Itzuliko al dit Ogasunak amatasun laguntzaren PFEZaren zenbatekoa?
Ostiralarekin etorri zen albistea. Auzitegi Gorenak ebatzi zuenez, amatasun prestazio publikoei ezin zaie Pertsona Fisikoen Errentaren Gaineko Zerga (PFEZ) ezarri, eta emakumeek erditu osteko 16 hilabeteko bajan jasotzen duten prestazioan salbuetsita egon behar du atxikipen horrek. Hala, Zerga Administrazioko Espainiako Agentziak ordura arte ezarritako irizpidearen kontra egin zuen Gorenak, dirutza itzultzera behartuta.
Ordudanik, zalantza sortu da milaka gurasoren artean: Niri ere badagokit itzulketa? (azken lau zerga-ekitaldiei bakarrik eragiten die —2014 urtetik aurrerakoak—, besteak iraungita baitaude) Non eta nola eska dezaket? EAEko eta Nafarroako zergadunen artean handiagoa da duda-muda, Gorenaren epaia Estatuko lege baten gainekoa baita (2006ko PFEZarena). Estatuko lege horrek ez zuen argi uzten prestazioak salbuetsita zeuden ala ez, eta interpretaziorako tartea zegoen. Kontu zalantzagarri horren inguruan irizpidea ezarri zuen Gorenak.
Bizkaian, Gipuzkoan, Araban eta Nafarroan, foru eskuduntzen artean dago PFEZa arautzea, eta hortaz, zerga horren inguruko lege propioa garatu du bakoitzak. Orain arte, Foru Aldundiek Zerga Administrazioko Espainiako Agentziaren irizpide bera izan dute, alegia, laguntzak soldataren parte direla, eta beraz, zerga ezarri behar zaiela. Gorenaren epaiak Estatuaren irizpide hori oker interpretatzen ari zela ondorioztatu zuen, baina argitzeke dago foru legeen inguruan interpretazio bera egin daitekeen. Nafarroan, amatasun prestazioak salbuetsita egon ziren 2012ra arte, baina UPNren Gobernuak, PP eta PSN alderdien aldeko botoekin, legea aldatu eta espresuki aipatu zuen salbuetsita ez zeudela.
eitb.eus lau Ogasunetako arduradunekin harremanetan jarri da, auzia argitzeko asmoz:
ARABA
2013tik, amatasun laguntza lan-etekin gisa hartzen da, eta dagokion PFEZa ezartzen zaio, gaixotasun bajekin egiten den bezala. Hala, amatasun prestazioak ez daude salbuetsita.
Dena dela, egoera ez da beti horrela izan. 2009-2011 ekitaldien artean amatasun eta aitatasun prestazioa salbuetsita egon zen Araban. 2010ean, Arabako Erakunde Juridikoak —zergadunen eta Foru Ogasunaren artean bitartekaritza lanak egiten dituen erakundea— arrazoia eman zion PZEFa kobratu zioten ama bati.
Handik hiru urtera, baina, Arabako Batzar Nagusiek amatasun laguntzen zerga salbuespena kendu zuten, egoera Bizkaikoarekin eta Gipuzkoakoarekin parekatzeko.
BIZKAIA
Bestalde, Bizkaiko Ogasuneko zerbitzu juridikoek epaia "aztertzen" ari direla esan dute, foru araudiari eragiten dion argitzeko.
Erakundeko iturrien arabera, 2013ko PFEZaren foru araudiaren 9.12. artikuluak ezarritakoaren arabera, Erkidegoetatik edo beste toki-erakundeengatik jasotako amatasun eta aitatasun bajen prestazio publikoak salbuetsita daude. Beste hauetan ere, gauza bera gertatzen da: jaiotzatan, erditze bat baino gehiagotan, adopzioetan, adopzio bat baino gehiagotan, seme-alabak kargura dituzten familietan eta zurztasun kasuetan.
Bizkaiko Ogasunak dirua itzuli behar duen argitu "orduko" jakinaraziko die zergadunei.
GIPUZKOA
Bizkaiko Ogasunak, berriz, ezetz biribil batez erantzun du eta Gorenaren epaiak "jurisprudentzia ez duela ezartzen" esan du, epaia "kasu bakar bati egokitzen baitzaio". Hori horrela, Gipuzkoan, "oraingoz", amatasun bajak PFEZaren barruan deklaratzen jarraituko dira.
NAFARROA
2012an legean egindako moldaketak —2013an sartu zen indarrean— "argi eta garbi" uzten du amatasun prestazio publikoen PFEZa ordaindu behar dela. Hortaz, Estatuko legea ez bezala, Nafarroakoa "oso argia" da. Hartara, itzulketak eskatu nahi dituzten emakumeek "zail" izango dute auzitegiek arrazoia ematea, Ogasuneko iturriek azaldu dutenez.
Dena dela, "galera" hori konpentsatzeko seme-alaba edukitzen dituzten familientzako laguntza onartu zuen uztailean Nafarroako Gobernuek. Adostutakoaren arabera, amatasun edo aitatasunagatik bajan egondako gurasoek % 25eko kenkaria izango dute errenta aitorpena egitean. Portzentaje hori progresiboki jaisten joango da diru-sarrerak handituz joan ahala (urtean 105.000 euro baino gehiago kobratzen dutenei ez diete kenkaririk aplikatuko). Laguntza hori 2019an sartuko da indarrean.
Zure interesekoa izan daiteke
Tubos Reunidosek konpainia "birdimentsionatzea ezinbestekoa" dela azpimarratu du
Enpresak bere eskaintzari eutsi dio asteazken honetako bileran: 59 urtetik aurrerako aurre-erretiroak eta sustatutako bajen eskaintzan, urteko 38 egunekin.
Zer eragin izango du Ekialde Hurbileko egoerak argindar-fakturan?
Baliteke gasa argia baino gehiago garestitzea, eta kontratu motaren araberakoa izango da. Tarifa finkoa duten etxeek ez omen dute berehalako aldaketarik nabarituko. Araututako tarifa dutenek, berriz, arrisku handiagoa izango lukete.
Konpondu da txartel bidez ordaintzeko izan diren arazoak
Intzidentziak lehen ordutik izan du eragina, eta arazoak sortu dira establezimenduetan zein erabiltzaileen artean. Arazoa konpondu da jadanik.
India, aukera ugariko herrialdea euskal makina-erremintarako
Nazioarteko testuingurua benetan zaila den honetan, makina-erremintaren sektoreak aire freskoa bilatzen du geldirik dagoen Europatik eta aurkari bihurtu den Txinatik urrun. Estatu Batuetako merkatua birika nagusia izanik, sektoreak bi gune nagusi ditu helburu: India eta Mercosur.
Denboraldiko lehen antxoa euskal portuetara iristen hasi da
Sasoiko lehen antxoak euskal portuetara iritsi dira, kostera hasi eta hurrengo egunean. 20 tona sartu dira, esaterako, Getariako portuan. Orain ikusi behar zenbatean saltzen duten kiloa arraindegietan, eta uste bezain gozo ote dagoen.
EAEn 1.100 langabe gutxiago izan dira otsailean, baina Nafarroan langabeziak zertxobait egin du gora
Hego Euskal Herrian 137.000 langabe inguru daude.
Petrolioaren prezioak % 3 inguru egin du gora, eta burtsetan jaitsierak izango dira, Iranen aurkako erasoen ondorioz
Petrolio gordinaren prezioarekin batera, gas naturalarena ere igotzen ari da; izan ere, Herbehereetako TTF merkatuan, Europako erreferentzietako bat, hilabeteko epean entregatzeko gasaren prezioa % 22 gehiago igo da, 53,14 dolarreraino.
EAEko enpresek 1.130 milioi euro esportatu zituzten Ekialde Erdikora 2025ean, guztizkoaren % 3,8
Guztira 42 euskal enpresak 63 ezarpen dituzte Ekialde Erdikoko hainbat herrialdetan.
Jantokien greban ikasleek janaria kanpotik eramatea errespetatzeko eskatu du Pedrosak, ikastetxeak baimentzen badu
Ikastetxe publikoetako jantokietako beharginek lan-baldintzak hobetzea eskatzeko joan den astean egindako hiru greba egunen ondoren, martxoaren 10, 11 eta 12rako deitutakoan aurreko egoera ez dadin errepikatu galdegin du Hezkuntza sailburuak, izan ere, zenbait ikastetxetan etxetik eramandako janaria kendu zitzaien ikasleei. Pedrosak sindikatuei eta enpresei eskatu die "mahaitik ez altxatzeko" akordio batera iritsi arte, horretarako "oinarri ona" dutelako.
Pradalesek Ekialde Hurbileko egoera "baretu" dadila eskatu du, eta euskal enpresei dagokienez "beharrezkoak diren neurriak" agindu ditu
Makina-Erremintaren Nazioarteko Azokaren irekiera-ekitaldian, Barakaldoko BECen, lehendakariak aurreratu duenez, Eusko Jaurlaritza Ekialde Hurbileko gatazkak izan ditzakeen "ondorioak" aztertzen ari da dagoeneko, eta "gerra" bat hasteko "benetako arriskua" dagoela ohartarazi du.