50 urte Franco gabe: honelakoak izan ziren diktadorearen azken bost asteak
1975eko azaroaren 20an hil zen Francisco Franco, ia lau hamarkadatan Espainian gobernatu zuen diktadorea. Bere bizitzako azken asteetan ageriko egin ziren arazo mediko batzuen ondorioz hil zen, Espainia krisi politiko zein sozial sakon baten erdian zegoenean.
1975eko azaroaren 20an hil zen Francisco Franco, ia lau hamarkadatan Espainian agindu zuen diktadorea. Bere bizitzako azken asteetan ageriko egin ziren arazo mediko batzuen ondorioz hil zen, Espainia krisi politiko zein sozial sakon baten erdian zegoenean.
"Españoles, Franco ha muerto" ospetsua zabaldu baino bost aste lehenago, erregimenak ez zuen osasun onik: grebak eta protestak zeuden unibertsitateetan, Franco nazioartean isolatuta zegoen eta Marokok Sahara bere gain hartzeko presioaren ondorioz sor zitekeen gerra baten atarian...
Hauxe dakigu Franco hil aurreko azken bost asteetan gertatutakoari buruz.
* Urriak 12: amaieraren hasiera
Franco Hispanitatearen Eguna ospatzeko ekitaldietan buru izan zen, baina amaitutzat eman besterik ez zuen egin. El Pardo Jauregira itzuli zenean ez zegoen ondo.
* Urriak 15: lehen proba medikoak
Francok aurreko asteen hainbat bihotzeko izan zituela ikusi zuten medikuek.
* Urriak 17: Francoren azken Ministro Kontseilua
Medikuen iritzien aurka, Franco Ministroen Kontseiluaren bileran buru izan zen. Kardiologoek heparina injektatu zioten, eta ondoko gela batetik monitorizatu zuten.
* Urriak 20: gripe afekzioa eta bihotzekoa
Hainbat audientzia bertan behera utzi zituztela jakin zen, eta Cifra agentziak ohar labur bat zabaldu zuen: "Franco, gripeak jota". Horren arabera, ia erabat sendatuta zegoen, baina egun horretan Vicente Pozuelok (Francoren mediku pertsonala) Antonio Piga forentseari eskatu zion bere aitarekin, Bonifacio Piga Auzitegiko Medikuntzako katedradunarekin, isilpean antola zezala diktadorea baltsamatzeko prest izan behar zen espezialista-talde bat.
Gau hartan, Francok bihotzeko oso larria izan zuen, eta medikuek Carlos Arias Navarro Gobernuko presidentea ohetik atera zuten, estatuburua une batetik bestera hilko zela ohartarazteko.
* Urriak 21: lehen informazio publikoa
Medikuek behartuta, Arias Navarrok Francoren gaixotasunaren berri eman zuen, baina ez zuen haren benetako osasun-egoera azaldu. Estatuburuaren Etxe Zibilak ohar bat argitaratu zuen: "Gripe-prozesu batean, estatuburuak urritasun koronario akutua izan du, baina behar bezala eboluzionatzen ari da, hasi ditu errehabilitazioa eta ekin die bere ohiko jardueretako batzuei".
* Urriak 24: Francori buruzko informazioa zabaldu zen mundu osoan
Nazioarteko hedabideek Franco hiltzen ari zela zabaldu zuten. Gobernuak gezurtatu egin zuen, eta haren osasunaren berri egunero ematen hasi zen.
* Urriak 30: Juan Carlos, Espainiako estatuburu
Juan Carlos printzeak bitarteko gisa hartu zuen Estatuko Buruzagitza.
* Azaroak 3: konplikazio berriak
Francok odoljario disgestibo masiboa izan zuen. Ospitalera eramateko astirik gabe, ebakuntza egin zioten. Gau hartan El Pardon egon ziren medikuek gerora kontatu zuten ebakuntza nola egin zuten: guardiako botikina kirofano gisa erabili zuten, zalantzazko baldintza higienikoak izan arren, Franco odoletan eraman zuten bertara, eta ebakuntzaren erdian argia joan zen. Hala ere, bizirik atera zen.
* Azaroak 7: beste odoljario digestibo bat
Beste odoljario digestibo bat izan zuen. La Paz Ospitalera eraman zuten, eta urdailaren zati handi bat kendu zioten. Bizirik atera zen. Ospitalearen inguruak kazetariz eta herritarrez bete ziren.
* Azaroak 14: pronostiko "oso larria"
Egun horretan, Estatuko buruak peritonitis bat zuela, eta, horren ondorioz, beste ebakuntza bat egin behar izan diotela esan zuten. 23:30ean, "talka endotoxikoa" gainditutzat eman zuten, baina pronostiko "oso larria" zuen.
* Azaroak 18: atzera-bueltarik gabe
Diktadoreak odoljario digestiboa izan zuen berriro. "Ohiko mediku-taldeak" partean jakinarazi zuenez, arnasketa lagundua behar zuen, lasaigarriak eman zizkioten eta haren gorputza 33 graduko tenperaturan mantentzea erabaki zuten.
* Azaroak 20: "Franco hil da"
Albistea eman zuten. "Berorren Gorentasuna Francisco Franco Bahamonde estatuburua hil da Gizarte Segurantzaren La Paz Osasun Egoitzan, Madrilen, azaroaren 20an, arratsaldeko bostak eta hogeita bostean, bihotz-geldialdi baten ondorioz, peritonitisak eragindako shock toxiko baten azken gertakari gisa", esan zuen Francoren osasunari buruzko zurrumurruei amaiera eman zien medikuen azken komunikatuak.
Zure interesekoa izan daiteke
PSNk "erabateko errespetua" du Zapateroren errugabetasun presuntzioaren aurrean
Esther Iso PSNko Antolakuntza idazkariak adierazi duenez, presidente ohiarentzat "hitz onak" baino ez dituzte, "nafar guztiak gozatzen ari diren ondareagatik".
Nafarroako Gobernuak UPNren "noraeza" kritikatu du Athleticen elastikoarekin izandako polemikan
Alderdi politikoak LORAFNA (Nafarroako Autonomia Estatutua) eguneratzea eztabaidatzen ari ziren gaur Parlamentuko batzorde batean, eta klub zuri-gorriaren elastikoaren harira piztutako polemikaren inguruko iritziak emateko tartea ere hartu dute.
Lehendakariaren elkarrizketa, 10 titularretan
Imanol Pradales lehendakariak hainbat gai jorratu ditu Radio Euskadin, hala nola medikuen greba, etxebizitzaren arazoa edo autogobernuaren estatus berria.
Pello Otxandiano: "Etxebizitza politika honek huts egin badu, momentua da norabidez aldatzeko"
EH Bilduk etxebizitzaren inguruan egindako proposamenaren harira, "jarrera baikorra" izateko eskatu dio Pello Otxandianok Eusko Jaurlaritzari. "Proposamena hartu, aztertu eta egin dezagun eztabaida bat, ea soluziobideak hauek diren edo beste batzuk planteatzen dituzten", gaineratu du EH Bilduren Eusko Legebiltzarreko bozeramaileak ETB1eko "Egun on Euskadi" saioan egin dioten elkarrizketan.
Lehendakariaren ustez, "euskarak zubi gehiago eta harresi gutxiago behar ditu"
Imanol Pradales lehendakariari elkarrizketa egin diote Radio Euskadiko "Boulevard" saioan, eta bertan adierazi duenaren arabera, "ezin dugu beste alde batera begiratu segurtasun juridikorik eza dagoenean". Euskararen biziberritzeari dagokionez esan duenez, "fokua ez dago euskal administrazio publikoa euskalduntzean, hizkuntzaren erabilera sozialean baizik".
Lehendakariaren ustez, UPNk polemika artifiziala sortu nahi du Athleticen kamiseta berriaren inguruan
Imanol Pradales lehendakariak babesa eta elkartasuna adierazi dio Athletici, UPNk klubari elastikoetatik Euskal Herriko mapa kentzeko eskatu ostean. Kamiseta berria "oso polita" iruditzen zaiola esan du, eta gogorarazi du Nafarroako Gobernua bera ere ez dela auzian sartuko. Polemika artifiziala bilatzea egotzi dio lehendakariak UPNri, eta ohartarazi du oso arriskutsua dela sinboloekin eta identitateekin liskarra eta zatiketa bultzatzea.
Pradales: "FIFAren eskakizunak aztertzen ari gara; oso zorrotzak dira"
Imanol Pradales lehendakariak azpimarratu du egoeraren "azterketa lasaia" egin behar dela, sektore askori eragiten dielako. "FIFAk datorren urteko urtarrilean hartuko du erabakia, denbora dago", azpimarratu du.
Lehendakaria: “Tentsioa ezagutu gabeko mugetaraino areagotuko da; kezkatzen nau Madrilek arreta galtzea eta adostutako konpromisoei ez heltzea”
Imanol Pradales lehendakaria kezkatuta agertu da Radio Euskadiko "Boulevard" saioan Zapatero auziaren ondorioengatik.
Medikuen greba konpontzeko edo eskumenak transferitzeko eskatu dio lehendakariak Monica Garciari: "Arazo bat da"
Imanol Pradales lehendakariak uste du Monica Garcia Osasun ministroa "arazo bat" dela, "bi hilabete baino gehiago daramatzalako ezer jakin nahi izan gabe" estatutu markoa dela eta medikuak egiten ari diren grebari buruz. Hori dela eta, "gaian esku hartzeko" deia egin dio, eta, "arazoa konpontzeko gai ez bada edo ez badu nahi", Euskadiri eskumenak eskualdatzeko eskatu dio, "irtenbide bat bilatzeko". Radio Euskadin egindako elkarrizketa batean deitoratu duenez, Osakidetzaren batez besteko itxaron-zerrenden hobekuntzan "asko" aurreratu bada ere, estatutu markoaren aldeko medikuen grebak, "Osasun Ministerioaren erabaki batetik eratorritakoak", "iskanbila" eragin du. "Euskaditik eta eskumenen esparruaren barruan" aurrera egiten saiatzen ari direla erantsi du.
Albiste izango dira: Pradales lehendakariari elkarrizketa Radio Euskadin, abisu horia beroagatik eta errugbiko finalak Bilbon
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.