Laino, behe-laino, mendebal-laino, izar-laino, mendi-laino, arrasta-laino, arraxina-laino… Zinema-laino!
Aurrera doa Canneseko Zinemaldia, gureek setiatu duten zinema festa-merkatu-azoka-erakusleiho-ametsetako eta amesgaiztoko fabrika. Han desira guztiak bete ahal izaten dira eta aldi berean…zapuztu. Ez tristatu, otoi, euskal zinemagileek, programatzaileek, jaialdi zuzendariek, ekoizleek, saltzaileek zein erosleek ez dute atzera pausorik eman Kostalde Urdinean. Ezta abiada hartzeko ere.
Bihar, ostirala 18an, Merkatuan ireki berri den Fantastic Pavillion, non planeta honetako beldurrezko zinemaldirik garrantzitsuek ospatzen dituzten bere akelarre zeluloidezkoak, Euskal Fantasiaren gaineko mahai inguru/mintegi/topaketa egingo da, Paul Urkijo banderadun hautaturik. 21ean, aldiz, txanda egokituko zaio Euskal Herrian eta hemengo jendearekin Carlota Peredak filmaturiko La ermitari. Lehenbiziko irudiak dastatuko dituzte gonbidatuek. Egun berean, La Croisetteren beste puntan, Espace Miramar delakoan, Irati Gorostidik Contadores defendatuko du La Semaine de la Critique sailean, mugarik onartzen ez duten epaile, ikusle eta aukeratzaileen aurrean. Ordurako, Alex de la Iglesiaren 30 monedas telesailaren bigarren denboraldiaren berri izango dute zorioneko hainbatek. Igandean, Bilboko Zinebi jaialdiak babestu egingo du, munduko zenbait zinema programatzaileren aurrean eta Gijongo zine festarekin konplizitate erabatekoan, etorkizun handiko bi proiektu, horietako bat ere, Donostiako Giza Eskubideen zinemaldian kasik irabazi zuen Cabeza y corazón lan berealdikoa aurrera atera zuen Doxa ekoiztetxearen azken-aurreko atrebentzia, bai eta balentria ere, Larraitz Zuazoren Itoiz, Udako Sesioak…. Asteartean, jai: festa itzel baterako jaso dugu gonbita, Zinebik berak antolatua…
Ez, Kosta Urdinean eta Montecarloraino dauden ziento bat kurbetan ez ohi da lainorik. Ez behe-lainorik, ez mendebalde-lainorik. Inguruotan zaudela, zera ematen du, goizeko seietan-edo, norbaitek, zerbaitek, jainkok, jainkosak, deabruk, demoniok, piztiak, auskalo zeren/noren esklabo batek eguzkia pizten du eta zeruan iltzatu. Gaueko hamarrak pasatuta, berriz, beste auskalo nork/zerk/berorrek itzali egingo du.
Ez, normalean, Itsas Alpeetatik ere ez da lainorik jaisten, ez du hondartzetako harea bustitzen, ez du inor, ezer mehatxatzen. Ez, han ezer gutxi balioko lukete, Euskaltzaindiaren Hiztegi Orotarikoan klik azkar eta bakar batez aurkitzeko hain errazak diren laino hitzaren gaineko 527 sarrera ezberdinek.
Alta, zer litzateke zinema lainorik pe? Horretaz egin genuen batzuek hitz –ez-aspertu eta lainotsu bat bi filmek bultzaturik, bi lan interesgarriren eraginpean. Zeintzuk ote? Bilboko FANTen ikusi genuen Aitzol Saratxagaren Lanbroa film laburra eta gure etxe ondoko hainbat zinema ez hain korrientetan eskaintzen duten Martin Scorsesek ekoizturiko Joanna Hoggen The Eternal Daughter, bertan Tilda Swintonek paper bikoitza egiten duelarik, alabarena eta amarena.
Bietan, lainoa paisaia, lainoa protagonista, lainoa mehatxua.
Aitzol Saratxagak ederki erabiltzen du euskal mendi/soro/oihan/landa/baserriko ikonografia eta iruditeria beldurrezko lan onetan hezurretaraino sartzen zaigun izu heze bera sumatu dezagun. Eta ez darabil bakar-bakarrik euskal plastika bisuala, baizik eta pelikuletan eta urteetan zehar gure egin dugun nazioarteko, infernuarteko hori: etxola isolatu batean bizi zara, aspaldian amore emandako aitaren konpainian. Basoa hor dago, kanpoan. Beti zelatan, beti erne, erasoa prestatzen… Aitzol ez da, inolaz ere, hasiberri bat. Eskarmentu primerakoa du, aitzitik. 20.000 especies de abejas, Cinco lobitos edo Imanol Ortiz Lopezek zuzendutako Alumbramiento (Bilboko FANTen ikara eta ausardia handiko beste sorpresa bat) bezalako proposamenetan da lan egina.
The Eternal Daughterrek, berriz, estu eta galant heltzen dio ipuin gotiko onenei dagozkien estiloari, erritmoari. Hor nonbait existitzen (bide) den mundu horretatik urrun/at dagoen hotel batean, minez den emakume batek aurkitzen du aterpe. Kanpoan, lainoak besarkaturiko jardina. Barrualdean, desolamendua…
Bai, Cannesen lainorik ez. Gurenenean eta gure zeluloidezko barne paisaian, aitzitik, laino-jatsi, laino-koska, laino-narras, zinema-laino maitatua…
Zure interesekoa izan daiteke
Musika proiektuei bideratuko diete Durangoko Azokaren Sormen Beka aurten
Euskarri fisiko zein digitalean bi lan baino gutxiago argitaratu dituztenek hartu ahalko dute parte deialdian, irailaren 21a baino lehen. 15.000 euroz lagundutako lana euskarazkoa izango da, hitzik badauka, eta 2027ko Durangoko Azokan aurkeztuko da emaitza.
"Fantasia eta arrazoia": Goyaren artelan handiak biltzen dituen erakusketa, Arte Ederren Gasteizko Museoan
Gerraren hondamenak, Tauromakia, Burugabekeriak eta Kapritxoak dira, besteak beste, Francisco de Goyaren lau sail nagusietakoak. Erakusketa 2027ko otsailera bitarte egongo da Arte Ederren Gasteizko Museoan. Bestetik, Donostiako San Telmo museoan Goya protagonista duen erakusketa bat dago.
Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azokak “arnas-unea eta sorkuntzaren plaza” irekiko ditu
Ekainaren 6an, Euskal Liburu eta Disko Azoka egingo da Lapurdiko udalerrian, zazpigarrenez, Baltsan elkartearen eta Argia komunikabidearen ekimenez. Beñat Oihartzabal hizkuntzalaria omenduko dute.
Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Humanitateak, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria
Donostiar artistaren “nazioarteko proiekzioa eta arte garaikidearen berrikuntzan egindako ekarpen erabakigarriak” aitortu ditu sariaren epaimahaiak. Uztailean emango diote golardoa, Maddi Alberdi San Martin Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Gazte Sariaren irabazleari bezala.
Alejandro Gonzalez Iñarrituren hitzaldia astelehenean BBK Aretoan, 'Carne y Arena' erakusketaren inguruko jardueren barruan
Hitzaldia 19:00etan izango da, eta sarrerak eskuragarri daude jada, doan. Mexiko eta AEB arteko mugako migratzaileen eta errefuxiatuen esperientzia eta testigantzetan oinarritutako 'Carne y Arena' murgiltze esperientzia EITBko 5. platoan dago ikusgai martxoaren 16tik ekainaren 20ra arte.
2028rako Veneziako Biurtekoan espazio propioa izateko lanean ari da Euskadi
Hala iragarri du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariordeak eta Kultura sailburuak Venezian egindako ekitaldi instituzionalean. "Aurrera egin nahi dugu, eta gure helburua da euskal sorkuntza artistikoa nazioarteko erakusleiho horretan etengabe proiektatzea", gaineratu du.
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko du Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.