Pentsioak dira Euskadiko hirugarren arazo nagusia

Deustobarometroaren, Deustuko Unibertsitateak sei hilabetean behin egiten duen inkestaren, maiatzeko datuak jakinarazi dituzte gaur prentsaurrekoan Maria Silvestre eta Braulio Gomez soziologoek. Galdeketa 18 urtez gorako EAEko 1.000 bizilaguni egin zieten maiatzeko lehen hamabostaldian.

Euskadik dituen arazo handienak zeintzuk diren galdetuta, langabezia eta lan baldintzak kaskarrak aipatu dituzte lehendabizi herritarrek (itaundutakoen % 37k eta % 34k, hurrenez hurren), hirugarren postuan, berriz, orain arte aipatu gabeko bat azaldu da: pentsioak (herritarren % 32ren arabera).

Kezka nagusienak, ekonomia arlokoak

Galdetutako lagunen % 88k "asko edo dezente" babesten dituzte pentsiodunek egiten ari dituzten mobilizazioak. Gainera, % 45ek uste dute erretiro-pentsioen % 0,25eko igoera "urria" dela, eta % 31 horiek prezioen igoerari lotzearen alde daude, inkestan jasotako datuen arabera.

Inkestatuen % 56rentzat, Eusko Jaurlaritzak erretiro-pentsioen auzian duen erantzukizuna "asko edo dezente" da. Espainiako Gobernuaren kasuan, berriz, erantzukizun hori % 69ra igo egiten da.

Euskaldunentzat kezkarik handiena langabezia (% 37) izaten jarraitzen du; horren atzetik, lan baldintza kaskarrak (% 34) aipatzen dituzte, erretiro-pentsioak (% 32), egoera ekonomikoa (% 18), immigrazioa (% 18), murrizketak zerbitzu publikoetan (% 17), eta delinkuentzia (% 15).

Krisiaren ondorioak

Inkestatuen % 74k uste dute Euskadi ez dela krisi ekonomikotik atera oraindik; beste % 17ren ustez, berriz, bai egin diogu aurre krisiari, eta % 10ek ez daki edo ez du erantzun. Hori horrela, EAEko gizartea "krisi ekonomikoan gelditu" dela uste dute askok.

Krisi ekonomikoak etxeko ekonomian izandako eraginaren harira, behera egin du 2013an aisialdirako gastuak murriztu behar izan zutenen aldea: % 74tik egungo % 47ra jaitsi da.

Hala ere, galdetutako lau inkestatutik batek oraindik arazoak ditu aurrekontuekin eta murrizketak egin behar ditu elikaduran edo osasunean. Hori horrela, % 24k gutxiago gastatzen dute janari kontuetan; % 24k ez dute "beharrezkoak" dituzten arropak edo oinetakoak erosten; eta % 22k utzi diote dentistarenera joateari.

Bestalde, inkestatuen % 61ek ez du uste datozen sei hilabeteetan lanpostua aurkitu dutenik. % 34k, berriz, "nahiko ziur" daude aurkituko dutela. 2013ko neguan, 100 inkestatutik 19k soilik uste zuten lana aurkituko zutela.

Dena den, segurtasun eza emakumezkoen artean gizonezkoen artean baino handiagoa da. Hori dela eta, emakumeen % 21,1ek "oso edo nahiko probablea" ikusten dute datozen sei hilabeteetan bere egungo lanpostua galtzea. Gizonen kasuan, ehuneko hori 15,3ra jaisten da.

Aldarrikapen feministak

Martxoaren 8ko mobilizazioengatik galdetuta, gizonen % 73k "asko" babesten dituztela esan dute. Emakumeen artean, berriz, % 86k babesten dituzte "asko".

Bestalde, azken urtean "sakrifizio pertsonalen" bat egin duten gizonak % 31 izan dira, eta emakumeen kasuan, % 50.

Eraso matxistengatik galdetuta, gehiengoak (% 90) uste du onartu gabeko sexu harremana eraso sexuala dela, eta justizia auzitegiek biktimak  ez dituztela nahiko babesten (% 70 eta 80 artean uste dute hori).

Martxoaren 8an izandako manifestazioetako bat. Argazkia: EFE

Lurralde eredua

Lurralde ereduaren inguruan, ez dago aldaketarik. % 28k egun dagoen egoera berdinaren alde egiten du, eta % 41ek autogobernu gehiago eskatzen du. %16k Euskadiren independentzia nahiago luke.

Bestalde, euskal hiritarren %13k baino ez daki Eusko Jaurlaritza EAJ eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua dela.

ETAk suposatu izan duenari buruz, gehiengoak (% 53) uste du talde terrorista bat izan dela eta biolentzia justifikazio gabe erabili duela. % 26k uste dute talde horrek biolentzia tresna politiko bezala erabili izan duela.

Euskal biztanleriaren gehiengoa (% 70) muga gabeko adierazpen askatasunaren alde dago. Hala ere, % 39 ez da aske sentitzen bere ideia politikoak edozein lekutan azaltzeko.

% 62rentzat alderdi popularrean egon diren ustelkeriak nahiko arrazoi izan dira EAJk Rajoyren azken aurrekontuei baietza ez emateko.