Biba Zinema eta Lege Berriak!

Pandemiatik hona zeharo, erabat, aldatu dira gure zinema ikusteko eta aretoetara joateko moduak.

Ez COVID-19K ez itxialdiak ez dute baina erru osoa izan, aspalditik ari baitziren mudatzen zinemarekiko gure harremanak. Telebistak gero eta handiagoak izaten hasi zirenetik, gero eta bereizmen zehatzagoa lortu zutenetik. Bazen ere gure etxeetako egoeraren kontu bat: joandako garaietan, oraingoak baino askoz ilunagoak ziren horietan, jendeak zinema zuen aterpe. Eta ez bakarrik kanpoan, ai, latza eta zakarra zelako bizitza eta saloi zinematografiko horien barruan, aldiz eta eskerrak, amets egitea posiblea zelako, sosa batzuen truk. Ez, aterpe fisikoaz ari natzaizue. Hotza egiten zuen gure gurasoen edo aitona-amonen etxeetan. Ez ziren ez erosoak ez gozoak. Sarri, sarriegi, bizpahiru familia bizi ziren pisu berean.. Eta pisu horietako askok ez zuten ez komuna ez bainu pribaturik, beste auzoekin partekatu beharrekoa baizik... Jendeak ez zuen nahi  etxe haietan orduak eta orduak eman. Zineman beroa egiten zuen eta eserlekuak ez ziren zur txarreko aulkiak besaulkiak baizik. Zineman bi pelikula segidan ikus zenezake, arratsalde osoa ematen zenuen bertan, etxetik merienda eramanda.

Gustura joaten zen jendea gordeleku horietara non, ametsak ere merkeak ziren.

Pasa hamarkadetan, jendeak ez zuen, ez, guk geuk egun ditugun horrenbeste estimulu. Futbola existitzen zen, egia. Zezenketak ere. Zirkua noizbehinka iristen zen herri eta hirietara. Baina ez zegoen gaur dauden horrenbeste kontzertu, horrenbeste erakusketa, horrenbeste taberna, horrenbeste... pantailarik (telebista ez zegoeneko denboraz ari naiz ni). Ez zegoen sare sozialik eta jende gutxik zuen telefonorik. Ez zegoen ez diru askorik...

Beraz, zinema zen pena (eta amodio) guztitatik libre sentitzeko gordeleku bakarra. Astelehenean bertan erreserbatzen ziren larunbat edo iganderako sarrerak. Txartel-leihatiletan, jakina eta ez telefonoz, ez online...

Antigoaleko denboraz, garaiez eta aroez ari naiz ni. Hobera egin du gure egoerak. Baita (badakit hau esatea ausart edo baikorregi dirudiela...) munduarena, gizartearena ere. Badugu mila kontu gure tarte libreak bete ahal izateko, kasik gainezka egin arte. Baditugu gutxi-asko dibertitzeko diru, denbora eta aukera adina... Aldatu dira ba zinemarekiko hartu-eman gureak.

Ez, COVID-19k ez du erru osoa. Ezta konfinamenduak ere. Baina bizimodua hankaz gora jarri ziguten bi gertakari horiek aldrebestu zituzten gure usadio hamaika. Tabernetan ere. Euskaldunon afari-meriendarako ohitura adoptatu zuten denok. Terrazetan eta tabernetako barretan. Oso gutxi ateratzen gara orain gauez; aitzitik, arratsa luzatzen dugu oro.

Hitza ere asmatu dugu gaztelaniaz: ‘tardeo’. Ez da zaila, nik uste, euskarara ekartzen... ‘hamaiketakoa’ eta ‘hamarretakoa’ esaten badugu ‘arratsekoa’ esan dezakegu, lasai asko...

Zinemara ere ez gara, jada, gauez joaten. Beraz, gaueko emanaldiak bertan behera utzi izan dituzte. Ostiralekoak eta larunbatekoak izan ezik. Beste aldetik, zinema programatzen dutenek probestu egiten dituzte jaietako bezperak ere. Beraz, jai egun handi bat suertatzen bada ostegun batean, normalean ostiraletan izaten diren estreinaldiak asteazkenera pasatzen dituzte...

Bai, aldatu da oso zinemarekiko gure atxikimendua. Kasu askotan, onerako. Plataforma askok ematen digute telesailak jatorrizko bertsioan entzuteko beta. Eta ohitu gara. Ondorioz, gero eta ugariagoak dira jatorrizko bertsioetan estreinatzen diren filmak. Eta ez bakarrik gutxiengo batentzat eginak diruditen pelikulak. Baita superheroienak ere. dinosauro erraldoiak protagonista dituzten horiek ere. Alde batetik, bertakook usatu garelako. Bestaldetik, gero eta handiagoa baita kanpotik etorritako ikasle edo zientzialari edo ikerlari edo irakasle edo eliteko kirolarien kopurua. Baita lur hau bizileku aukeratu duten familiena ere.

Indarrean ezarri dira inon idatziak ez diren zinema ikusteko lege, arau, modu berriak. Oraindik, horixe pena bakarra, ez da berreskuratu izurrite aurretik izan ziren ikusle kopuruak. %70 bueltatu da aretoetara eta zazpi ahaleginetan daude zinema  pantailetara eramateko ardura (eta negozio) duten horiek falta den %30 hori konbentzitzeko: estreinaldi bereziak, familia osoa elkarturik, gurasoek eta haurrek ikus ditzaketen pelikulen eskaintzak... Badira tentazio ugari, zinema dastatzeko manera gaurko hauetarako egokitzeko. Azken kontu kurioso bat: programazio korrientetik at dauden emaldietara jende gehiago hurbiltzen da astelehenetan eskaintzen badituzu ostegunetan baizik. Zergatik? Auskalo. Ikusle horiei galdetu behar... beraiek baitira lege berriak ezartzen dituztenak...