Euskal kultura, hamazortzi egunez dir-dir Bilbon
Loraldia Festibalaren 8. edizioa aurkeztu dute gaur, asteazkenarekin: martxoaren 7tik 27ra egingo dute, Bilboko hamabost espaziotan.
Aurrera begira, sorkuntzarekin lerratuta, bizi den jaialdi honek, dena dela, Bernardo Atxagaren lehen liburura, Etiopia-ra, jo du aurtengo edizioko leloa, Hautsi zen anphora!, aukeratzeko.
Duela lau hamarkada, Atxagaren liburu hartatik abiatuta, Ruper Ordorikak lan horretako hainbat poema kanta bihurtu zituen eta Hautsi da anphora diskoa aurkeztu zuen. Orain, Korrika Kulturalaren eta Loraldiaren elkarlanari esker, berriz taularatuko dute ikuskizuna Ruper Ordorika & Mugalarisek, Bernardo Atxagak gaurko begirada literarioa irakurtzen duen bitartean. Martxoaren 11n izango da lehen emanaldia Loraldian, Euskalduna jauregian, eta Korrika Kulturalak biran eramango du gero ikuskizuna Euskal Herrian zehar.
Musikarekin jarraituta, martxoaren 16an, Laboa. Lekeitiotik hegan ikuskizuna izango da gozagai: Ensemble Kuraiak musika garaikidea eskainiko du, Elektrartek arte bisuala proiektatuko du eta Maddi Oihenartek abestuko du; martxoaren 23an, Belar hostoak. Walt Whitman eskainiko dute Amaia Lasak eta Urbil Artolak; martxoaren 26 eta 27an, Unisonoa obra esperimentala aurkeztuko dute Ixiar Rozasek, Ainara LeGardonek eta Rafael Martínez del Pozok; azkenik, martxoaren 26an bertan, Muguruza Mani-fest kontzertuak Fermin Muguruzaren ibilbide musikala ospatuko du Kafe Antzokian, Juantxo Arakama & Asmathic Banden, La Basu & Basatiaken eta Nerea Erbiti, Ion Celestino eta Eskola Ergatiboaren eskutik.
Antzerkia
Loraldiak Mira-hadi. Eulalia Abaitua andre-begietan lehen euskal emakumezko argazkilariari buruzko ekoizpen propioa estreinatuko du martxoaren 15ean, Arriaga antzokian.
Dantza
Haatik konpainiak Ur koreografiak ikuskizuna estreinatuz ospatuko du hamargarren urtemuga. Koldo Izagirreren gidoia, Pascal Gaigneren musika eta, interpretatzeko laguntzaile gisa, Olatz Beobideren lana ditu dantza pieza honek euskarri. Martxoaren 19an egongo da ikusteko aukera, Guggenheim Bilbao Museoko atrioan.
Gainera, MugMus laborategiak eta Alaia Martinek Garaiz: 60 t.m. lana sortu dute, eta martxoaren 24an eskainiko dute Azkuna Zentroan.
Amaitzeko, martxoaren 25ean, Aukera dantza konpainia Arriaga antzokiko oholtzara igoko da, Migratzaileak ikuskizun berria aurkezteko.
Literatura
Irati Jimenezek Euskal Literaturaren historia sobrenatural bat ikuskizuna eskainiko du martxoaren 17an, eta, martxoaren 18an, Hedoi Etxartek Sortaldekoak liburua aurkeztuko du Broken Brothers Brass Banden eta Xabier Erkiziaren laguntzaz.
Martxoaren 27an, Loraldia Festibalaren azken egunean, literatura, musika eta bertsolaritza uztartuko dituzte Alaine Agirrek, Oihana Bartrak, Nerea Ibarzabalek eta Olatz Salvador musikariak. Agirrek Gerorik balego testua prestatu du, eta hortik tiraka sortu dute ikuskizuna protagonistok.
Artea
Juan Carlos Eguillor 2011n zendutako artistari begiratu diote aurtengo Loraldiaren arduradunek: Bira espazioan (Erronda kalea), erakusketa bat paratuko dute, artistak Ruper Ordorikaren Hautsi da Anphora diskorako egin zuen azaletik abiatuta.
Martxoaren 20an, Xaloa Ipiña artistaren erakusketa ikusteko aukera izango da Marzana arte galerian, Xendarineko Ahizpen ahotsek lagunduta.
Loraldia Terminala
Martxoaren 12an Zorrotzaurreko uhartean, La Terminal espazioan, gazte sormenak bere uzta erakutsiko du: grafitia, beatboxa, popa eta musika elektronikoa, antzerkia, DJ, teatroa…
Zure interesekoa izan daiteke
Otsailaren 7an hasiko da Arabako Bertsolari Txapelketa, 18 bertsolarirekin
Martxoaren 28an jokatuko den finalerako sei txartelak eskuratzeko, bi fasetan lehiatuko dira bertsolari arabarrak, eta guztira bost saio eta finala izango dira.
Igandean hasiko dira aurtengo maskaradak, Irurin eta Ozazen
Urtarrilaren 18tik apirilaren 26ra, 15 saio egingo dituzte Zalgize, Mendikota, Ozaze eta Iruriko gazteek.
Indarkeria matxista "normalizatuta" dago ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen euskal sektoreetan
(H)emen Elkarteak eta EAB Euskal Aktoreen Batasunak bultzatutako ikerketa batek agerian uzten du ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen sektoreetan "indarkeria matxista ez dela kasu isolatuen emaitza, baizik eta sektorearen egiturarekin lotutako errealitate sistemikoa".
"Linguae Vasconum Primitiae" euskaraz inprimatu zen lehen liburuak azken eguna du Euskal Herrian
Bernat Etxeparek 1545ean idatzitako lana, euskaraz argitaratu zen lehen liburua, Bordelen izan da ikusgai. Frantziako Liburutegi Nazionalak du liburuaren kopia bakarra, eta azken hiru hilabeteetan Baionako Euskal Museoan izan da ikusgai. Hainbat erakundek eta hautetsik bertan uzteko eskatu badute ere, Parisko liburutegira itzuliko da, hiru urtez ilunpean gordeta edukitzeko.
Errobik azken kontzertua eman du Donostiako Victoria Eugenia Antzokian
Anje Duhalde eta Mixel Ducau buru dituen talde lapurtar historikoak bere azken zuzenekoa eskaini du Donostiako Victoria Eugenia Antzokian. Errobi taldea euskal rock progresiboaren aitzindari bihurtu zen 70eko hamarkadan. Iaz hasi zuten Errobiren 50. urteurrena ospatzeko agur-bira, eta arrakasta handia izan dute Euskal Herriko hainbat herritan. Astearte honetan, abenduaren 30ean, amaituko dute ibilbide oparo hori, sarrera guztiak agortu dituen kontzertu batekin.
Hauek izan dira kultura arloko urteko albiste nagusiak
2025. urteak sekula ikusi gabeko bideak ireki ditu euskal musika industrian. Bukatzera doan urte hau sold outen eta kontzertu handien urtea izan zela gogoratuko dugu ezinbestean.
“Itzalaldia”, “soldadutza”, “flotilla” eta 2025ean “desiraungi” diren beste hitz batzuk
UZEI terminologia eta lexikografia zentroak bukatzear den urtean ahoz aho ibili diren 25 hitz aukeratu ditu. Joan den astean, “muga-zerga” aukeratu zuten urteko hitz bezala UZEIk berak eta Euskaltzaindiak.
Aitor Etxebarriazarragak jantzi du txapela
Onintza Enbeita izan du lehiakide buruz burukoan, eta puntu erdiko aldea izan da bien artean: 1.163 puntu jaso ditu lehen sailkatuak eta 1.162,5 bigarrenak. Bizkaiko laugarren finala zuen gaurkoa bertsolari gernikarrak.
Pantxoa eta Peioren bigarren agur-kontzertua: 2027ko urtarrilaren 9an BECen!
Bikoteak bere ibilbideari amaiera emango dio bi kontzerturekin BEC!en: urtarrilaren 10ekorako sarrerak ordu gutxitan agortu ziren eta bigarrena iragarri dute orain: 2027ko urtarrilaren 9an.
“Muga-zerga” izan da aurtengo hitza Euskaltzaindiarentzat eta UZEIrentzat
“Atzerriko produktuei aduanan ezartzen zaien zerga” adiera duen izena aukeratu dute Akademiak eta UZEI terminologia eta lexikografia zentroak urteko hitz gisara. “Aduana-zerga” Euskaltziandiaren Hiztegiak jasotzen duen forma baliokidea “askoz gutxiagotan” erabili da.