Eusko Jaurlaritzak 33 milioi jarriko ditu urtean 2024ra arte, etxebizitzak birgaitzeko

Eusko Jaurlaritzak 33 milioi bideratuko ditu urtero, 2021etik 2024ra, etxebizitzak eta eraikinak birgaitzeko laguntzetara. Iñaki Arriola Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio sailburuak gaur aurkeztu ditu etxebizitzak eta eraikinak birgaitzeko laguntza berriak. Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian gaur argitaratu den agindu horrek diru-laguntzen zenbateko ekonomikoak handitzen ditu eta diru-laguntza horiek jaso ditzaketen familien diru-sarreren mugak handitzen ditu, pertsona gehiagorengana iristeko.

Aurkezpenean, Arriolak nabarmendu du 2018 eta 2020 artean 90 mlioi euro publiko bideratu zirela, inbertsio pribatuko 1.609,1 milioi mugiaraziz. Urtero emango dituen 33 milioi euro horiei, gainera, 2021 eta 2026 urteen artean banatutako beste 97 milioi euro gehituko zaizkie, funts europarretakoak, eraikinen eraginkortasun energetikoa hobetuko duten berrikuntzak egiteko. Horrela, gaur egungo ahalmena bikoiztuko da, etxebizitzen % 1,5ean esku hartzetik, etxebizitzen % 3an jardutera igaroko baita 2023an. 

Tresna horrekin, Eusko Jaurlaritzak, Euskal Autonomia Erkidegokoa bezalako etxebizitza-parke batean (46,2 urte dituzte eraikinek batez beste) egin ohi diren kontserbazio-jarduketei aurre egiteaz gain, komunitateei eta partikularrei laguntzen die, alde batetik, esku-hartze berean efizientzia energetikoa, irisgarritasuna edo kanpoko bizigarritasunaren hobekuntzak sartzen dituzten eraikinen birgaitze integralak egiteko, balkoi eta terraza berrien edo lehendik daudenen hedapenaren bidez, eta bestalde, eraikinetako elementu komunak eta etxebizitzak birgaitzeko. 

Sailburuak gogorarazi duenez, agindu horrek "klima-neutraltasunari eta pandemiaren osteko susperraldiari eta eraldaketari mesede egingo dien estrategia berritzeko aukera paregabea" ematen du, Next Generation funts europarren etorrerarekin, eta biztanleriaren zahartze gero eta handiagoaren aurrean sortzen diren premia berrien testuinguruan, desberdintasun sozialak murriztuz, aldi berean.

2018 eta 2020 artean, 30 942 etxebizitzetako birgaitze lanak lagundu dituzte, 90 milioi eurorekin.

Lehentasunezko Arreta Guneak

Banako laguntzak (etxalde bati ematen ez zaizkionak), mailegu kualifikatuen kasuan, urtean haztatutako 39.000 euro arteko diru-sarrerak dituzten bizikidetza-unitateentzat egongo dira zabalik eta, itzuli beharrik gabeko laguntzen kasuan, 25.000 euro arteko diru-sarrerak dituztenentzat (aurreko aginduan baino 4.000 gehiago).

Halaber, modu berezian heltzen die Lehentasunezko Arreta Guneei; haiek baldintza bereiziak izango dituzte, laguntzak eskuratzeko erraztasun handiagoak izan ditzaten.

Araudi berriaren bidez, bi kide eta 20.000 euroko diru-sarrerak dituen familia batek etxebizitzan egitura edo bizigarritasuna hobetzeko 5.000 euroko obra egin nahi badu, aurreko araudiaren arabera 500 euro jaso zitzakeen eta, orain, jarduketa bera egiteko, 2.500 euro, obraren aurrekontu osoaren % 10 lehen eta % 50 orain.

Era berean, 150.000 eurokoa den eta isuriak % 50 murriztea dakarren energia-efizientziarako obra egin nahi duen auzo-komunitate batek aurreko araudiaren arabera 45.000 euroko laguntza jaso ahal bazuen, bihar indarrean sartuko denaren bidez, 65.000 jasoko ditu. Etxalde batek birgaitze integralaren aldeko apustua egiten badu, etxebizitzako 15.000 euroko laguntza bikoiztu eta 30.000 eurokoa jaso dezake.

Hiru laguntza mota

Hiru laguntza mota ezarri dira. 1. lerroa familia bakarreko etxeetako partikularrentzat edo 20 urte baino gehiagoko antzinatasuna duten eraikinetakoak diren eta eskatzailearen ohiko etxebizitza diren etxeetara bideratzen dira.

Gutxieneko aurrekontua 3.000 eurokoa da. Gehieneko diru-laguntzak areagotu egiten dira, laguntza motaren arabera, 1.900 eta 4.060 euro bitartean, aurreko araudiarekin alderatuta.

Obrak egiteko, urtebete egongo da, laguntzak ematen direnetik, eta zenbatekoak % 25 areagotuko dira, 4.000 euro arte, baldin eta etxebizitza arrazoizko alokairurako Bizigune programarako jarriko bada.

2. lerrokoak eraikinetako elementu komunetarako obra komunitarioak egiteko laguntza ekonomikoa dira. Erkidegoek eta birgaitzea egiten ari den etxalde batean bizi diren partikularrek eska ditzakete. EITk 1., 2. eta 3. gradukotzat jotzen dituen jarduketak egingo dira, etxebizitza bakoitzeko 3.000 euroko obrak gutxienez –irisgarritasun kasuetan izan ezik–, eta emakidaren ondorengo 18 hilabeteetan gauzatuko dira.

Azkenik, 3. lerroa, obra globaletarako gordeko dira, aldi berean egiten dira energia-efizientziako, irisgarritasuneko eta segurtasuneko jarduketak egitekoak gutxienez familia bakarreko lau etxebizitza baino gehiago eta 1980a baino lehenagokoak diren bizitegi-eraikinetan. Jarduketa horietan, aurretik EITa egin beharko da. Balkoiak edo terrazak handituz edo sortuz kanpo-bizigarritasuna hobetzeko laguntzak lerro honetan sartzen dira.

Irisgarritasunerako laguntza-lerro berria

Irisgarritasuna hobetzeko, aginduak beste lerro bat gehiago jasotzen du, bai eta finantza-erregimen berezia eta ohiko laguntzaren bidez finantzatzen ez den obraren zatia ordaintzeko diru-laguntzako lerro berezia ere; 65 urtetik gora edo desgaitasun bat duten pertsonei eta urtean, gehienez, 12.000 euroko diru-sarrera haztatuak dituzten bizikidetza-unitateei zuzentzen zaizkie, obraren kostuaren % 100 arte. Euskadin 2020an zenbatu ziren 1.067.718 etxebizitzetatik, % 26,9k ez zuen igogailurik.