Gaur osatuko da Parlamentua, auzipetuek bozkatu ahalko duten argitu barik
Gaur osatuko dute XII. Legealdiko Kataluniako Parlamentua. Osoko bilkura 11:00etan hasiko da, eta legealdi berria zalantza handi batekin abiatuko da: zortzi diputatu subiranista auzipetuek (hiru espetxean daude eta bost Belgikan) botoa beste norbaiten esku utzi ahal izango ote dute?
Urriaren 27tik, Kataluniako Parlamentuak Errepublika aldarrikatu eta Espainiako Gobernuak Konstituzioaren 155. artikulua aplikatu zuenetik, egingo den lehen osoko bilkura izango da: Espainiako Gobernuak Kataluniako Gobernua kargugabetu, Parlamentua desegin eta Kataluniako erakundeetako agintea bere gain hartu zuen adierazpen hori egin ondoren.
Harrezkero, 12 buruzagi subiranista espetxetik pasatu dira, eta lauk bertan jarraitzen dute; bitartean, Kataluniako Gobernu kargugabetuaren bost kide Belgikan daude, hauteskunde berriak egin dituzte Katalunian, eta, aurrenekoz, Ciudadanos izan da alderdi bozkatuena.
Nahiz eta Arrimadasek garaipena lortu (36 diputatu), independentistek gehiengoari eutsi diote Ganberan; izan ere, JuntsxCatek (34), ERCk (32) eta CUPek (4) 70 eserleku eskuratu zituzten. Gainerako 65 diputatuak ez dira independentistak izango: Ciudadanos (36), PSC (17), CatComú-Podem (8) eta PP (4).
Ganberako legelarien erreparoak
Legealdiko lehen polemika Ganbera osatu baino lehen piztu da: zortzi diputatu auzipetuek euren botoa ordezkari baten esku uzteko eskubiderik ez dutela ohartarazi dute Parlamentuko legelariek, horretarako Ganberako araudiaren baldintzak betetzen ez dituztela iritzita.
Azken hitza, baina, Adineko Mahaiak du, horien esanetan. Mahaia diputatu zaharrenak eta bi gazteenek osatuko dute (ERCkoak dira hirurak): Ernest Maragall, Ruth Ribas eta Gerard Gomez del Moral.
Diputatu auzipetuek botoa emateko aukera badute, independentistek 70 ordezkari izango dituzte (gehiengoa, beraz) Ganberako presidentea arazorik gabe erabakitzeko; bozkatzerik ez badute, berriz, independentistek gehiengoa izango dute (62), baina ez absolutua (135 eserleku daude Kataluniako Parlamentuan), bloke ez independentistak baino hiru ordezkari gutxiago izango baititu.
Nahiz eta independentismoa gutxiengoa izan, Parlamentuko presidentea subiranista izango da seguruenik; izan ere, Ciudadanosek, PSCk, CatComú-Podemek eta PPk ez dute hautagai alternatiborik adostu.
Aurreneko erabaki garrantzitsua
Adineko Mahaiak auzipetuen botoa eskuordetzea babestuz gero, legealdi berriko lehen gatazka izango dute Estatuarekin: Mariano Rajoy Espainiako Gobernuko presidenteak iragarri duenez, Belgikako diputatuek bozkatzen badute, Auzitegi Konstituzionalean helegitea aurkeztuko dute, eta espetxean daudenek gauza bera eginez gero, auzia aztertuko dute.
Parlamentuko presidentea Roger Torrent (38 urte), Sarria de Ter Gironako udalerriko alkatea, izatea proposatu du ERCk. Gainera, seguruenik Alba Verges (ERC), Jose Maria Espejo-Saavedra (ERC), Joan Garcia (Cs), David Perez (PSC) eta JuntsxCateko bi ordezkarik osatuko dute Mahaia.
Nola bozkatuko dute?
Parlamentuko presidentea hautatzeko, diputatuek hautagaiaren izena boto-txartel batean idatzi eta ontzi batean sartuko dute. Lehen bozketan gehiengo absolutua lortzen duenak irabaziko du; inork lortzen ez badu, beste bozketa bat egingo dute, lehen itzulian boto gehien lortu dituzten bi hautagaietako bat hautatzeko. Boto gehien lortzen duena izendatuko dute presidente.
Era berean, Mahaiko gainerako sei kideak aukeratuko dituzte: bi presidenteorde eta lau idazkari. Ezustekorik izan ezean, independentistek gehiengo absolutua izango dute berriro Mahaian, zazpi kideetako lau subiranistak izango baitira.
Bederatzigarren presidentea
Demokrazia berrezarri zenetik Kataluniako Parlamentuko bederatzigarren presidentea izango da, hauen ondorengoa: Heribert Barrera (1980-1984), Miquel Coll i Alentorn (1984-1988), Joaquim Xicoy (1988-1995), Joan Reventos (1995-1999), Joan Rigol (1999-2003), Ernest Benach (2003-2010), Nuria de Gispert (2010-2015) eta Carme Forcadell (2015-2018).
Parlamentuko presidentea izendatu ostean, Mahaiko presidentearen txanda izango da, Ganberako diputatuen aurrean legealdiko lehen diskurtsoa emateko. Aurreko agintaldian, Carme Forcadellek "Gora Kataluniako Errepublika!" batekin amaitu zuen.
Hurrengo pausoa
Lehen tramitea egin eta gero, Parlamentuko presidente berriak bilera-sorta egingo du talde politiko guztiekin, eta hamar egun baliodun izango ditu Generalitateko presidentea izendatzeko lehen saioa deitzeko.
Ganberako legelarien iritziaren aurka, JuntsxCatek eta ERCk Carles Puigdemont inbestitzea adostu dute, nahiz eta presidente kargugabetua Belgikan egon. Presidentegaia Parlamentuan egotea "ezinbestekoa" dela adierazi dute legelariek.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.