fuhrer-aren bunkerrean gertatutako suizidioen garrantzi historikoa adierazterakoan.

Bere ustez, bere heriotzak Hitlerrek Europaren aurka abiatutako "gerra errebantxistari" eta Holokaustoari amaiera eman zien, Kellerhoffek "Hitlerren eromenari berariaz" egozten dizkion bi errealitate anker horiek.

"Bigarren Mundu Gerra, gertatu zen bezala, pentsaezina da Hitler gabe; Hitler barik, seguruenik ez zen gertatu zen bezala gertatuko", azaltzen du historialariak.

Plaka bat 2006an

Hala ere, 2006 arte itxaron behar izan zen Berlinen Hitlerren bunkerraren kokapenaren eta bertan gertatutako gertakaria garrantzitsuenen berri ematen zuen plaka xume bat jartzeko.

Azpiegitura militar hori zabaldu zen eremuaren gainean aparkaleku bat, haurrentzako parke bat eta Bigarren Mundu Gerraren ondoren eraikitako etxebizitza batzuen lorategiak daude.

Aisialdirako gune horretako kale batean dago Europako Judu Erailen Omenezko Monumentua, Holokaustoan naziek hil zituzten sei milioi juduak gogora ekartzeko Berlingo erdigunean dagoen instalazio ikonikoa.