Feminismoa

Ipar Euskal Herriko Itaiak Pontrik kalean duen erasoen kontrako babesgunean jaso dituzte salaketa horiek, bost lehen gauean eta bi bigarrenean.

Bi auzitegik ez zuten ez larderiarik ez indarkeriarik ikusi 2016ko uztailaren 7an bost gizonek emakume bati egindako talde-erasoan, eta 2018an abusuagatiko zigorra eman zuten. Bitartean, kaleetan, Iruñean aurrena eta estatu osoan gero, oihu bat zabaldu zen: "Ez da abusua, bortxaketa da". Azkenean, aldarri zena, epai irmo batean islatu zen. 

Itaiak eta Amara Berriko Gazte Asanbladak deitu dute protesta, eta "eraso matxista bakoitzari aurre egin eta kaleak hartzeko" deia egin dute. Erasotzailea, dendaren jabea bera, kartzelan sartu dute.

Adierazi dutenez, aurten ez da udaleku jarduerarik izango Bernedon (Araba); izan ere, debekua indarrean sartu zenean prestatutako alternatibekin jarraitzea erabaki dute antolatzaileek.

Zerk bultzatzen ditu emakumeak inor barik bidaiatzera? Zeintzuk herrialde dira egokienak? Segurtasun, ekonomia eta logistika gomendioak bildu ditugu, hiru euskal emakumezko bidaiariren laguntzarekin.

Oreretako Asanblada Feministak elkarretaratzea deitu du ostiral arratsalde honetarako, azken hilabetean ezagutu diren bi sexu-abusu kasuen instrumentalizazioa salatzeko. Errenteriako Udalak egindako kudeaketa eskertu, eta salatu dute legelari, kazetari eta alderdi politiko batzuek etekin politikoa bilatzeko erabili dituztela kasu horiek.

Errenteriako eta Oiartzungo herritarrek bat egin dute Mugimendu Feministak egindako deiarekin, eta irmo salatu dute Xenpelar Bertso Eskolako irakasle batek, "ardi larruz jantzitako erasotzaile" gisa definitu dutenak, ustez hainbat urtez egindako erasoak.

Denon Bizitzak Erdigunean dinamikatik deitu du mobilizazioa. Izan ere, azaldu dutenez, oraindik ere badaude zaintza sistemaren "gabeziak" salatzeko nahikoa arrazoi, 2023ko azaroaren 30eko greba orokor feminista eragin zuten berberak, hain zuzen ere. 

Adin guztietako herritarrek bat egin dute martxoaren 8ko egunaren harira antolatutako mobilizazioetan, berdintasunaren alde. Gazteak kezkatuta agertu dira, sare sozialetan hedatzen den feminismoaren kontrako diskurtsoarekin. Emakumeak bat eginda egon daitezela aldarrikatu dute.

Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.

Kalamua Sopelako antzerki taldeak Euskal Herriko emakume meatzarien historia taularatu du Alas de hierro lanarekin. Taldea osatzen duten sei emakumeek sormena, aldarrikapena eta umorea uztartu dituzte. Ez dute emakume meatzarien abesti edo ereserkirik aurkitu, asko bilatu badute ere, baina hori ez da oztopo izan.

Feminista abolizionistek euren kabuz plazaratu dituzte aldarriak. Berdintasuneko gizartea lortzeko, prostituzioa eta pornografia abolitzea eskatu dute, horrek emakumea sexu-objektu gisa ikustea ekartzen duelako. Alokairuzko sabelak debekatzea ere eskatu dute.

Manifestazio jendetsuak egin dituzte Euskal Herriko hiriburu eta herrietan. Mugimendu feministak "borroka eta antolakuntza" aldarrikatu ditu "eskuin-muturraren pilatze eta beldurraren ereduaren aurrean", eta abolizionisten "jarrera transfoboak" gaitzetsi ditu. 

Milaka pertsona atera dira gaur, martxoak 8, Euskal Herriko hainbat hiri eta herritan kalera, mugimendu feministari babesa adierazteko. Martxa jendetsuak eta aldarrikapenez beteak izan dira, eta kaleak protesta kolektiborako agertoki bihurtu dira. Berdintasunaren aldeko aldarriak entzun dira, baita indarkeria matxistaren aurkakoak eta emakumeen eskubideen aldekoak ere.

Itaia Emakumeon Antolakunde Sozialistak Euskal Herriko 6 hiriburutan deitu ditu bilkurak. 'Emakume langileok askatzeko, sozialismoa eraiki' lelopean, salatu dute ideologia faxista indartzen ari dela ultraeskuinaren eta influencer misoginoen eskutik, eta, ondorioz, ideiak eta jarrera matxistak normalizatzen ari direla gizartean. Horri aurre egiteko premia dagoela gaineratu dute.

Nafarroako Gobernuko eta Nafarroako Parlamentuko ordezkariek elkarretaratzea egin dute Emakumeen Nazioarteko Egunean. Desberdintasunen aurka borrokatu eta "estereotipoei" aurre egiteko konpromisoa adierazi dute bertan.

Eusko Jaurlaritzak adierazpena egin du Emakumeen Nazioarteko Eguna dela eta. "Eman tokia berdintasunari" kanpainarekin aldarrikatu du berdintasunean aurrera egiteak berarekin dakarrela aurrera egitea eskubideetan, askatasunean, ongizatean, errespetuan eta pertsona guztientzako aukera-berdintasunean.

Hiru manifestazio deialdi izango dira aurten martxoaren 8an. Batetik, ohi bezala, Euskal Herriko Mugimendu Feministak 5 hiriburutan eta dozenaka herritan eguerdirako egin duena. Bestetik, Itaia antolakunde sozialistak 6 hiriburutan eta 21 udalerritan deitutakoak. Azkenik, talde abolizionista sortu berriek EAEn eta Nafarroan deialdi propioa egin dute. Martxa guztiak noiz eta non abiatuko diren bildu dizuegu.

Euzko Alderdi Jeltzaleak emakumezko buruzagiak bildu ditu Bilbon egin duten ekitaldian, "Emakumeon indar infinitua" lelopean. Emakumeek esparru guztietan dagokien lekua "oztoporik gabe" betetzearen alde egin dute bertan. Zientzia, kultura edo beste arlo batzuetan lan egiteko deia egin die gazteei, euren lidergoa "ezinbestekoa" delako euskal nazioak "aurrera egin dezan".

Emakumeen Nazioarteko Egunaren bezperan, EH Bilduk bat egin du Euskal Herriko Mugimendu Feministak antolatutako mobilizazioekin. Nerea Kortajarena EH Bilduren Programa zuzendariak adierazi du eskuin-muturrari argi esan behar zaiola ez dutela inolako atzerapausorik onartuko. Berdintasun erreala lortzeko urratsak ematen segi beharra dagoela gaineratu du.