Hainbat multinazionalek etekina lortzen dute Israel Gazan eta Zisjordanian aurrera eramaten ari den "genozidio ekonomiarekin"

Gazan eta Zisjordanian aplikatzen dituen politika ekonomiko kolonialak "genozidioaren ekonomia" bihurtu ditu Israelek, eta teknologia, banku eta armagintza sektoreetako hainbat multinazionalek parte hartzen dute ekonomia horretan, Francesca Albanese Palestinarako NBEren errelatoreak egindako txosten baten arabera.

Aste honetan NBEko Giza Eskubideen Kontseiluan aurkeztuko duen 39 orrialdeko txostenean ondorioztatu duenez, Israelen genozidioa "negozioa da askorentzat", eta "korporazio ugarik" lortzen dute etekina. Blackrock edo Vanguard enpresak, esaterako, Israelgo Armadaren armamentu inbertitzaile nagusien artean daude.

Erraldoi teknologikoak

Sektore teknologikoan, txostenak IBM bezalako multinazionalak aipatzen ditu, Israeli palestinarren datu biometrikoak biltzeko eta gordetzeko aukera eman diona, erregimen baztertzaileari eusteko, edo Microsoft, Israelgo espetxeetan eta segurtasun indarren operazioetan erabiltzen diren teknologiekin.

Amazon eta Google konpainiek "populazioa kontrolatzeko" datu-base handiak kudeatzeko programetan parte hartu dute, eta Palantirrek Israelgo indarrek helburu militarrekin erabilitako adimen artifiziala eskaini du, txostenaren arabera.

Eraikuntza eta makineria

NBEko errelatoreak eraikuntzaren eta makineria astunaren sektoreko konpainia handiak ere aipatzen ditu agirian, hala nola Caterpillar, Hyundai edo Volvo, Gazako azpiegiturak eta laborantza-lurrak suntsitzeko lanetan parte hartzeagatik, eta, aldi berean, Palestinako lurraldeetan legez kanpoko koloniak eraikitzeagatik.

Energia

Energia sektorean, txostenak ere multinazionalak kritikatzen ditu, hala nola Suitzako Glencore edo AEBko Drummond, Israelen ikatz hornitzaile nagusiak, edo BP eta Chevron petrolio-enpresak.

"Ikatzaren, gasaren, petrolioaren eta erregaiaren hornikuntzaren bidez, konpainiek Israelek okupazioa sendotzeko erabiltzen dituen azpiegitura zibilei laguntzen diete, orain Gazan palestinarren bizitza suntsitzeko 'arma' gisa erabiltzen direnak", errelatorearen txostenaren arabera.

Gainerakoak

Dokumentuak Israelgo hainbat enpresa ere aipatzen ditu, hala nola Tnuva eta Netafim elikagaien ekoizleak, Palestinako laborantza-lurretan egindako okupazioari etekina ateratzea leporatzen dienak, edo Mekorot ur-konpainia nazionala, Gazaren hornidura % 22 murriztu duena.

Txostenak Maersk ontzi-enpresa edo Booking edo Airbnb bezalako hotel-erreserben zerbitzuak salatzen ditu, azken horiek gatazka hasi zenetik Zisjordanian eta Jerusalemen eskaintza zabaltzeagatik kritikatuak, eta horrek, Albaneseren ahotan, "okupazio-turismoa" sustatzen du.

Finantza-sektorean, BNP Paribas, Barclays, Allianz, Blackrock eta Vanguard bezalako erakundeek "milaka milioi dolar bideratu dituzte altxorraren bonuetan eta Israelen okupazioan eta genozidioan zuzenean parte hartzen duten konpainietara".

Dokumentuak Massachusetts Institute of Technology (MIT) ospetsua bezalako ikerketa-erakundeak ere kritikatzen ditu, Israelgo Defentsa Ministerioak finantzatutako armamentuaren eta teknologiaren garapenean laguntzeagatik.

Era berean, Europako Batzordearen Horizon Europe programak "apartheidean eta genozidioan inplikatutako erakunde israeldarrekin lankidetza erraztu du", aurpegiratu du Albanesek.

"Txostenean aipatutako konpainiak egitura askoz sakonago baten zati bat baino ez dira: enpresen parte-hartzea, etekinak bilatzea eta Palestinako lurralde okupatuan egindako bortxaketak eta krimenak erraztea", dio Albaneseren txostenak.

Ikerketak, zigorrak eta kalte-ordainak

Horregatik guztiagatik, errelatoreak estatuei eskatzen die bertan behera utz ditzatela enpresa horiekiko akordio eta harreman guztiak, eta zigorrak ezar diezazkietela; konpainiei beraiei, berriz, Palestinako herriari kalte-ordainak eman diezazkiotela eskatzen zaie, Hegoafrikak apartheidarekin kolaboratu zuten enpresei aplikatu zizkien zerga neurri berdinak aplikatuz.

Era berean, eskatu du Nazioarteko Zigor Auzitegiak konpainiak eta enpresa horietako goi-kargudunak ikertzeko, "nazioarteko zuzenbidearen urraketetan parte hartzeagatik" eta krimen horien bidez lortutako dirua garbitzeagatik.