EAJk eta EH Bilduk Euskal Herriaren eta Estatuaren arteko harreman politiko berri bat aldarrikatu dute adierazpen bateratu batean

EAJk eta EH Bilduk euskal nazioaren aitortzaren aldeko aldarria egingo dute igande honetan Bergaran, eta “Euskal Herriaren eta Espainiako Estatuaren arteko harreman politiko berri” bat eskatuko dute, “aldebikotasunean oinarritua”. Igandeko ekitaldiaren atarian, Bergarako Adierazpena deituriko oharra adostu eta argitaratu dute, Foruen abolizioaren 150. urteurrena eta Bergarako Alkate Mugimenduaren 50. urteurrenarekin bat eginez.

Adierazpenaren aurkezpena Gernikan egin dute, eta bertan izan dira EAJ zein EH Bilduko alkateak. Bi efemerideak euskal autogobernuaren defentsarekin lotu dute, eta "elkarrekiko errespetuan oinarritutako harremana" zein "bi subjektu politikoren arteko aitortzan oinarritutako harremana" aldarrikatu dute.

Era berean, honakoa jaso dute agirian: "Euskal herritarren borondate demokratikoa errespetatuko duen estatus juridiko-politiko berri batean gauzatuko den harremana".

"Ez dugu iragana berreskuratu nahi. Iraganetik datorren askatasun nahia etorkizunera eraman nahi dugu. Foruek adierazi zuten autogobernuaren espiritua, gaurko garaietara egokituta, nazio gisa behar ditugun tresna politikoetan islatu nahi dugu. Ez nostalgiaz baizik erantzukizunez. Ez konfrontazio nahiagatik, euskal herritarren ongizatea, kohesio soziala eta herri honen etorkizuna bermatzeko asmoz baizik", jaso dute adierazpenean.

Oinarri historikoa

Dokumentuak ibilbide historikoa egiten du, eta arreta berezia jartzen du 1876ko uztailaren 21ean, Foruen abolizioaren egunean. "Lehenago, Nafarroako Erresumaren erakunde eta ahalmen politikoak sakon murriztuak izan ziren 1841eko Lege Hitzartuaren bidez; eta Ipar Euskal Herriko lurraldeek ere galdu zituzten beren eskubide historikoak Frantziako Iraultzaren ondorioz. Erabaki haiek ez ziren euskal herritarren borondatearen emaitza izan. Espainiatik eta Frantziatik ezarri ziren", jaso dute testuan.

Ibilbide historiko horretan, foru tradizioa herriaren parte-hartzearen eta berdintasunaren adierazpen gisa ere aldarrikatu dute. "Gure aurrekoek bazekiten askatasun politikoa eta kohesio soziala ezin direla elkarrengandik bereizi. Horregatik eraiki zituzten herriaren parte-hartzea, auzolana eta elkartasuna uztartzen zituzten erakundeak. Herri-agintea eta berdinzaletasuna uztartzen zituen ondare hark erakutsi zuen autogobernua ez dela helburu bat bere horretan, herritarren ongizatearen eta askatasunaren zerbitzura dagoen tresna baizik", gaineratu dute.

Alkate Mugimendua

Hortik abiatuta, adierazpenak 1976ko Bergarako Alkate Mugimenduaren espiritua aldarrikatzen du. "Frankismoaren ilunpetatik irteten ari zen Herri batean, euskal udal ordezkariak Bergaran elkartu ziren. Foruen abolizioaren mendeurrena oroitzeko eta, batez ere, etorkizunari begiratzeko. Garai hartako alkate eta zinegotziek argi adierazi zuten Euskal Herriaren eskubide politikoak ez zirela iraungi. Argi esan zuten Euskal Herriak bere nortasuna, bere historia eta bere etorkizuna erabakitzeko eskubidea zuela", jaso dute adierazpen bateratuan.

"Botere politiko eraginkorra"

Azkenik, EAJk eta EH Bilduk "berretsi" dute "euskal herritarrek dutela beren etorkizun politikoa libre eta demokratikoki erabakitzeko eskubidea". "Eta berresten dugu herri baten borondate demokratikoa ezin dela behin eta berriz muga juridikoen, interpretazio politikoen edo Estatu-arrazoien menpe utzi. Aurrez-aurre ditugun erronkek —eraldaketa ekonomikoa, trantsizio energetikoa, ongizate-estatuaren etorkizuna, migrazio fenomenoak, hizkuntzaren biziberritzea, segurtasun geopolitikoa edo Europako integrazioaren sakontzea— botere politiko eraginkorra eskatzen dute", adierazi dute.