Filmen soinuak non, emakumeak han

Oliver Laxeren Sirat filmak bi izendapen lortu ditu Oscarretarako lehian. Bata ingelesez ez mintzaturiko pelikularena da. Hemen, baina, bigarrenari egingo diogu kasu, soinuarenari, alegia. Izan ere, Sirat ez litzateke Sirat izango, ez balu duen soinu  paisaia hori, hasiera-hasieratik trantzean sartzen zaituen sonoritate hori, pelikula eratzen duten ezaugarri akustiko horiek.

Lehiakide  bikainak, ezin bikainagorik, izango ditu filmak  soinuari zor diogun aitortza egiten zion sail horretan: One Battle After Another, Frankenstein, F1 eta Siratek berak bezain soinu-ezaugarri apartekoak dituen Sinners.

Polita, interesgarria, markaz fuerakoa izango da haien arteko borroka. Ez ahaztu sail horiek oso teknikoak direla. Beraz,  ofizioan eskarmentu handia eta gradu altua dituztenek baino ez dute  botoa ematerik.

Zuen etxeko edo mugikorretako pantailetara dakart, hots, Sirat bertako soinuan ardura osoa duten hiru teknikari-sortzaileak emakumeak direlako: Amanda Villavieja, Laia Casanovas eta Yasmina Praderas. Zuzendari onenekin, ausartenekin egin dute behar hirurek. Ez bakarrik Laxerekin. Baita Sorogoyenekin, Almodovarrekin edo  Isaki Lacuestarekin ere.

Aspaldi zaharrean hautsi (mila eta bat zatitan birrindu ere) dituzte emakumeek zinemaren kristalezko sabaia(k). Badira mendeak pelikulak muntatzen, editatzen zekitela erakutsi zutela. Badira hamarkadak zinemarako  musika sortzen iaioak zirela aitortu behar izan zutela askok. Konpositore eskukada bat aipatu nahi izatera, hona hemen: Wendy de Carlos, Rachel Portman, Vanessa Garde, Hildur Guðnadóttir, Maite Arroitajauregi,  Aranzazu  Calleja, Nerea Alberdi… Zinemarako argazkigintzan, zer esanik ez. Horra hor Alice Rohrwacher, Jaime Rosales edo Carla Simonekin lan egindako Hélène Louvert miresgarria; horra hor Maider Oleagarekin Kuartk Valley-en kolaboratu zuen Rita Noriega…

Pixkana-pixkanaka efektu berezi eta bisualetako multibertsoan sartu dira. Arrakasta osoz, Uxue Tiku Asturianok, Eneritz Zapiainek eta Laura Benito Freyek  Gaua-n suertatzen diren misterio guztiak gauzatzeko ardura onartu zuten adoretsu Paul Urkijoren amets eta amesgaiztoei erremate harrigarria emanez.

Gero eta zinemaren arlo tekniko gehiagotan hartzen dute parte emakumeek. Egia esatearren, ez da ezer berria. Zinema jaio orduko hor ginen gu kamera lepoan. Hala ere, pozgarria da Laia, Amanda eta Yasmina Oscarretako atarian ikustea. Beraiek han izateak beta ematen digu euskal zinemaren soinu paisaiak sortzen diharduten emakumeekin akordatzeko. Zeintzuk diren? Lehengo eta behin, Alazne Ameztoy. 49 lanetan hartu du esku. Esaterako, Victor Iriarteren Sobre todo la noche-n, Aritz Morenoren Ventajas de viajar en tren-en edo Almandozen Hondar Ahoak-en. Bera da, euskal zinemaren soinugintzan, sorgin nagusia

Andrea Saenz Pereiro ere hor dugu. Mayte Cabrerarekin batera Los domingos-en sortutako soinuagatik da finalista Goya sarietan. Pelikulako  sinuaren mapak delikatu eta naturala izan behar bazuen ere,  aldi berean ezinbestekoa izan zitzaien Andreari eta Mayteri inguru, giro, atmosfera akustiko ezberdinak sortu beharra. Eta komentuak berezko zuen isiltasunari bolumena eman. Horrelako desafiotera usatua da Andrea, Imanol Rayoren hitzik eta musikarik gabeko Iñigo zinema puska esperimentalean narrazioa bideratzen duten soinu guztiak (urarena, txakurren zaunkak, behien joareak, arbolen xuxurlak, auskalo zein gizakiren urrutiko ahotsa…) harrapatu, nahasi eta editatu behar izan zituelako .

Pelikulak ikusi egiten dira. Pelikulak aditu egiten dira. Izan itzazue belarriak tente. Beti.