Zein da Libanoren egoera Israelen erasoaldia eta urtebetera?

Israelekin hasitako gatazka piztu eta urtebetera, Libano erabat murgilduta dago Hezbollah taldea desegiteko, Estatuak besterik ez izan dezan "gerrari eta bakeari" buruz erabakitzeko ahalmena. Bitartean, Israelen erasopean jarraitzen du, eta kalteak obideratzeko sosik gabe.

2024ko irailaren 23an, Israelek aurrekaririk gabeko aireko erasoaldia hasi zuen Libanoren aurka, eta 4.000 hildako eta 16.000 zauritu utzi zituen.

Erasoaldian Libano hegoaldea inbaditu zuten, eta 1,2 milioi pertsona baino gehiago lekualdatzera behartu; azaroaren 27an lortu zuten su-etena adostea.

Ordutik zer gertatu den eta urtebete geroago egoera nola dagoen ulertzeko gako batzuk, hemen:

1. Erasoek etenik ez: Gerra duela ia hamar hilabete "amaitu" bazen ere, Libano intentsitate txikiko gatazkan murgilduta dago oraindik, eta Israelgo Indarrek behin eta berriz adierazten dute Hezbollah berpiztea saihesteko eta haren presentzia armatua amaitzeko beharra.

Talde xiitako ustezko kideen aurkako drone-bonbardaketa selektiboak ohikoak dira, eta azpiegitura eta arma-biltegien aurkako erasoak ere jasaten dituzte. Joan den astean bertan, Libano hegoaldeko bost herri bonbardatu eta ebakuatzera behartu zituen Israelek.

Atzo bertan, tripulaziorik gabeko hegazkin batek bost pertsona hil zituen, hiru haurrak ziren, Bint Jbeileko errepide batean, hegoaldean.

2. Aldaketa politikoa:  Su-etenaren ondoren, Libanok amaiera eman zion bi urtetik gorako hutsune instituzionalari, eta, azkenean, Joseph Aoun aukeratu zuen presidente, eta Nawaf Salam, lehen ministro. Estatuaren agintea herrialde osora hedatzeko proposamenarekin iritsi ziren biak agintera.

Testuinguru horretan, armak soilik Segurtasun Indar ofizialen eskuetan egotea nahi dute. Hala, abuztuan herrialdean dauden fakzio palestinarrak desarmatzeko prozesu bat hasi zen.

3. Hezbollahren armagabetzea: Helburu hori bete ahal izateko egiteke dagoen lanik handiena Hezbollahren armagabetzea da; izan ere, hilabete luzez egon zen prozesua geldirik, mugimendu xiiak ez zuelako nahi, eta Aounek euren borondatez armagabetzea bilatzen duelako, barne-gatazkak saiheste aldera.

Azkenean, joan den hilean, Ministroen Kontseiluak desarmerako plan bat prestatzeko eskatu zion Armadari. Plan hori faseka ezarriko du erakunde militarrak, bere gaitasunetan oinarrituta eta planaren zatirik handiena urtea amaitu baino lehen osatuko dela aurreikusita.

Gerran agintari ia guztiak galdu ondoren, Hezbollahk armak uzteari uko egiten jarraitzen du Israelen mehatxuak hor jarraitzen duelako.

4. AEBren esku-sartzeak: Armagabetzea gauzatzeko aurrerapausoak Washingtonen presioek hauspotuta gauzatu dira. Etxe Zuriak bitartekari lana egin zuen su-etenerako akordioan, baina Hezbollahk Israelen mesederako lan egitea egozten dio.

Duela hilabete eskas, NBEren Segurtasun Kontseiluak Libanoko bake misioaren amaiera 2026ko abendurako deklaratzea lortu zuen AEBk, Israelek nahi zuen moduan.

Askoren ustez, Hezbollah Iranekin dauden negoziazio zabalagoetan murgiltzen hasia da, horixe baita talde xiiaren babesle nagusia.

5. Berreraikuntzarik gabe: Aireko erasoalditik urtebete betetzear dela, oraindik ez dira hasi Libano hegoaldeko mugako herri suntsituenetako bakar bat ere berreraikitzen, Libanoko Estatua nazioarteko laguntzaren zain baitago oraindik.

Washingtonek proposatu du Israelgo mugan eremu ekonomiko bat sortzea, eta Irango finantziazioa Golkoko herrialdeen inbertsioarekin ordezkatzea. Bien bitartean, ez dute bertan laguntza sartzen uzten, horrek Hezbollah desarmatzera behartu dezakeela iritzi baitiote.

6. Armada, ahulduta: Azken urteko aldaketarik handiena talde xiitak hegoaldeko eskualdean jarduera armatua bertan behera uztea eta Libanoko Armadako 8.000 soldadu inguru hara hedatzea izan da.

Hala ere, AEBren laguntzak gorabehera, Libanoko tropek ez dute armamentu astunik, eta baliabide eta langile eskasia handia ere badute. Pentsatzekoa da nazioarteko komunitateak laguntza emango diola, eta horren gainean hitz egingo dute laguntzaileen hurrengo konferentzietan.