Nola jakin zer dakien Facebookek zuri buruz
Mark Zuckerberg Facebooken sortzailea datuen filtrazio eskandaluan murgilduta dago orain, Cambridge Analytica konpainiak sare sozial horretako 50 milioi konturen baino gehiagoren datu pertsonalak bildu dituela jakin denetik. AEBko 2016ko hauteskunde presidentzialen emaitzan eragiteko eta boto-emaileen erabakia manipulatzeko egin zuen datu bilketa enpresak.
Momentu horretatik aurrera, datuen babesaz kezkaratu dira erabiltzaile asko, besteak beste, Facebookek zer eskuratzen duen eta zer saltzen duen jakiteko. Erabiltzaileen datuak, hein handi batean, horien onespenarekin jasotzen ditu, Pribatutasun Politika onartuz gero.
Zein informazio du Facebookek?
Hori jakin nahi izanez gero, jarraitu pauso hauei:
Norberak ikus ditzake Facebookek dituen datuak, zein motatako datuak erabiltzen ari diren jakiteko. Horretarako, kontu ezarpenetan sartu behar da “Kontuaren Ezarpen Orokorrak” atalean, eta “Zure datuen kopia bat deskargatu” esteka bilatu bertan.
Minutu gutxiren buruan, datuak deskargatzeko esteka helduko zaizu. Bertan, .zip artxibo konprimatu bat egongo da, norberaren jardueraren araberako tamaina izango duena. Deskonprimatu ostean, bost karpeta aurkituko dituzu izen hauekin: “Argazkiak”, “Bideoak”, “Mezuak”, “Index” eta “Html”.
“Index” karpetak edukiak era ikusgarrian eskaintzen ditu, “Bideoak” izenekoak erabiltzaile bakoitzak sare sozialera igo dituen bideo guztiak ditu, “Argazkiak” karpetan berdina; Facebookera igotako argazki guztiak daude (besteak beste, argazkien geolokalizazioaren datuak ditu) eta “Mezuak” izenekoan erabiltzaileak bidalitako eta jasotako mezuen bilduma dago.
“Html” karpeta da enpresentzat garrantzitsuena erabiltzaileak sakonago ezagutzeko. Bertan, .html fitxategi batzuk daude, nabigatzailean zuzenean ireki daitezkeenak: “Ads”, “Apps”, “Contact_info”, “Events”, “Friends”, “Messages”, “Photos”, “Security”, “Timeline” eta “Videos”.
Ads
Bakoitzaren inguruko irudia nolakoa den jakiteko balio du “Html” karpetak. Ads artxiboak erabiltzailea eta iragarkiak nola lotzen diren ikus daiteke. Facebookek sortutako zerrenda ageri da fitxategi horretan, erabiltzaile bakoitzari zein motatako publizitatea bidali zehazteko irizpideekin. Bestalde, sare sozialak badaki zein iragarkitan egon zaren interesaturik (“Iragarkien historia” ikusi behar da hori jakiteko), eta batek bere jardueran zein iragarkiren gainean egin duen klik erakusten du.
Leku berean, zenbat enpresak eskuratu duten zure profilaren informazioa erakusten du Facebookeko fitxategiak “Zure kontuaren informazioa dute” atalean.
“Html” karpetan jarraituz gero, sare sozialean egindako saio guztien jarduera-zerrenda dago “Security” fitxategian; saio bakoitza zein egunetan eta ordutan eta zein gailu eta nabigatzaile erabiliz egin den ikus daiteke hor. Horrez gain, segurtasun atalean egindako aldaketa guztien erregistroa dago hor.
Facebooken dituzun kontaktuak eta haiekin izandako elkarrizketak ere publikoak dira. Izan ere, mugikorraren bidez kontatuen zerrendara sartzeko baimena ematen denean (lagunak bilatzeko, esaterako), mugikorrean dituzun kontatu guztiak gordetzen ditu. “Contact_info” artxiboan daude guztiak ikusgai.
Noiztik gara lagun? Galdera horri ere erantzuteko gai da Fabebook. “Friends” dokumentuan gordetzen ditu zure lagun guztien izenak, noiz egin zineten adiskide sare sozialean, eskaera, onarpen eta ezeztapen data. Azkenik, zure jarduera osoak timeline bat dauka, izen bereko karpetan; bertan izena eman zenuenetik gaur egunera arte zer egin duzun jasotzen du.
Cambridge konpainiak nire datuak erabili ditu?
Bere irudia garbitzearren, Facebook galdera horri erantzuten hasi da jakinarazpenen bidez. Cambridge Analyticak zure datuak erabili dituen ala ez jakin nahi izanez gero, jakinarazpen atalean argituko duzu, “This Is Your Digital Life” izeneko toki bat debekatu duela esanez, leku horrek erabiltzaileen datuak partekatu baitzituen baimenik gabe. Gainera, mezuak esteka bat bidaltzen dizu zure datuak nora joan diren jakin dezazun.
Facebooken jakinarazpena jaso ezean eta zalantzak argitu nahi izanez gero, Facebookek web orrialde hau jarri du hori baieztatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Teslak Cybercab aurkeztu du, robotaxi autonomoen aldeko apustua
Teslak Cybercab aurkeztu du ostegun honetan, robotaxi autonomo gisa funtzionatzeko diseinatutako bi plazako ibilgailu elektrikoa. Autoak ez du bolanterik, ezta pedalik ere, eta konpainiak garatutako gidatze sistema autonomoaren mende dago erabat. Teslak 45 ibilgailuko lehen serie bat merkaturatu du (Texasen eta Floridan zerbitzua eskaintzen ari dira jada), baina konpainiak robotaxia pixkanaka zabaltzea aurreikusten du, AEBko beste eremu batzuetara heltzeko.
Robotak, neurrira: adinekoentzat beren-beregi diseinatutako teknologia garatu dute Nafarroan
Robotika Erronkak izeneko egitasmo aitzindariaren atzean Nafarroako Gobernua eta ADACEN daude. Helburua da desgaitasuna duten adinekoen autonomia eta bizi-kalitatea hobetzea, robotika erabilita. Berritasun nagusia: erabiltzaileak eta euren familiek gidatzen dute robotaren garapena. Horrela, teknologia pertsonari egokituko zaio, eta ez alderantziz.
Instagramek mugatu egingo ditu adimen artifizialaz sortu diren eta identifikatu gabe dauden erabiltzaileen profilak
"AA sortzailea" etiketaren ordez "AAk sortutako profila" etiketa erabiliko du aurrerantzean aipatu sare sozialak. Neurriak ez die eragingo edukia sortzeko edo editatzeko orduan adimen artifizialaren tresnak erabiltzen dituzten erabiltzaileei.
Gure eguneroko bizitzan txertatuko den robotikarik garatuena Txinako nazioarteko biltzarrera iritsi da
Azken erakusketetan ping-ponga jokatzen, dantzatzen eta borrokatzen aurkeztu dituzte robotak. Oraingoan, ikuskizuna emateaz harago, robotak lan egiteko gai dira, etxean zein fabriketan. Roboten salmentak nazioartean lau bider handitu dira; Unitree enpresa Shanghaiko burtsan estreinatu da aste honetan. Urte gutxi barru gure egunerokoaren parte izango direla ziurtatzen dute.
"Aura farmeatzea", sare sozialetako lehiaketa birala
“Aura farmatzea” zerbait behin eta berriz edo neurriz gaindi egitea da, “aura” irabazi eta pilatzeko; hau da, besteen aurrean presentzia, estiloa edo errespetua erakusteko. Lehiakide bakoitza saiatzen da ahalik eta ekintzarik ikusgarriena egiten edo presentzia handiena erakusten, aurkariak baino “aura” gehiago lortzeko. Hala ere, alderantziz ere funtzionatzen du: eroriko batek, huts egite batek edo une lotsagarri batek “aura” galtzea ekar dezake. Eta zuk... ezagutzen al zenuen moda berria?
Adimen artifizialarekin egindako kartel gehienek antzeko itxura dute
Kartelgintza sektorean ere gero eta ohikoagoa da tresna hori erabiltzea, merkea eta erraza baita. Publizitate adituen arabera, ordea, adimen artifiziala erabiltzea kaltegarria izan daiteke markentzat.
Sonyk 2028a baino lehenagoko diskoen ekoizpena mantenduko du, baina fabrikazio-mugekin
Konpainiaren azalpenen arabera, garatzaileek lehendik editatutako bideojokoen disko fisikoak eskatzen jarraitu ahalko dute, lantegiek euren fabrikazio-gaitasuna asko murriztuko duten arren.
Eusko Jaurlaritzak ordenagailu kuantikoa enpresen eskura jarri du: "Ilara luzea daukagu"
Basque Quantum (BasQ) aliantzak gidatuta, sarbide protokolo bat zehaztu dute enpresa eta erakunde publikoen sarbidea errazteko.
Europako Justiziak Googleri ezarritako 4.125 milioi euroko isuna berretsi du
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak ezetsi egin du Googlek jarritako errekurtsoa, eta zigortu egin du konpainia Android sistema eragilearen bidez nagusitasunezko posizioaz abusatzeagatik.
PlayStationek bideojoko berrien disko fisikoak ekoizteari utziko dio 2028an
Enpresak kontsumo-joera berrietara egokitu nahi du, eta "baliabide digitalen aldeko joera disko fisikoena baino askoz handiagoa" dela adierazi du.