Isidro Valcarcel Medinaren zorakeria ederrak
1972ko Iruñeko Topaketetan, Isidro Valcarcel Medinak eleberri bat moldatzeko proposamena aurkeztu zion publikoari. 43 urte geroago, Nafarroako Zinema Dokumentalaren Jaialdiak artistaren lana berreskuratu du, "Heterodocsias" sekzioan, gutxien zabaldutako zinemari buruz. Lehendabizi, N escribiré arte con mayúscula ikusi ahal izan zuen publikoak, Luis Deltrellek eta Miguel Alvarez-Fernandezek egindako dokumentala Valcarcelen lanari buruz. Baina momentu historikoa La celosiaren proiekzioan heldu zen. Oraingoan, ihesaldia txikiagoa izan zen, eta jende gehiagok eutsi zuen pantailaren aurrean.
Pelikula erraz bat izatetik urrun dago La celosía. Bere autore zinematografikoak esaten duenez, "liburua pantailara eramatearen ondorioa" da, hitzez hitz. Inork ezin du esan Valcarcelek ez zuenik egin. Alain-Robbe Grilletek idatzitako liburuko testuak ikus daitezke pantaila zurian, letra beltzez. Hori bai, ez edozein moduan. Testu batzuk gazteleraz daude; beste batzuk, jatorrizko hizkuntzan, frantsesez. Beste testu batzuk lokutatuta daude bi hizkuntzetan; audioak, gainjarrita edo ulergaitzak. Azken finean, disoziazio momentu asko daude, eta ezinezkoa da pelikula jarraitzea liburua irakurtzen ariko bagina bezala. Aldiz, harridura sentituko dugu askotan, edo leitmotiv ugariek sortzen diguten efektuaz harrituta egongo gara. Liburuaren elementu batzuk errepikatzen ditu pelikulak, esaterako, "bananondoen masa berdea", "ehunzangoa horman" edo deskripzio arkitektonikoak. Planoen luzaera, beraz, estetikaren nahierara geratzen da.
Bigarren mailakoa baztertzen du, eta garrantzitsua nabarmentzen du, betiere bere irizpidearen arabera. Hori probokazioa da askorentzat, 1972an zein 2015ean. "Sormen monokordearen aurrean", Isidrok oso lan ezberdina osatzen du, baina batez ere, hausnarketarako gonbita egiten duena.
9 sekuentzia pantailari buruz
Bere lana eta presentziaz gain, Valcarcelek pantailaren inguruko hitzaldi bat oparitu zion Punto de Vistako publikoari. Zinemaren elementu nagusia izan arren (sabana zuri hori, geldirik, irudiak mugimenduan proiektatzeko lekua), pantaila ez da inoiz pentsatua edo aldatua. Baina euskarria ez da hutsala: entitate autonomoa da berez, aukera espresibo askorekin. Zinemagileen "erosotasunaren" aurrean (pantailaren ezaugarriak onartzen dituzte, eta soilik "zooma edo fokoa bezalako txikikeriez" kezkatuta daude), Valcarcelek pantailarekin artea egitea aldarrikatu zuen: mugimendua, kolorea, itxura, testura eta abar zalantzan jarriz. Zinemak pantaila behar du, eta zinemazaleak pantailaz konturatu behar dira. Proposamena, beste behin, erradikala da. Hausnartzeko gonbita. Zorakeriak behar ditu zinemak. Baina nor izango da artearen egia faltsua zalantzan jarriko duena?
Zure interesekoa izan daiteke
Estibaliz Urresola Solaguren: “Zinema pantaila ispilu bat bezalakoa da”
Laudioar zinemagileak erreferenteen gorazarrea egin du “M8 - Ikusi eta Izan” EITBk sustatutako ekimenean. Hiru minutuko fikzioan, 26 euskal emakume zuzendariren filmen txatalak josi ditu, erreferente feministei eta zinemaren munduari buruzko hausnarketa egiteko. Estibaliz Urresola Solagurenen (20.000 especies de abejas, Cuerdas…) ikus-entzunezko pieza Primeran plataforman ikus daiteke.
Zinemaldiaren zuzendari berria aukeratzeko lehiaketa publikoa hasi da
Jose Luis Rebordinosek 2026ko abenduaren 31n utziko du zinema jaialdiaren gidaritza, eta haren ordezkoa “goi mailako unibertsitate titulua, ingeles maila handia eta euskaraz nahiz gaztelaniaz komunikatzeko gaitasuna dituen pertsona bat” izango da.
AEBko aktoreen sindikatuak bultzada eman dio "Sinners"i
Oscar sarietarako bi aste falta direla, banpiroen dramak film onenaren saria irabazi du bart SAG-AFTRA Hollywoodeko aktoreen sindikatu nagusiaren sarien 32. edizioan. Michael B. Jordanek aktore onenaren saria jaso du 'Sinners' filmean egindako lanagatik, Leonardo DiCaprio (One Battle After Another), Ethan Hawke (Blue Moon), Jesse Plemons (Bugonia) eta Timothée Chalameten (Marty Supreme) aurrean. Emakumezkoen atalean, Jessie Buckley irabazi du saria, Hamnet filmean egin duen paperari esker.
Alauda Ruiz de Azua: "Ametsetako gaua da"
Barakaldar zinemagilea pozik agertu da "Los domingos" filmak bost Goya sari irabazi eta gero.
Jose Ramon Soroiz: "Puztuta, bete-bete eginda nago"
Legorretar aktoreak gizonezko aktore protagonista onenaren Goya saria irabazi du Bartzelonan, "Maspalomas" filmean egindako lanagatik.
Nagore Aranburu: "Poz-pozik nago"
"Los domingos" filmean egindako lanari esker antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren Goya saria jaso berritan, azpeitiar aktorearekin hitz egin dugu. "Oso gauza politak pasatu zaizkit, eta oso eskertuta nago", esan du.
Ibone Bengoetxea harro agertu da Goya sarietan euskal zinemari egindako aintzatespenagatik
Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Kultura sailburuak sektorearen talentua eskertu du, eta hori bultzatzen duen ekosistema nabarmendu du, erakundeen babesaz harago.
Euskal zinemak urte handia ospatuko nahi du gaur Bartzelonan
Euskal zinemako ekoizpen eta profesionalek Goya sariak irabazteko aukera izango dute gaur gauean, Espainiako Zinema Akademiaren galan. Guztira, 47 izendapen jaso dituzte, 28 kategorietko 23tan.
Euskal zinemak urte oparoa biribildu nahi du Goyetan
Espainiako Zinema Akademiak bere sariak emango ditu larunbat iluntzean, Bartzelonan. Euskal ekoizpen eta profesionalek 47 izendapen jaso dituzte, eta “Los domingos” eta “Maspalomas” filmek, esate baterako, Donostiako Zinemaldian abiatu zuten bide arrakastatsua osatu nahi dute.
Teddy hartza eta Sebastiane patroia, festan eta borrokan Berlinen
Iván & Hadoumek irabazi zuen Berlinen Teddy sari 40.a. Merezi duelako. Zergatik? Polita bezain mikatza delako. Eta pantailaratzen dituen galdera guztietarako erantzunik ez duelako.