2025eko Medikuntzako Nobel saria irabazi dute Brunkowek, Ramsdellek eta Sakaguchik, tolerantzia immunologiko periferikoarekin lotutako aurkikuntzengatik
Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell eta Shimon Sakaguchi saritu dituzte immunitate-sistemaren segurtasun-guardiak (T zelula erregulatzaileak) identifikatzeagatik. Zelula immunitarioek gure organismoari eraso egitea saihesten dute horiek, hortaz, denborarekin, gaixotasun autoimmuneak artatu eta sendatu ahal izatea espero dute.
2025eko Medikuntzako edo Fisiologiako Nobel Saria Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell eta Shimon Sakaguchiri eman diete, "tolerantzia immunologiko periferikoarekin lotutako aurkikuntzengatik", Stockholmeko Karolinska Institutuko Nobel Batzarrak astelehen honetan jakitera eman duenez.
"Aurtengo Nobel golardoak, Fisiologian edo Medikuntzan, gure sistema immunologikoa kontrolarekin lotutako ikerketa saritu du, imajina daitezkeen mikrobio guztien aurka borroka egin dezagun, baita gaixotasun autoimmuneak saihestu ere", azaldu du Maria Lopez-Garcia Nobel Batzordeko kideak.
Astelehen honetan iragarri dute aurtengo Nobel sarien lehen irabazlea, sei kategoriatan.
Aurtengo saridunek immunitate-sistemaren segurtasun-guardiak identifikatu zituzten (T zelula erregulatzaileak). Zelula immunitarioek gure organismoari eraso egitea saihesten dute horiek, hortaz, denborarekin, gaixotasun autoimmuneak artatu eta sendatu ahal izatea espero dute, edota transplante arrakastatsuagoak egitea lortu.
Tratamendu horietako batzuk saiakuntza klinikoen fasean daude gaur egun.
1995ean T zelula mota berri bat aurkitu zuen Sakaguchik. Aurkikuntza garrantzitsua izan zen, izan ere, une hartan ikertzaile askok uste zuten tolerantzia immunologikoa soilik timoari kalte egin diezaioketen zelula immunitarioak deuseztatzearen ondorioz garatzen zela, tolerantzia zentrala izeneko prozesu baten bidez.
Zientzialariak frogatu zuen immunitate-sistema konplexuagoa dela, eta ordura arte ezezaguna zen zelula immunitarioen klase bat aurkitu zuen, organismoa gaixotasun autoimmuneetatik babesten duena.
Brunkowek eta Ramsdelek ezagutza erabakigarriak lortu zituzten gaixotasun autoimmuneen jatorriari buruz, 2001ean aurkikuntza garrantzitsu bat egin ondoren. Saguen andui espezifiko bat (scurfy izenekoa) gaixotasun autoimmuneen aurrean zergatik den bereziki kaltebera azaltzea lortu zuten.
Bi zientzialariek ikusi zuten saguek mutazio bat zutela Foxp3 izeneko gene batean, eta frogatu zuten gene horren giza baliokideko mutazioek gaixotasun autoimmune larri bat eragiten dutela, IPEX izenekoa.
Zure interesekoa izan daiteke
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Artemis II misioa: "Gizakia Lurretik inoiz urrunen egon den tokira iritsi gara"
Lau astronautak gaur sartu dira Ilargiaren orbitan, eta satelitearen alde ezkutua behatzen hasiko dira. Lehen irudiak erakusten hasi da NASA gaur.
Iranek AEBren su-eten proposamena baztertu eta gerra behin betiko bukatzeko eskatu du
Iranek hamar puntuko proposamen bat helarazio dio AEBri, Pakistanen bitartez, gatazka erabat bukatzeko helburuarekin. Trumpen arabera, "ez da nahikoa", eta Iran osorik suntsitzeko mehatxua bota du, berak jarritako epea betetzen bada.
Ormuzko itsasartetik igarotzeko "protokoloa" negoziatzen ari dira Iran eta Oman
"Elkarrizketa hauen helburua da ontziak Ormuzko itsasartetik segurtasunez pasatzeko prozedura aztertzea", esan du gaur, astelehenarekin, Ismail Bagaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak.
AEB, Iran eta hainbat bitartekari 45 eguneko balizko su-eten bat negoziatzen egon litezke
Bestalde, Irango Atzerri ministroaren bozeramaileak esan du ez dituela Trumpen ultimatumak onartuko, "negoziazioa ez delako ultimatumekin, hilketekin edo gerra krimenak burutzeko mehatxuekin bateragarria".
17 eta 45 urte arteko gizon alemaniarrek baimena beharko dute hiru hilabete baino gehiagoz herrialdetik irteteko
Urtarrilaren 1ean indarrean sartu zen soldadutza lege berriaren arabera, herrialdetik kanpora hiru hilabetetik gorako egonaldiak egiteko Armadaren baimena beharko dute. Alemaniako Defentsa Ministerioko bozeramaile baten arabera, ordea, zerbitzu militarra borondatezkoa den bitartean baimenak emantzat joko dira.
Trumpek asteartera arte luzatu dio Irani Ormuzeko itsasartea irekitzeko ultimatuma
AEBko ekialdeko 20:00ak arte luzatu du epea. Asteazken goizaldea izango da Teheranen. Bien bitartean, Iranen hildakoak ugaritzen ari dira etengabe estatubatuarren eta israeldarren erasoen ondorioz.
Artemis II misioak Ilargiaren alderdi ezkutuari ateratako argazkia argitaratu dute
Misioa helmugara iristetik gertu dago, bost hamarkadatan lehenengo aldiz satelite naturalaren orbitara iristetik ordu gutxira, alegia.
Trumpek mehatxu larriak egin ditu Iranen kontra, baina astelehenerako akordioa lortzea ere "posible" dela esan du
"Uste dut aukera asko daudela akordio batera iristeko. Oraintxe ari dira negoziatzen", adierazi du, eta akordiorik lortu ezean, "dena lehertu eta petrolioaz jabetzea" pentsatzen ari dela esan du. Ormuz irekitzeko ultimatuma asteartera atzeratu du.
Artemis II misioko astronautek ikusi dute dagoeneko Ilargiaren alderdi ezkutua
"Bart ikusi dugu lehen aldiz Ilargiaren alderdi ezkutua, eta ikusgarria izan da oso. Ikustean, Ilargia ez denaren nolabaiteko sentsazio bat sortu zaigu, ez baitu ikustera ohituta gauden Ilargiarekin zerikusirik", azaldu dute.
Leon XIV.a aita santuak gerraren aurkako aldarria egin du eta armak uzteko eskatu du
Tradizioan ez bezala, non pontifizeek mundu mailako diskurtsoa erabiltzen duten nazioarteko tentsio-guneak errepasatzeko, Leon XIV.ak ikuspegi orokor baten alde egin du, eta axolagabeak ez izateko eta gaitzaren, gorrotoaren eta gerraren aurrean ez etsitzeko eskatu du.