Amnistiari buruzko txostenaren gakoak: "Legegileak Konstituzioak debekatzen ez duen oro egin dezake"

Inmaculada Montalban Auzitegi Konstituzionaleko magistratu eta presidenteordeak PPk aurkeztutako konstituzio-kontrakotasuneko helegiteari erantzuteko prestatu duen epaiaren zirriborroak Amnistiaren Legea babesten du ia oso-osorik, "legegileak Konstituzioak inplizituki edo esplizituki debekatzen ez duen oro egin dezakeela" iritzita.

Txostena PPk aurka egiteko erabili duen arrazoi nagusiarekin hasten da, eta aztertu egiten du. Alderdi Popularraren arabera, legea Konstituzioaren aurkakoa da, Konstituzioak "berariaz horretarako bidea eman beharko lukeelako", eta ez dakar halakorik. Horri lotuta, espresuki debekatzen ditu indultu orokorrak, eta, beraz, PPk deritzo, analogia eginda, ezin da Amnistiarik ezarri.

Hala ere, Montalbanek dioenez, "legegileak Konstituzioak esplizituki edo inplizituki debekatzen ez duen guztia egin dezake". Azken horri dagokionez, argitu du amnistia eta indultua "figura desberdinak" direla, eta, beraz, "Amnistia Legearen konstituzio-kontrakotasuna ezin da indultu orokorren debekuan oinarritu".

Halaber, Auzitegi Konstituzionalaren presidenteordeak PPri erantzun dio, Amnistiari Legearen benetako arrazoiari dagokionez, "legea, egintza juridiko gisa eta Konstituzioan ezarritakoa errespetatzen duen guztietan, askea dela bere helburuari dagokionez, abagune politikoaren arabera finkatzen baita".

Txostenak arrazoia eman dio PPri, hiru puntutan

Hala ere, 191 orrialdeko txostenak arrazoia ematen dio PPri, baina hiru puntutan soilik, Amnistia Legearen gainerakoa —hau da, funtsezkoena— konstituzionala dela adieraziz.

Lehenik eta behin, proposatutako epaiak uste du legeak berdintasun-printzipioa urratzen duela, 1. artikuluan amnistia ematen baitu "Kataluniaren sezesioa edo independentzia aldarrikatzeko, bultzatzeko edo lortzen saiatzeko egindako ekintzei, bai eta asmo horiek lortzen lagundu dutenei ere", baina ez "Kataluniako prozesuaren" aurkako ekintzei. Hori zuzentzeko, azken horiek sartzea planteatzen du txostenak.

Gainera, Konstituzioaren aurkakotzat jotzen du legeak ezarritako denbora-esparrua edo epea: 2011ko azaroaren 1etik 2023ko azaroaren 13ra, baina gaineratzen du amnistia emango zaiela "egun horretatik aurrera egin diren" ekintza batzuei ere. Montalbanek uko egiten dio etorkizunerako proiekzio horri, eta, beraz, aplikazioa 2023ko azaroaren 13ra arte mugatzen du.

Azkenik, Amnistiari buruzko Legearen 13.2 artikuluaren irakurketa zehatza ezartzen du, Fiskaltzari eta eragindako erakunde publikoei entzutera behartzen duena, Kontu Auzitegian artxibatzea eskatzeko, gainerako aldeak ere aldez aurreko saio horretan sar ditzan.

Ez du iritzirik eman dirua bidegabe erabiltzeari buruz

Montalbanek idatzitako zirriborroan nabarmentzen da, halaber, dirua bidegabe erabiltzearen delituari buruz ez duela deus ere esaten. Gauzak horrela, litekeena da buruzagi independentisten babes-helegiteei itxaron behar izatea, Auzitegi Konstituzionalak horri buruzko iritzia eman dezan.

Puntu hori funtsezkoa da, Auzitegi Gorenak bidegabeko eralgitzearen delituaz eta Europar Batasunaren interes finantzario eta ekonomikoei kalte egiteaz egindako interpretazioak eragotzi egin baitu amnistia osorik aplikatzea Carles Puigdemont presidente ohiari eta Oriol Junqueras presidenteorde ohiari.

Iturri juridikoek aurreratu dutenez, nahiz eta lege konstituzionala izan, Puigdemonten eta Toni Comin eta Lluis Puig Kataluniako kontseilari ohien aurkako atxilotze aginduak mantenduko dituzte, baita Junquerasen eta Procés auzia dela eta zigortutako gainerakoen inhabilitazioak ere, 2031ra artekoak.

Espainiako Justiziaren beste filtrazio bat

Montalbanek idatzitako txostena gaur banatu dute magistratuen artean, 'konfidentziala' dioen zigilua duen gutun-azal itxi batean, ekainaren 10ean hasiko den osoko bilkurari begira aztertu ahal izateko. Eztabaida, hala ere, ez da hurrengo ekainaren 24ra arte hasiko, orduan baitago aurreikusita erabakia hartzea.