Memoria, errelatoa eta presoak, argitu gabeko auziak ETA desagertu eta bi urtera
2020ko maiatzaren 3an bi urte bete dira ETAk amaiera iragarri zuenetik. 2018ko maiatzaren 3an, 14:00etan, egikaritu zen ETAren behin betiko amaiera, Genevako Henri Dunant Fundazioaren egoitzan, Suitzan, irakurri zuten agiriaren bidez, naiz.info eta Berrian ere argitaratzen zelarik.
2011n borroka amaitua bertan behera utzi ostean, agiri horrekin bere "ibilbidearen amaiera" baieztatu zuen ETAk, ibilbide politikoa bukatutzat jo eta egitura guztiak erabat desegin zituela iragarri zuen. Josu Urrutikoetxea eta Marixol Iparragirre militante historikoek jarri zioten ahotsa 14:00ak pasatxoan zabaldu zen adierazpenari.
Hurrengo egunean, maiatzak 4, nazioarteko hainbat pertsona ezagunek gorpuztu zuten ETAren amaiera Kanbon, Arnagako Adierazpena deiturikoarekin. Irati Agorria Cuevasek irakurri zuen euskaraz agiria, Michel Camdessus FMIko zuzendari ohiak frantsesez, Jonathan Powell politikari irlandarrak ingelesez, eta Cuauhtemoc Cardenasek gaztelaniaz. Adierazpenak "irtenbide orokor, justua eta iraunkorra" eskatzen zuen oraindik ere "bakea eraiki behar" zuen Euskal Herriarentzat.
Bi urte geroago, memoriak, errelatoak eta presoen auziak argitu gabe jarraitzen dute.
Gaur egun 203 preso daude Espainiako kartzeletan eta 36 Frantziakoetan, horietatik 26 Lannemezan eta Mont-De-Marsan Euskal Herritik gertuen dauden espetxeetan bilduta (emakumeentzat ez dute modulurik eta horiek urrunago jarraitzen dute). Espainian, bien bitartean, ez da horrelako pausu sendorik eman.
ETAko presoek, berriz, ohiko espetxe legedira atxikitzeko urratsa emana dute gradu aldaketak, baimenak eta askatasuna lortzeko bidean, nahiz eta Espetxe Zuzendaritzak ez dituen prozesu horiek masiboki onartu. Eusko Legebiltzarrak eta Nafarroako Parlamentuak, alderdi politikoek zein gizarte zibilak dispertsioaren amaiera eskatu dute behin eta berriz. Zentzu horretan Sare plataformak salatu du egun hauetan mundu osoa kolpatzen ari den koronabirusa gogor sartu dela espetxeetan eta gaixo dauden presoak, 70 urtetik gorakoak eta zigorren 3/4ak beteta dituztenak aske uzteko eskatu dute, berriro ere.
Estatuko Segurtasun Indarrek irekita dituzte argitu gabeko kasuak eta ETAko kide zein buruzagien atxiloketekin jarraitzen dute. 2019ko maiatzaren 16an, adibidez, Guardia Zibilak Josu Urrutikoetxea atxilotu zuen Frantzian.
Terrorismoaren kontrakoa adituek uste dute ez dagoela inolako aukerarik ETA berriz ere armetara itzultzeko.
Bitartean, errelatoaren bertsio eta sentsibilitate ezberdinak fikzioa hartzen ari dira orain. Hala, Txapartak Ruben Sanchezen "Hondarrak" eleberria argitaratu du edota publiko handiagora zabalduta, berriki "La linea invisible" Txabi Etxebarrietaren hilketa eta ETAren sorrera kontatzen duen Mariano Barrosoren serie emititu dute eta maiatzaren 17an "Patria" estreinatuko du HBOk.
Zure interesekoa izan daiteke
Peinadori espedientea irekitzea aztertuko du Botere Judizialaren Kontseiluak, Poliziari buruz esandakoagatik
Begoña Gomez auzipetzeko kaleratutako autoan, epaileak dio Poliziak ihes egiteko laguntza eman diezaiokela Espainiako Gobernuko presidentearen emazteari.
Peinado epaileak Begoña Gomez epaitzea erabaki du, eta pasaportea kendu dio
Espainiako Gobernuko presidentearen emazteak ustez egindako delituak ikertzen ari da epailea, eta ahozko epaiketa abiatu aurretik hartu ditu kautelazko neurriak. Halaber, Espainiatik ateratzea debekatu dio, eta hamabostean behin epaitegian agertu beharko du. Defentsaren abokatuak helegitea jarriko du.
Londresera Euskadi "kritikatzera" eta etxebizitzaz hitz egitera joatea egotzi dio EAJk EH Bilduri, bere ekarpena "zero" izan arren
Iñigo Ansola EAJren BBBko presidenteak Pello Otxandiano Eusko Legebiltzarreko EH Bildu koalizioko burua kritikatu du aste honetan Londresera joateagatik, EH Bilduk etxebizitzari buruz egindako proposamena aurkeztera, "Euskadi zalantzan jarri eta kritikatzeko". Horren harian, Euskadin etxebizitza publikoa eraikitzeko egin duen ekarpena "zero" dela esan du.
Anduezak esan du PSE-EEk gogoz, esku garbiz eta indarrez jarraitzen duela udal eta foru hauteskundeetarako
Eneko Andueza PSE-EEko idazkari nagusiak adierazi du sozialistek herritarren kezkak konpontzeko lanean jarraitzen dutela. Datorren urteko udal eta foru hauteskundeei begira, gogoz, esku garbiz eta indarrez jarraitzen dutela esan du.
Hauteskunde orokorrak 2027an izango direla berretsi du Sanchezek, udal hauteskundeekin bat egin gabe
Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak berretsi du hauteskunde orokorrak 2027an izango direla. Maiatzeko hauteskunde autonomikoekin eta udal hauteskundeekin batera ez direla egingo erantsi du, baina ez du zehaztu aurretik edo geroago izango diren.
Euskararen lurgunea gero eta zabalagoa da Nafarroan, baina estuturik dauka Euskararen Legeak berak
Euskararen Foru Legeak 40 urte betetzen ditu aurten, eta euskara lekua irabazten joan den arren, legeak bere horretan jarraitzen du, lurraldea hiru eremutan banatzen, bai eta nafarren hizkuntza eskubideak mugatzen ere. Euskararen ofizialtasuna lurralde osora hedatzea askoren aspaldiko eskakizuna da, baina tramite administratiboaz harago, borondate politiko argia eta negoziazio gaitasuna eskatzen ditu prozesuak.
Hauek dira Zapaterok Plus Ultra auziko epailearen aurrean egindako deklarazioaren pasarte nabarmenenak
Espainiako Gobernuko presidente ohiak ukatu egin zuen Plus Ultra aire konpainiaren erreskatean inolako esku hartzerik izan zuela eta bere bulegoan egindako miaketan aurkitutako bitxien inguruan erantzutea saihestu zuen.
Iraolak EAJren eta EH Bilduren "inkoherentzia" salatu du Eibarko sokamuturraren auzian
Eibarko sanjuanetan sokamuturra berreskuratzea herritarren eskaria izan dela esan du Jon Iraola Eibarko alkateak (PSE-EE). Gaiak eragin duen polemika dela eta, EAJren eta EH Bilduren "inkoherentzia" salatu du, eurek gobernatzen duten udaletan beste jarrera bat omen dutelako. Hauteskunde interesen arabera jokatzea egotzi die biei.
Euskararen alorrean harago joateko eskatu dio Barkosek Chiviteri eta zonifikazioa kentzeko
Nafarroako presidente ohiaren ustez, euskara berezko hizkuntza gisa aitortzeak "ez luke ezer aldatuko", eta hizkuntza lurralde osoan ofizial egitea aldarrikatu du.
Getxoko Irurak Bat jauregia eraistearen inguruko ikerketarekin jarraitzea zalantzan jarri du epaileak
Epaitegiak bertan behera utzi ditu hainbat eginbide, eta EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak duela gutxi emandako epai bati buruzko iritzia eskatu die aldeei, ikertutako gertakarien balorazio penalean eragina izan dezakeelakoan.