Jaurlaritzak gaur ekin dio urte politiko berriari, egonkortasuna, akordioak eta ongizatea lehentasun dituela

Urte politiko berria gaur hasi du ofizialki Eusko Jaurlaritzak, Donostiako Miramar jauregian lehen Gobernu Kontseilua eginda, ohikoa den moduan. Helburu nagusien artean egonkortasunari eustea, eta lankidetza eta akordioak sustatzea izango dituzte.

Zerua ospel zegoela irisi dira sailburuak eta Imanol Pradales Miramar jauregira. Lorategietan egin diete harrera Eneko Goia Donostiako alkateak, Eider Mendoza Gipuzkoako ahaldun nagusiak eta Xabier Ezeizabarrena Gipuzkoako Batzar Nagusien presidenteak.

Talde-argazki egin ondoren, betiko lez, barrura sartu dira, bilera egiteko. Amaitu ondoren, lehendakariak agerraldia egingo du hedabideen aurrean.

Duela egun batzuk hainbat gogoeta argitaratu zituen lehendakariak LinkedIn sare sozialean duen profilean. Bertan adierazi zuen, besteak beste, “Euskadi herri gisa eta ongizatean hazten jarraitzeko ilusioarekin” lan egingo dutela, “kalitatezko enplegua, segurtasuna, etxebizitzarako sarbidea eta zerbitzu publikoak indartzea” helburu hartuta.

“Eredugarri izatean oinarritutako kultura politikoaz” ere aritu izan da sarritan. Duela urtebete, “politikaren jardun eredugarrirako” dekalogoa eman zuen ezagutzera, eta Eusko Legebiltzarrean "kalitate demokratikoa" hobetzeko ponentzia bat bultzatu du. Era berean, Gardentasunaren Legea onartzea sustatu nahi da.

Pradales behin baino gehiagotan agertu izan da kezkatuta Estatuko “krispazio politikoagatik” eta autoritarismoak eta muturreko mugimendu politikoek Europan duten gorakadagatik. Bere ustez, ordea, Jaurlaritza “prest” dago “ziurgabetasunean nabigatzeko”, eta “indargune guztiak Euskadiren zerbitzura hedatzeko” asmoa agertu du.

TRANSFERENTZIAK

Gai nagusietakoa Gernikako Estatutua osatzeko falta diren eskumenen eskualdaketa amaitzea izango da. Ildo horretan, Jaurlaritzak “ekinean” jarraituko du eta, Pradalesek, Pedro Sanchezekin uztailean bildu ondoren, ziurtatu zuenez, eskumen horiei buruzko dokumentazioa bidaliko dio Estatuko Gobernuari.

Lehendakariak adierazi zuen lan gehiago egin behar dela transferentzien afera behar bezala eta garaiz ixteko, Sanchezen Gobernuaz ari zela. 2025a amaitu baino lehen aldebiko batzordearen beste bilera bat egitea aurreikusten da.

Izan ere, Gizarte Segurantzaren erregimen ekonomikoaren kudeaketaren transferentzian aurrera egin ondoren, langabeziagatiko prestazioa eta hori amaitu ondorengo subsidioa erabakitzeke daude. Gai horiek Estatuko Gobernuan Sumarrek duen zatiaren menpe daude.

Orain arte adostutakoaren arabera, kotizaziopekoak ez diren lau prestazio (hiru familia-prestazio eta jaiotzagatiko laguntza berezia) Euskadiren esku geldituko dira, baita eskola-aseguruaren prestazio ekonomikoak kudeatzea ere.

Aireportu-azpiegituren azpibatzorde bat sortzea da falta den zereginetako bat. Batzorde horrek aztertu beharko ditu nola bideratu daitekeen Euskadin dauden interes orokorreko aireportuen kudeaketan, konektibitatean eta lehiakortasunean Jaurlaritzak parte hartzea. Horretarako konpromisoa uztailean hartu zen.

MUGA-ZERGAK

Eusko Jaurlaritzak esku artean duen beste gaietako bat da AEBk eta EBk uztailaren amaieran adostutako muga-zergek hemen izango duten eragin ekonomikoa sakon aztertzea. Akordio horrek 400 milioi euroko gainkostua ekar liezaieke euskal esportazioei.  

Industria Saila irailean hasiko da sektoreko enpresekin bilerak egiten, apirilean iragarri ziren 2.150 milioi euroko laguntzez gainera, bestelakorik aktibatu behar ote den jakiteko.

Eusko Jaurlaritzak ziurtatu du Euskadiko industria-sarea defendatuko duela eta muga-zergen eragina jasan duten sektoreei lagunduko diela. Besteak beste, altzairuaren eta aluminioaren gainean % 50 zergak ezartzeak eragin handia du siderurgian.

BASQUE SEGURTASUN FOROA

Osasun Itunak laugarren eta azken fasean aurrera jarraituko duen bitartean, urte politiko berrian ekainean aurkeztu zuten Basque Segurtasun Foroak hartuko du protagonismoa.

Foroa segurtasun integralari buruzko partaidetza-prozesu bat izango da, eta urtebeteren ondoren, diagnostiko partekatu batekin amaituko da. Hiru lurralde historikoetan eta 24 eskualdeetan 31 saio egitea aurreikusten dute.

Izan ere, azken aldian areagotu egin dira segurtasunari buruzko herritarren kezkak. Etxebizitza da, gaur-gaurkoz, herritarren kezka nagusia, eta osasunak, aldiz, behera egin du zerrendan.

ETXEBIZITZA

Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak hilabete honetan hasiko du babes ofizialeko etxebizitza gisa deskalifikatutako 1.000 etxebizitza berreskuratzeko prozesua. Erabaki hori "estrategikotzat" jotzen du, eta Euskadiko etxebizitza-parke babestua indartzea ahalbidetuko du. Aldi berean, 20 milioi euro inguru jasoko dira, eta horiek alokairu-erregimeneko etxebizitza publikoak eraikitzeko erabiliko dira. Etxebizitza-merkatuak bizi duen tentsioaren aurrean "premiazko" neurria da.

Azkenik, funtsezkoa izango da Eusko Jaurlaritzaren hurrengo urterako aurrekontu-proiektua. EAJk eta PSE-EEk Legebiltzarrean gehiengoa dutenez, onartzea bermatuta dago.

EUSKO LEGEBILTZARRA

Eusko Legebiltzarrean irailaren 18an hasiko da urte politikoa, orduan egingo baita politika orokorreko osoko bilkura, Imanol Pradalesek lehendakari gisa egingo duen lehendabizikoa.

Hurrengo hilabeteetan arreta berezia jarriko da EAJk enplegu publikorako sarbidean euskararen ezagutza bermatzeko egin duen lege proposamenean eta EH Bilduk euskararen ezagutza modu orokorrean eskatzeko egin duenean.

Horrez gainera, EAJ, EH Bildu eta PSE-EE autogobernuaren estatus berriari eta Estatutuaren itunaren erreformari buruz hizketan ari dira, eta ikusi beharko da elkarrizketa horiek zer ematen duten.

Euskadi nazio gisa onartzeko adostasuna dagoela ematen du, baina erabakitzeko eskubidea “marra gorria” da sozialistentzat.