Mundua Ormuzera begira dagoen bitartean, gatazkaren egunik "bortitzena" bizi izan dute Iranen eta Libanon
Bonbardaketak areagotu egin dira Iranen eta Libano hegoaldean, eta, dagoeneko, 1.250 hildako zenbatu dira, gehienak zibilak. Oraingoz, aldeek ez dute negoziatzeko asmorik agertu, nahiz eta Txinak eta Errusiak gatazka baretzea eskatu duten. Bien bitartean, Trumpek adierazi du Iranek minak jarri dituela Ormuzeko itsasartean eta, ez kentzekotan, "inoiz ikusi gabeko ondorioak" egongo direla mehatxu egin du.
Hamaika egun igaro dira Ameriketako Estatu Batuek eta Israelek Irani eraso egin ziotenetik, Ekialde Hurbilean gatazka gogor bati hasiera emanez. Astearte honetan, martxoak 10, bonbardaketak areagotu egin dira Teheranen eta Libano hegoaldean. Hain zuzen ere, gaurkoa egunik "bortitzena" izango dela aurreratu du Pete Hegseth AEBetako Gerrako idazkariak. Bitartean, Errusiak eta Txinak egoera baretzea eskatu dute, baina Iranek ukatu egin du AEBekin negoziatzeko asmorik duenik.
Gatazka honek munduan dituen ondorio ekonomikoei dagokionean, gaur gasaren eta petrolioaren prezioak jaitsi egin dira eta begirada guztiak Iranen kontrolpean dagoen Ormuzeko itsasartean daude.
Bonbardaketa gogorrak Iranen
Israelgo Armadak Irango "erregimenaren helburuen" aurkako bonbardaketak egin ditu astearte goizean Teheranen. Gauean ere hiriburuko hainbat puntutara bonbak igortzen aritu dira.
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) ohartarazi duenez, Irango petrolio-instalazioen kontra egindako bonbardaketa horiek arriskuan jartzen dute herritarren osasuna, arnasbideetan eta azalean sortzen dituzten kalteengatik.
Halaber, Karoline Leavitt Etxe Zuriko bozeramaileak esan duenaren arabera, Donald Trump presidenteak "ez ditu aukerak baztertzen" eta mahai gainean dauka Iranen tropak hedatzeko aukera.
Libanoren aurkako erasoek jarraitzen dute
Teheranen aurka egiteaz gainera, Hezbollahren "azpiegiturak" bondardatzen ere ari da Israelgo armada ere Beirut hegoaldean, Libanoko hiriburuan.
Eraso horietan 570 pertsona hil eta 1.400 zauritu dira gatazka hasi zenetik, Libanoko Hondamendietako Arriskuak Kudeatzeko Unitateak jakinarazitako datuek diotenez.
Gainera, Errefuxatuentzako Nazio Batuen Goi Komisarioaren (ACNUR) arabera, 667.000 pertsona beren etxeetatik alde egitera behartuak izan dira.
Ormuz: "bakea edo sufrimendua"
Mundu osoko begiak Ormuz itsasartera begira daude egunotan, gatazka honek planeta osoan sortzen dituen ondorio ekonomikoengatik, bertatik igarotzen baita erregaien itsas merkataritza osoaren % 20-25 inguru.
Ali Lariyani Irango Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkariak adierazi duenez, Ormuzeko igarobide estrategikoa "guztiontzako bake eta oparotasuna izan daiteke, edo gerran tematzen diren horientzako porrota eta sufrimendua izango da", AEBri erreferentzia eginez.
Pentagonoak, bere aldetik, baieztatu du "hainbat aukera" aztertzen ari dela itsasarte horretan dabiltzan ontziei babesa jartzeko, baina ez du zehaztu noiz hasiko liratekeen defentsa-operazio horiek.
Astearte arratsaldean, berriz, Trump presidenteak iragarri du Iranek minak jarri dituela itsasartean, eta mehatxu egin du: "minak kentzen ez baditu, inoiz ikusi gabeko ondorio militarrak" pairatuko ditu.
Negoziatzeko asmorik ez
Gideon Saar Israelgo Atzerri ministroak adierazi duenez, bere herrialdeak ez du "amaigabeko gerra" bat nahi. Bere hitzetan, "dagokionean", AEBekin hitz egingo du gatazkari amaiera emateko.
Telebista kate batean eman duen elkarrizketa batean, Donald Trumpek adierazi du Irango buruzagiek "hitz egiteko gogo handia" dutela aditu duela. Negoziazioei buruz galdetu diotenean, ordea, ez du erantzun argirik eman: "edukiaren arabera", esan du, eta gaineratu du ez dagoela "gehiago hitz egin beharrik, baina posible da".
Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du AEBrekin ezer negoziatzeko asmorik duenik eta, Guardia Iraultzaileak zabaldutako ohar baten arabera, Iran izango da gerraren amaiera erabakiko duena.
Errusia eta Txinaren papera
Munduko potentzia handiek gatazka baretzea eskatu dute. Kremlinek ukatu egin du Vladimir Putinek bitartekari lana egingo duenik, nahiz eta Errusiako buruzagiak bi aldeekin hitz egin duen: astelehenean Trumpekin eta asteartean Masud Pezeshkian Irango presidentearekin.
Aitzitik, Txinako Atzerri Ministerioak onartu egin du "bitartekaritza aktiboa" egiten ari dela. Inplikatutako alderdiekin harremanetan jarraituko duela berretsi du, deseskalatzea eta negoziazio-mahaira itzultzea sustatzeko.
Irakeko Kurdistanen aurkako erasoak
Irango Guardia Iraultzaileak iragarri duenez, AEBko Armadak Irakeko Kurdistanen duen base baten aurka bost misilekin eraso egin du.
Bestalde, Abdelatif Rashed Irakeko presidenteak eta Mohamed Shia al Sudani lehen ministroak Iran babesten jarraitzen dute, eta Ali Jameneiren semea, Mojtaba, zoriondu dute Irango lider izendatu berritan.
Horrez gainera, Al Sudanik Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariari eskatu dio ez ditzala Irakeko lurrak erabili "inguruko estatuen edo eskualdearen aurkako ekintzetarako", eta Iraken aire-espazioan sartu izana errefusatu ditu.
Iranek ukatu egin du Turkiari erasotzea
Recep Tayyip Erdoganekin izandako elkarrizketa batean, Pezeshkianek ukatu egin du azken egunotan atzemandako bi misil balistikoak Iranek jaurtitakoak direnik.
Hala ere, Turkiak, NATOko gainerako kideekin lankidetzan, Patriot misilen aurkako defentsa-bateria bat eraman du Malatya probintziara, AEBk kudeatzen duen Aliantza Atlantikoko radar militar garrantzitsuenetako bat defendatu ahal izateko.
Zure interesekoa izan daiteke
Tentsioa Bruselan, Von der Leyenek “jada existitzen ez den” mundu-ordenaz esandakoengatik
Erkidegoko iturriek zehaztu dutenez, bere diskurtsoaren helburua ez zen arauetan oinarritutako sistemarekiko errespetua lurperatzea, baizik eta azpimarratzea, gero eta gatazkatsuagoa den mundu honetan, EBk ezin dituela babes horiek baliatu bere interesak defendatzeko bide bakartzat.
Iranek heriotza-zigorra ezarriko dio etsaiari laguntzen dion orori
Iranek hedabideei eta herritarrei ohartarazi die etsaiarekin lankidetzan ibiltzeak heriotza eta ondasunak konfiskatzea dakartzala, Ameriketako Estatu Batuen eta Israelen erasoaldiaren ondoren; dagoeneko 1.200 hildako baino gehiago utzi ditu.
Trump, Kubari buruz: "Herrialdearen gaineko kontrola modu adiskidetsuan har genezake, ala ez"
AEBko presidenteak adierazi duenez, uhartean ez dute energiarik, erregairik ezta dirurik ere, eta arazo humanitario "sakonak" dituzte.
G7ko Energia ministroak gaur bilduko dira Ekialde Hurbileko gatazkak eragindako krisia aztertzeko
AEBko, Kanadako, Japoniako, Frantziako, Italiako, Alemaniako eta Erresuma Batuko Energia ministroak modu birtualean bilduko dira astearte honetan, Irango gerrak eragindako hornidura-etenari buruz hitz egiteko eta petrolio erreserbak merkaturatuko dituzten eztabaidatzeko.
Honela zabaldu da Iranen aurkako gerra: zein herrialdetan du eragina?
Israelek eta AEBk otsailaren 28an Irani egindako erasoaldi militarrak eta ondoren errepublika islamiarrak Ekialde Hurbileko 15 herrialderi eman zien erantzuna. Iranek 1.200 hildako eta 12.000 zauritu zenbatu ditu dagoeneko, eta Libanon 400 hildako baino gehiago izan dira. Persiako golkoko 12 herrialdek Khameneiren erregimenaren erasoak salatu dituzte.
Trumpek dio Irango gerra "ia amaituta" dagoela
Halaber, buruzagi errepublikanoak ziurtatu du Ormuzeko itsasartea zabalik dagoela, eta ontziak hasi direla bertatik igarotzen. Pasabide horren kontrola hartzea aztertzen ari dela gaineratu du.
Persiar golkoa, erabat paralizatuta
Ekialde Hurbileko gerrak aurrera jarraitzen du, eta Iranek, oraingoz, ez du neke zantzurik ematen. Golkoko herrialdeak Israelen eta AEBren aliatu diren inguruko herrialdeen aurkako erasoekin jarraitzen du, krisi ekonomiko globala sortzeko helburuarekin.
Martin Izagirre, Ormuzen blokeatutako gas-ontzi bateko ofiziala: "Tentsioa oso handia da, eztandak entzuten ditugu"
Martin Izagirrek 26 urte ditu, gas-ontzi bateko bigarren ofiziala da egun eta, dagoeneko, 50 aldiz zeharkatu du Ormuzeko itsasartea. Otsailaren 26tik, bere ontzia Persiar golkoan dago ainguratuta, Iraken parean. Iranen erasoengatik Ormuz itxi zenetik, itsasartea blokeatuta dago, eta milaka ontzi daude harrapatuta alde bietan. Izagirrek egoera nola bizitzen ari diren azaldu dio ETBri.
Macron: "Ormuzko itsasartea pixkanaka irekitzeko defentsa-misio bat martxan dago"
Misio hori "herrialde europar eta ez europarrekin" egin beharko litzateke, "behin gatazkaren faserik kritikoena amaitutakoan". Estatuburuak zehaztu duenez, planak "laguntza helburu baketsua" izango luke, eta hainbat ontzi mota "eskoltatzea" izango litzateke bidea, "gasa eta petrolioa" berriro Ormuzetik igaro ahal izateko. Bestetik, G7 herrialdeek ez dute momentuz erreserban daukaten petrolioa askatuko, nahiz eta ez duten baztertzen etorkizunean erabaki hori hartzea.