Mo Yan: Txinaz ikuspegi magiko eta errealista emateagatik, Nobel saria
2012ko Literaturako Nobel saria Mo Yan idazleari ematea erabaki du Suediako Akademiak, bere idatzietan ''ipuinak, historia eta egungo gizartea uztartzeko gaitasuna'' erakutsi duelako.
Guan Moye da haren benetako izena (txinatarrez ''ez hitz egin'' esan nahi du, zentsura salatzeko)
1955ean jaio zen Guan Moye, nekazaritza giroko familia batean. Kultura Iraultza piztu ondoren, 12 urte zituela, eskola utzi zuen, eta nekazaritzan eta lantegi batean aritu zen lanean. 1976an, Askatasunerako Herri Armadan eman zuen izena, eta orduan hasi zen idazten.
Lehen ipuina aldizkari batean kaleratu zuen, 1981ean. Arrakasta urte batzuk geroago lortu zuen, Touming de hong luobo (1986) eleberri laburrarekin.
"Bere gaztaroko bizipenak jaioterriko giroarekin uztartu ditu'', Nobel saria eman dion epaimahaiak azpimarratu duenez, eta hori bereziki adierazgarria da Hong gaoliang jiazu (1987) lanean. XX. mendean girotutako bost kontakizun biltzen ditu, eta orduko gizartea du hizpide: lapurren giroa, Japoniaren okupazioa eta orduko nekazariek bizi zuten egoera latza, besteak beste. Zhang Yimou zinemagileak pantaila handira eraman zuen lana.
''Egungo txinatar gizarteari egindako kritikagatik subertsibotzat'' jo dituzte idazlearen zenbait lan, bereziki Tiantang suantai zhi ge (1988) eta Jiuguo (1992) lan satirikoa. Polemika piztu zuen beste bat 'Fengru feitun' (1996) da, XX. mendeko Txinaren erretratua.
Shengsi pilao (2006) eleberrian, umore beltzera jo zuen idazleak, eta Tanxiangxing (2004) lanean, berriz, gizakiaren krudelkeria salatu zuen.
Wa (2009) da Mo Yanen orain arte kaleratu duen azken lana.
Bere argitalpenak ingelesera, frantsesera, alemanera eta gaztelaniara itzuli dituzte.
Zure interesekoa izan daiteke
Literatura plazara aterako dute Oiartzunen ostera ere
Martxoaren 9tik 28ra, Literatura Plazara egingo dute Oiartzunen, laugarrenez, eta euskal literaturaren inguruko zortzi hitzordu jarri dituzte antolatzaileek, 1545 argitaletxeak.
Emakume idazleek presentzia irabazi dute: ahots, gorputz eta gai berriak ekarri ditu feminismoak
Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.
António Lobo Antunes portugaldar idazlea zendu da
Portugalgo literaturaren izen erraldoiak, inkontzientearen eta memoriaren biltzaile eta idazkariak, 83 urte zituen. Euskaraz, “Gauzen ordena naturala” irakur daiteke.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles sarituko ditu
Gaur, asteartearekin, hasiko da Bilboko literatur jaialdia, eta hilaren 28ra arte iraungo du. Aurten, Gerediaga Elkarteari, Durangoko Azoka antolatzaileari, eta Valerie Miles idazle eta editore estatubatuarrari eskainiko dizkie ohorezko sariak.
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.
Xabier Montoiak "Bakea, bakea" eleberria aurkeztu du
Inazio Osa 43 urteko donostiarrak hondamendia biziko du ama hiltzean, "baina laster ikasiko du oker dagoela oso, deskalabrurik handienean ere beti baita posible zuloan beherago erortzea, are eta zoritxar handiagoak etortzea".
'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa Euskal Abertzaletasunaren Museora iritsi da, Bilbora
Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak Lauaxeta, ametsen egilea erakusketa ibiltaria izango du ikusgai Sabin Etxean, Bilbon, martxoaren 12ra arte. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatu du erakusketa, museoarekin lankidetzan, Esteban Urkiaga Lauaxeta euskal olerkari eta idazlearen jaiotzaren 120. urteurrena gogoratzeko.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles idazlea sarituko ditu
Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdiaren 19. edizioa otsailaren 24tik 28ra egingo dute. Literatura eta argitalpen esparruko hogeita hamar bat sortzailek parte hartuko dute, eta “datozen egunetan” iragarriko dute programazioa.
Doinuelek 2026ko hitzorduak aurkeztu ditu
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.