“Ehun metro”, “Zergatik panpox”, “Hamaseigarrenean aidanez” eta “Oraingoz izen gabe” zaharberrituko dituzte
Hamaseigarrenean, aidanez (Anjel Lertxundi, 1985), Ehun metro (Alfonso Ungría, 1985), Zergatik panpox (Xabier Elorriaga, 1985) eta Oraingoz izen gabe (José Julián Bakedano, 1986) euskarazko film ertainak Donostiako Zinemaldian ikusiko dira irailean, Eusko Jaurlaritzak, Euskadiko Filmategiaren eta EITBren bitartez, zaharberritu eta gero.
80.000 euroko aurrekontua bideratu du Jaurlaritzak helburu honetarako, eta Boloniako L’Immagine Ritrovata laborategietan egiten ari dira. Hain zuzen ere, uztail hasieran Italiara joango dira euskal literaturaren hiru klasikotan (Hamaseigarrenean, aidanez Anjel Lertxundiren eleberria, Ehun metro Ramon Saizarbitoriarena eta Zergatik panpox Arantxa Urretabizkaiarena) eta Atxagak Borgesen ipuin batean inspiratuta idatzitako gidoian (Oraingoz izen gabe) oinarritutako pelikulen zuzendariak, zaharberritze lanak gainbegiratzera.
Irailean, Donostiako Zinemaldiko Klasikoak sailean emango dira lau lanok, eta EITBk Itzalak argitzen dokumentalean (Berde Produkzioak eta Koldo Almandoz) jasoko du pelikulen errehabilitazio prozesua.
Lanak zaharberritzeko, Espainiako Filmategian eta Euskadiko Filmategian gordeta dauden 35 mm-ko jatorrizko negatiboak erabiliko dira, Euskadiko Filmategitik azaldu dutenez: “Lehenik, material fotokimikoa garbitu egingo da, eta mekanikoki prestatu, digitalizatzeko. Bigarren fasean, denboraren joanak eragindako inperfekzioak desagerraraziko dira, betiere jatorrizko fitxategiaren benetakotasunari eusteko asmoz. Gero, kolorea eta soinua zuzenduko dira. Abuztuan amaituko dira lanak, eta Filmategiko teknikariek gainbegiratuta eta Eusko Jaurlaritzaren babespean gauzatuko dira”.
Filmen fitxak:
Zuzendaritza: Alfonso Ungría
Urtea: 1985
Iraupena: 55’
Ekoizpena: Irati Filmak SA / José Luis García Arrojo
Interpretazioa: Patxi Bisquert, Carlos Zabala, Klara Badiola, Aritz Sarria, Paco Sagarzazu, Joseba Apaolaza, Ramón Aguirre, Enrique Salaberria, Ramón Barea, Santiago Burutxaga, Ramón Balenciaga, Luis A. García, José María Txukarro, Gabriel Begiristáin
Gidoia: Alfonso Ungría
Argazkilaritza: Ángel Luis Fernández
Muntaketa: Juan Ignacio San Mateo
Musika: Juan José García Caffi
Zuzendaritza artistikoa: Joseba Garmendia
Zuzendaritza-laguntzailea: José Ramos Paino
Makillajea: Eva Maria Alfonso, Karmele Soler
Sinopsia: Hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasiera. Uda. Goizeko zortziak dira. Ion, ETAko militante bat, korrika doa, etsi-etsian, Donostiako Parte Zaharrean barrena; atzetik segika du polizia. Hiria esnatzen ari da, eta normaltasunez ekin dio egunari. Ihesi doan bitartean, Ionek bere bizitzaren historia ere aztertzen du. Eskolan, bere nortasunari uko egiteko eskatzen zioten. Oroitzapen horiek aitaren begiradarekin eta Madeleineren gorpuzkerarekin txandakatzen dira.
HAMASEIGARRENEAN, AIDANEZ
Zuzendaritza: Anjel Lertxundi
Urtea: 1985
Iraupena: 56’
Ekoizpena: Irati Filmak SA / José Luis García Arrajo, Jesús Acín
Interpretazioa: Felipe Barandiaran, Kontxu Odriozola, Mikel Garmendia, Esther Remiro, Pilar Lerma, Xabier Auzmendi, Kontxa Carmona, José L. Castañares, Federico Santalla, Ana Miranda, Mikel Aizpurua, Lourdes González
Gidoia: Anjel Lertxundi
Argazkilaritza: Ángel Luis Fernández
Muntaketa: Juan Ignacio San Mateo
Musika: Ángel Illarramendi
Zuzendaritza artistikoa: Joseba Garmendia
ZERGATIK PANPOX
Zuzendaritza: Xabier Elorriaga
Urtea: 1985
Iraupena: 55’
Ekoizpena: Irati Filmak SA / José Luis García Arrojo
Interpretazioa: Arantza Rentería, Juan María Segues, Igor Mendoza, Aizpea Goenaga, Elena Irureta, Idoia Arrizabalaga, Arantxa Urretabizkaia, Zuriñe Uriarte
Gidoia: Xabier Elorriaga
Argazkilaritza: Hans Burmann
Muntaketa: Juan Ignacio San Mateo
Musika: Amaia Zubiria, Pascal Gaigne
Zuzendaritza artistikoa: Joseba Garmendia
Soinua: José Ángel Pérez
Makillajea: Eva Alfonso, Karmele Soler
Zuzendaritza-laguntzailea: José Ramos Paino
ORAINGOZ IZEN GABE
Zuzendaritza: José Julián Bakedano
Urtea: 1986
Iraupena: 44’
Ekoizpena: José Julián Bakedano, Iñaki Aizpurua
Interpretazioa: Iro Landaluze, Félix Arkarazo, Elene Lizarralde, Eguzki, Luis Iriondo, Eskarne Aroma
Gidoia: Bernardo Atxaga
Argazkilaritza: Gabriel Beristain
Muntaketa: José Luis Berlanga
Musika: Antton Valverde, Peer Raben
Soinua: Matthew Launay
Zure interesekoa izan daiteke
Alejandro Gonzalez Iñarritu, irudiaren bardoa
Amores perrosekin goizetik gauera zinemagintzaren panorama inarrosi zuenetik Bardo (o falsa crónica de unas cuantas verdades) azken filmera arte, EITBren Bilboko egoitzan Carne y arena instalazioa erakutsiko duen mexikar zinemagileak ezinbesteko ibilbidea egin du XXI. mendeko autore zinemagintzan.
Robert Duvall aktorea zendu da, 95 urte zituela
Apocalypse Now eta Aitajauna filmetako aktore ospetsua igande gauean hil zen, Virginan, Luciana Duvall haren alargunak iragarri duenez. 2003an, Donostia saria eman zion Zinemaldiak.
Hemeretzi film lehiatuko dira Punto de Vista jaialdiaren Sail Ofizialean
Zinema Dokumentalaren Nafarroako Nazioarteko Jaialdiaren 20. edizioaren programazioa Benita Alain Berlinerren filmak irekiko du, eta Una película de miedok itxiko du.
Horrelakoa da “Cada día nace un listo”, Arantxa Echevarriak “La infiltrada”ren ondoren egin duen filma
Pelikula, “satira garratz bat”, Malagako zinema jaialdiko Sail Ofizialean aurkeztuko dute, lehiatik kanpo, maiatzaren 22an zinema aretoetan estreinatu aurretik. Cada día nace un listo, Arantxa Echevarría bilbotar zinemagilearen film berria, Malagako zinema jaialdian estreinatuko dute; martxoaren 6tik 15era egingo dute jaialdia. Echevarriak eta Patricia Campok idatzia, Hugo Silva, Susi Sánchez, Dafne Fernández, Jaime Olías, Ginés García Millán, Diego Anido, Markos Marín, Marina Ostolaza, Sofía Otero eta Javier Tolosa dira aktoreak, eta Belen Rueda, Pedro Casablancek eta Gonzalo de Castrok ere hartu dute parte. EITBren parte-hartzea du Lazona Zinemaren eta Lamia Produccionesen ekoizpenak. Echevarriaren seigarren film luzea da Cada día nace un listo (2026), Carmen y Lola (2018), La Familia Perfecta (2021), Chinas (2023), Políticamente Incorrectos (2024) eta La infiltrada (2024) lanen ondoren.
Argazki zuzendaria letra handitan agertzen denean…
El cuento de una noche de verano film labur onenaren Goya sarirako izendatutako lanean, Ion de Sosa donostiarra ibili da argazki zuzendari.
Asier Altuna: "Jendea hunkitu egiten da 'Karmele' ikustean"
Donostiako Zinemalditik eta Euskal Herriko areotatik pasatu eta gero, Karmele filma Primeran plataformara iritsi da. Asier Altuna filmaren zuzendariarekin hitz egin dugu, hori dela eta.
Batman, FANT zinema jaialdiaren ikurra
Fantasiazko zinemaren Bilboko jaialdia maiatzaren 8tik 16ra arte egingo dute aurten. Gotham Cityko superheroia Bilbori begira ageri da kartelean.
“Las hijas”, manipulazioaren aurkako borroka pantailan
Daniel Romero madrildar zinemagilearen lehen lan luzea Bizkaian filmatu dute, eta Yune Nogueiras, Jone Laspiur, Edurne Azkarate, Ainara Elejalde eta Ainhoa Larrañaga ditu protagonista, baita Karra Elejalderen parte-hartzea ere.
Euskal ekoizpenak protagonista, Goya sarietako izendatuen jaian
Goya sarietako izendatuen jaia egin dute Madrilen. Euskal produkzioek 47 izendapen dituzte guztira eta haien presentzia nabarmena izan da. Euskal zuzendari, ekoizle eta aktoreak irribarretsu ikusi ditugu alfonbra gorrian, pozik eta ilusioz beterik. Jai honekin otsailaren 28an Bartzelonan ospatuko den galarako atzerako kontaketa hasi da.
Euskal zinemaren industria etengabeko hazkundean dago, eta Euskal Herriko Zinema Eskolan nabaritu dute
Datozen urteetan arlo profesionalera salto egiteko asmoz, gero eta aktore gazte gehiago dago zine eskoletan. Euskal Herriko Zinema Eskolako ikasleek aitortu dute sektoreak bizi duen gorakadaren ondorioz etorkizunari itxaropenez eta motibazioz begiratzen diotela.