EH Bilduk 60.000 etxebizitza mobilizatzea eta eraikitzea proposatu du hamar urtean, horietatik 30.000 berriak

Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) etxebizitzaren krisiari aurre egiteko proiektu estrategikoa aurkeztu du EH Bilduk larunbat honetan, datorren hamarkadan 60.000 etxebizitza publiko mobilizatuz eta eraikiz.

Pello Otxandiano EH Bilduk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaileak proposamenaren inguruko nondik norakoak azaldu ditu koalizio abertzaleak Donostiako Tabakaleran etxebizitza politikari buruz egin duen jardunaldian.

'Posible 30K' izeneko proiektu honen abiapuntua da etxebizitzari dagokion egoerak egun "gizarte-larrialdia" eragin duela, eta, egiturazko neurriak hartu ezean, horrek "ondorio ekonomiko eta sozial larriak" izango lituzke, "gizarte-haustura eragiteko arriskuarekin".

Proposamenak hiru oinarri nagusi ditu: etxebizitza desmerkantilizatzea, "espekulaziozko negozio" eta aktibo finantzario gisa baliatzeari utz diezaion; bizitegi-erabilera beste erabilera batzuen aurretik lehenestea; eta etxebizitza eskuragarrien parke publikoa nabarmen handitzea.

Lehen fasean, ekimenak dagoeneko eraikitako higiezinen parkea aprobetxatuz 30.000 etxebizitza mobilizatzea planteatzen du. Horretarako, mobilizagarritzat jotzen diren 25.000 etxebizitza huts mobilizagarrietatik 15.000 berreskuratzea proposatzen da, 5.000 etxebizitza turistiko bizitegi-erabilerara itzultzea eta beste 10.000 etxebizitza berri sortzea hiri-berroneratze eta birdentsifikazio prozesuen bidez.

Proposamenaren bultzatzaileen ustez, bide horrek aukera emango luke bizitegi-eskaintza bizkorrago handitzeko etxebizitza berria eraikitzea baino, lurraldean jada erabilgarri dauden baliabideetan jardunez.

Planaren bigarren alderdiak hamar urtean beste 30.000 etxebizitza publiko berri sustatzea aurreikusten du. Horretarako, ekimenak aliantza publiko-komunitario handia sortzea proposatzen du, Eusko Jaurlaritzak, aldundiek, udalek, banku-fundazioek eta borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakundeek (BGAE) osatua.

Gainera, ekimen honek "Etxebizitza Eskuragarriaren Sustapen Erakundea" (EESE) izeneko erakunde publiko-sozial berria sortzea aurreikusten du, alokairuko, salmentako eta erabilera-lagapeneko erregimeneko etxebizitza babestuak sustatzeaz arduratuko litzatekeena, batez ere alokairu eskuragarriari lehentasuna emanez.

Proiektuaren xehetasunak jasotzen dituen txostenaren arabera, Eusko Jaurlaritzak hasiera batean 1.000 milioi euro jarriko lituzke, eta gizarte-erakundeek beste 1.000 milioi euro. Horri KOIk eta Europako Inbertsio Bankuak (EIB) emandako finantzaketa osagarria gehituko litzaioke, guztira 3.500 milioi euro inguruko inbertsioa eginez.

Ekimenak eraikinak erostea eta birgaitzea ere aurreikusten du, etxebizitza-parke publikoan sartzeko, eta 75 urteko azalera-eskubideen bidez lagatako lurzoru publikoan oinarritutako eredua planteatzen du. Epe hori amaitutakoan, etxebizitzak administrazio publikora itzuliko lirateke kostu gehigarririk gabe, parke publiko egonkor eta iraunkor bat finkatzea bermatuz.

Proiektuak, gainera, udalen, aldundien eta Eusko Jaurlaritzaren arteko lurzoru-politikak koordinatzeko beharra azpimarratzen du, bai eta administrazio-izapideak bizkortzeko beharra ere, bizitegi-sustapen eskuragarriak abiarazteko prozesua bizkortzeko.

'Posible 30K' ekimenaren sustatzaileen arabera, ekimenak etxebizitzen merkatua eraldatzea eta etxebizitza eskubidean eta ongizate kolektiboan oinarritutako eredu berri baterantz aurrera egitea ahalbidetuko luke.